Czy pracownik, który złamał zakaz konkurencji, zwraca odszkodowanie?

Między spółką H.P. w D. a jej pracownikiem - dyrektorem generalnym Maciejem K. została zawarta umowa o zakazie konkurencji w czasie trwania i po ustaniu stosunku pracy przez okres 12 miesięcy od rozwiązania umowy o pracę. Z tego tytułu spółka miała wypłacić Maciejowi K. odszkodowanie określone w stałej kwocie 84 tys. zł, rozłożone na 12 miesięcznych rat. Umowa o pracę została wypowiedziana w marcu 2002 r. Jeden z jej zapisów ustalał przedłużony, 6-miesięczny okres wypowiedzenia. Ostatecznie umowa rozwiązała się z końcem września 2002 r. Obowiązywały natomiast postanowienia umowy o zakazie konkurencji. Maciej K. jednak w lipcu 2003 r. zarejestrował działalność gospodarczą i rozpoczął działalność konkurencyjną w stosunku do byłego pracodawcy.

Spółka H.P. uznała, że Maciej K. złamał zakaz i złożyła do sądu pozew o zapłatę odszkodowania, twierdząc, że zakaz ten, licząc od zakończenia umowy o pracę, powinien obowiązywać do końca września 2003 r.

Sądy I i II instancji podzieliły poglądy Spółki H.P. w kwestii obowiązywania zakazu konkurencji i zasądziły od Macieja K. odszkodowanie za okres jego działalności od lipca do września 2003 r.

Pozwany złożył kasację do Sądu Najwyższego, motywując ją tym, iż w jego przypadku 6-miesięczne wypowiedzenie było mniej korzystne od przepisów powszechnie obowiązujących i okres zakazu konkurencji należy liczyć nie od końca września 2002 r., tylko od końca czerwca 2002 r. W tej sytuacji zakaz powinien przestać obowiązywać 30 czerwca 2003 r. Ponadto pozwany stwierdził, że odszkodowanie z tytułu obowiązującego zakazu konkurencji powinno być zwaloryzowane.

Sąd Najwyższy oddalił kasację w całości. Uzasadniając wyrok stwierdził, że wydłużenie okresu wypowiedzenia w umowie o pracę jest dopuszczalne i powinno być oceniane w okolicznościach konkretnej sprawy. Nie można z góry stwierdzić, że jest ono korzystne lub niekorzystne, gdyż np. wydłużenie okresu wypowiedzenia daje większą stabilność zatrudnienia.

Ustalenie odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji w stałej kwocie jest dopuszczalne pod warunkiem, że kwota przekracza ustawowe minimum określone w art. 101² § 3 k.p. Żądanie podwyższenia odszkodowania, niemające oparcia w postanowieniach umownych, jest bezzasadne.

Sąd stwierdził, że fakt złamania zakazu konkurencji 1 lipca 2003 r. jest bezsporny. Uznał także, że strona powodowa faktycznie nie dochodziła odszkodowania, ale w istocie żądała zwrotu świadczenia wzajemnego. Spółka, składając pozew, odstąpiła od umowy. To powoduje, że umowa o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy przestaje obowiązywać w całości. Skutkiem tego Maciej K. powinien zwrócić całe pobrane odszkodowanie.