Trzynastka za 2025 r. – ustalanie prawa i obliczanie wysokości w praktyce
Nabycie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego jest co do zasady uzależnione od przepracowania u danego pracodawcy będącego jednostką sfery budżetowej całego roku. W tym zakresie obowiązują pewne wyjątki – katalog sytuacji, w których wymóg ten zostaje zniesiony, co pozwala na otrzymanie świadczenia w wysokości proporcjonalnej do faktycznie przepracowanego okresu, nawet jeśli trwał on krócej niż pół roku. Od 19 marca 2025 r. w katalogu tym znajduje się okres korzystania z nowego uprawnienia – uzupełniającego urlopu macierzyńskiego.
Dodatkowe wynagrodzenie roczne (trzynastka) stanowi obligatoryjny element systemu płacowego w sektorze publicznym, którego celem jest gratyfikacja za efektywną i nienaganną pracę. Prawo to nie ma jednak charakteru powszechnego i przysługuje wyłącznie osobom posiadającym status pracownika w ściśle zdefiniowanych jednostkach sfery budżetowej (art. 1 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, dalej: ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym). Jednak przynależność do sektora finansów publicznych nie zawsze jest równoznaczna z podleganiem przepisom ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym. Funkcjonariusze służb państwowych, z uwagi na wyłączenie z przepisów ww. ustawy (art. 1 ust. 3 ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym), muszą poszukiwać podstawy prawnej do analogicznych świadczeń w przepisach szczególnych właściwych dla ich formacji.
Szczególne zasady ustalania długości okresu zatrudnienia niektórych grup pracowników
W sytuacji gdy pracownik nie przepracował pełnego roku, nabywa on prawo do trzynastki w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, pod warunkiem że okres ten wynosi co najmniej 6 miesięcy. Również ten okres może zostać skrócony wskutek okoliczności wymienionych wprost w ustawie o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym. Istotnym zagadnieniem interpretacyjnym jest tu termin „przepracowanie”, który zgodnie z dominującą linią orzeczniczą oznacza faktyczne (efektywne) wykonywanie pracy, a nie jedynie formalne pozostawanie w stosunku pracy (uchwała SN z 25 lipca 2003 r., sygn. akt III PZP 7/03, OSNP 2004/2/26).
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
