do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń 7/2021, data dodania: 18.06.2021

Porada aktualna na dzień 08-12-2021

Czy firma korzystająca ze zwolnienia ze składek ZUS ma obowiązek oddać zatrudnionym składki potrącone z ich wynagrodzeń

PROBLEM

Nasza firma skorzystała ze zwolnienia z opłacania składek za pracowników i zleceniobiorców w ramach kolejnych Tarcz antykryzysowych i Tarczy branżowej. Jeden z naszych pracowników domaga się teraz od nas zwrotu składek potrąconych z jego wynagrodzenia (w części finansowanej przez ubezpieczonego). Czy mamy obowiązek oddać pracownikom składki, których dotyczyło zwolnienie, a które zostały potrącone z ich wynagrodzeń? Czy prawidłowo ustaliliśmy podstawę opodatkowania pracowników, pomniejszając przychód o składki, które zostały potrącone pracownikom, ale nieopłacone ze względu na zwolnienie uzyskane w ramach Tarczy antykryzysowej?

RADA

Państwa pracownik nie ma racji. Składki objęte zwolnieniem w ramach Tarczy antykryzysowej, potrącone ze środków ubezpieczonego, nie są zwracane pracownikom. Są to pieniądze, które zostają w firmie jako pomoc publiczna udzielona ze względu na problemy finansowe wywołane pandemią. Również podstawę opodatkowania ustalili Państwo prawidłowo i w omawianym zakresie nie będzie konieczne składanie korekt. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS w miesiącach pandemii. Od marca 2020 r., na mocy kolejnych wersji tzw. Tarczy antykryzysowej, wiele firm uzyskało prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS - na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz fundusze pozaubezpieczeniowe (Fundusz Pracy z FS oraz FGŚP).

Warunkiem uzyskania zwolnienia każdorazowo jest jednak m.in. przekazanie w określonym terminie pełnej dokumentacji rozliczeniowej. Składki rozlicza się w tej dokumentacji na ogólnych zasadach i są także potrącane z wynagrodzeń osób ubezpieczonych (pracowników, zleceniobiorców). W zwykłych warunkach, po dokonaniu potrącenia przez płatnika, składki te były przekazywane do ZUS.

Zwolnienie składkowe przyznawane w ramach kolejnych Tarcz antykryzysowych oznacza w praktyce, że w firmie, która korzysta z tej formy pomocy, pozostanie więcej pieniędzy na bieżącą działalność w dobie pandemii. Pracownicy uzyskają jednak takie same wynagrodzenia, jakie otrzymaliby, gdyby składki zostały nie tylko naliczone, ale także opłacone do ZUS. Płatnik składek nie ma w żadnym wypadku obowiązku zwracać pracownikom kwot nieopłaconych składek, które zostały potrącone z przychodów ubezpieczonego.

Wykładnia resortu spraw społecznych w sprawie składek osób ubezpieczonych. Taką wykładnię jednoznacznie potwierdziło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (obecnie - Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej).

Odpowiedź MRPiPS z 7 maja 2020 r. na zapytanie poselskie nr 678 w sprawie zwolnienia ze składek ZUS na mocy Tarczy antykryzysowej

Obowiązki płatnika składek są (…) uregulowane m.in. w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1999 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z tym przepisem, płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.

Wprowadzony art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID zwalnia płatnika wyłącznie z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek. Natomiast żaden z przepisów ustawy nie uchyla pozostałych obowiązków określonych w art. 46 ust. 1 ustawy, a więc obliczenia, potrącenia z dochodu oraz rozliczenia należnych składek. Biorąc pod uwagę powyższe, płatnik składek, który ubiega się o możliwość zastosowania art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID [zwolnienie ze składek ZUS - przyp. red.], nadal jest obowiązany na zasadach ogólnych do obliczenia, potrącenia oraz rozliczenia składek.

Zwolnienie ze składek adresowane jest do płatników składek i ma na celu pomoc w zakresie zadłużenia z tytułu należności publicznoprawnych, do których regulowania zobowiązani są płatnicy składek.

Trzeba jednak podkreślić, że na kontach osób ubezpieczonych potrącone i rozliczone składki zostały zapisane, bez względu na fakt, że nie doszło do ich opłacenia. Dzięki temu nie uległ pomniejszeniu m.in. kapitał składkowy, gromadzony przez ubezpieczonego na przyszłą emeryturę. Gwarantem tych składek jest państwo i to ono przejmuje obowiązek ich pokrycia - niejako w zamian za płatnika i ubezpieczonego. Ubezpieczeni zachowują także prawo np. do świadczeń krótkoterminowych, jak zasiłki z ubezpieczeń społecznych - pomimo że ich składka chorobowa w praktyce została tylko potrącona i rozliczona, ale nie została przekazana do ZUS (analogicznie jak pozostałe należności ZUS za okres zwolnienia).

Ustalanie podstawy opodatkowania za okres zwolnienia z opłacania składek ZUS. W kwestii ustalenia podstawy opodatkowania pracowników w firmach, które korzystają ze zwolnienia ze składek ZUS, należy przypomnieć, że odliczeniu od podstawy opodatkowania podlegają składki na ubezpieczenia społeczne (art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o pdof):

  • zapłacone w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących,
  • potrącone w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika.

W myśl tego przepisu podstawa opodatkowania wynagrodzenia pracownika, przy obliczaniu zarówno miesięcznej zaliczki podatkowej, jak i rocznego podatku, jest pomniejszana o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne pobranych (potrąconych) od wynagrodzenia pracownika przez pracodawcę. W takim przypadku pracownik opłacił bowiem składki z własnych środków (otrzymał niższe wynagrodzenie).

Z przepisów Tarczy antykryzysowej, ustalających zasady zwolnienia ze składek ZUS, wynika, że płatnik składek rozlicza i potrąca z własnych środków ubezpieczonego (z jego wynagrodzenia) składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, tylko nie przekazuje ich do ZUS. Oznacza to, że nie ulega zmianie sytuacja podatkowa pracownika. Pracownik otrzymał bowiem mniejsze wynagrodzenie, pomniejszone o składki ubezpieczeniowe.

Pracownik zatrudniony w firmie korzystającej ze zwolnienia otrzymuje zatem wynagrodzenie tak samo jak w miesiącach poprzednich, pomniejszone o składki ubezpieczeniowe i zaliczkę na pdof. Natomiast podstawa opodatkowania dla celów poboru miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy też - tak jak wcześniej - została ustalona od przychodu pomniejszonego m.in. o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne pobranych z wynagrodzenia pracownika.

Wykładnia ta także została jednoznacznie potwierdzona przez MRPiPS w wyżej przywołanej odpowiedzi na zapytanie poselskie.

PODSTAWA PRAWNA:

art. 31zo -31zq, art. 31zy ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1023

§ 10-12 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 - Dz.U. z 2021 r. poz. 371; ost.zm. Dz.U z 2021 r. poz. 713

art. 46 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 423; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 619

26 ust. 1 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2020 r. poz. 1426; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 868

Joanna Stolarska

prawnik, ekspert prawa ubezpieczeń społecznych, autorka licznych publikacji i opracowań z zakresu składkowego, redaktor MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń, były wieloletni pracownik ZUS

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK