Czy wykonawca umowy o dzieło może otrzymywać wynagrodzenie co miesiąc

PROBLEM

RADA

Mogą Państwo wypłacać wynagrodzenie co miesiąc, jeśli tak umówią się Państwo z wykonawcą dzieła i takie postanowienie znajdzie się w treści zawartej umowy. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie (wykonawca) zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia (art. 627 Kodeksu cywilnego). Zatem umowa o dzieło jest zawsze odpłatna, w przeciwieństwie do umowy zlecenia, którą można wykonać bez zapłaty, jeśli tak wynika z treści tej umowy. Wykonawcy dzieła zawsze przysługuje wynagrodzenie za umówiony rezultat, a nie za pracę, jaką włożył w powstanie dzieła. Wynagrodzenie za wykonanie dzieła można określić ryczałtowo (w sposób sztywny). Wówczas przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia tego wynagrodzenia, nawet gdy w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. Gdyby jednak wykonawca był narażony na rażącą stratę, sąd może ten ryczałt podwyższyć lub rozwiązać umowę (art. 632 § 1 Kodeksu cywilnego).

WAŻNE!

Umowa o dzieło jest zawsze odpłatna.

Zamiast konkretnego wynagrodzenia, w umowie o dzieło można wskazać podstawy do jego ustalenia. Jeżeli strony nie określiły wysokości wynagrodzenia ani nie wskazały podstawy do jego ustalenia, w razie wątpliwości należy uznać, że strony miały na myśli zwykłe wynagrodzenie za dzieło tego rodzaju. Gdy także w ten sposób nie da się ustalić wysokości wynagrodzenia, wykonawcy należy się wynagrodzenie odpowiadające uzasadnionemu nakładowi pracy oraz innym nakładom przyjmującego zamówienie. Wynagrodzenie za wykonanie dzieła można również określić na podstawie zestawienia planowanych prac i przewidywanych kosztów (wynagrodzenie kosztorysowe) opartych na obowiązujących cenach czy stawkach. Wynagrodzenie kosztorysowe może ulec zmianie, jeśli w toku prac nad dziełem organ państwowy dokonał zmiany stawek lub cen (np. przez zmianę stawek podatku VAT), ujętych w kosztorysie albo w trakcie wykonywania dzieła okazało się, że wykonawca musi przeprowadzić dodatkowe prace, które nie były uwzględnione w specyfikacji.

Podobnie jak przy umowie zlecenia, w razie braku odmiennych zapisów w umowie o dzieło przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła (wykonania zlecenia). Oznacza to, że co do zasady zamawiający płaci za gotowe dzieło dopiero po jego ukończeniu i oddaniu przez wykonawcę. Strony mogą jednak postanowić inaczej - według uznania i zasady swobody umów. Strony zawierające umowę mogą bowiem ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego (art. 353¹ Kodeksu cywilnego). Nie można zatem postanowić o całkowitym braku wynagrodzenia za dzieło, gdyż byłoby to wbrew przepisom Kodeksu cywilnego. Strony mogą jednak swobodnie ukształtować treść umowy w zakresie rozliczenia wynagrodzenia. Umowa może przewidywać wypłatę wynagrodzenia w innym, ustalonym terminie lub rozłożenie wynagrodzenia na mniejsze raty ze wskazaniem częstotliwości rozliczeń i terminów wypłat poszczególnych części (rat). Tym samym można wybrać - jako okres rozliczeniowy - cykl miesięczny.

Jeżeli dzieło ma być oddawane częściami, a wynagrodzenie zostało obliczone za każdą część z osobna, wynagrodzenie należy się z chwilą spełnienia każdego ze świadczeń częściowych (art. 642 § 2 Kodeksu cywilnego).

W przypadku gdy umowa o dzieło nie zawiera postanowień w zakresie terminu i zasad wypłaty wynagrodzenia, jest ono należne w chwili oddania pełnowartościowego dzieła (zgodnego z umową), które zamawiający jest zobowiązany odebrać i które przyjmujący zamówienie wydaje mu zgodnie ze swoim zobowiązaniem.

Przykładowy zapis w umowie o dzieło dotyczący wypłaty wynagrodzenia w odstępach miesięcznych:

(...)

1. Za wykonanie dzieła określonego w § 1 Wykonawca otrzyma wynagrodzenie w łącznej wysokości 10 000 zł brutto (słownie: dziesięć tysięcy złotych).

2. Wynagrodzenie zostanie wypłacone Wykonawcy w 5 miesięcznych ratach po 2000 zł brutto, każda ostatniego dnia miesiąca, począwszy od września 2012 r., po dokonaniu pomniejszenia z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

3. Wynagrodzenie zostanie przelane na rachunek bankowy podany przez Wykonawcę w terminie 7 dni na podstawie wystawionego rachunku.

(...)

● art. 353¹, art. 627, art. 628, art. 632, art. 642 Kodeksu cywilnego.

Izabela Nowacka

specjalista ds. kadr i płac