Ulga mieszkaniowa
1. Podstawowe informacje o uldze mieszkaniowej
1.1. Kto może skorzystać z ulgi mieszkaniowej
Z ulgi mieszkaniowej może skorzystać podatnik, który odpłatnie zbył:
a) nieruchomość lub jej część albo udział w nieruchomości,
b) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub użytkowego albo prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawo wieczystego użytkowania gruntów
– jeżeli odpłatne zbycie nie nastąpiło w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym podatnik nabył lub wybudował wymienioną nieruchomość albo uzyskał do niej prawo.
Z ulgi mieszkaniowej może również skorzystać podatnik, który w wymienionym okresie zbył wykorzystywany na potrzeby związane z działalnością gospodarczą albo przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej:
a) budynek mieszkalny, jego część lub udział w takim budynku,
b) lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub udział w takim lokalu,
c) grunt lub udział w gruncie albo prawo użytkowania wieczystego gruntu lub udział w takim prawie, związane z budynkiem lub lokalem, o których mowa w literach a i b,
d) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub udział w takim prawie oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takim prawie.
W przypadku odpłatnego zbycia nabytych w drodze spadku nieruchomości lub praw majątkowych, okres pięciu lat liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
W przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub praw majątkowych, okres pięciu lat liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.
1.2. Kiedy można skorzystać z ulgi
Podatnik, który chce skorzystać z ulgi mieszkaniowej, musi przeznaczyć przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe nie później niż w okresie trzech lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.
1.3. Jakie wydatki uznaje się za wydatki na własne cele mieszkaniowe
Za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe uważa się:
1) wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie trzech lat grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej;
2) wydatki poniesione na:
a) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia wymienionych na wstępie nieruchomości lub praw, na cele określone w pkt 1,
b) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia wymienionych na wstępie nieruchomości lub praw, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w literze a,
c) spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia wymienionych na wstępie nieruchomości lub praw, na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w literach a lub b
– w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 29 i 30 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
3) wartość otrzymanego w ramach odpłatnego zbycia w drodze zamiany znajdującego się w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej:
a) budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu lub
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, lub udziału w tych prawach, lub
c) gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, lub
d) gruntu, udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z budynkiem lub lokalem wymienionym w literze a.
W przypadku ponoszenia wydatków na cele mieszkaniowe w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do EOG albo w Szwajcarii ulgę mieszkaniową stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej − wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska − do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium podatnik ponosi wydatki na cele mieszkaniowe.
1.4. Jak należy udokumentować wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe
Sposób udokumentowania wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe zależy od ich rodzaju. Jeżeli nastąpiło nabycie nieruchomości, należy posiadać akt notarialny. W przypadku kosztów budowy, rozbudowy oraz remontów konieczne jest zachowanie faktur potwierdzających te wydatki.
1.5. Jakich wydatków nie uznaje się za wydatki na cele mieszkaniowe
Za wydatki na cele mieszkaniowe nie uważa się wydatków poniesionych na:
1) nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku lub
2) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części
– przeznaczonych na cele rekreacyjne.
1.6. W jaki sposób wyliczyć dochód zwolniony
Dochód zwolniony należy wyliczyć jako iloczyn dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub prawa oraz wskaźnika proporcji, w jakiej pozostają wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe w przychodzie uzyskanym ze sprzedaży.
Dochód zwolniony = dochód ze sprzedaży × (wydatki na własne cele mieszkaniowe / przychód ze sprzedaży)
1.7. Jak rozliczyć ulgę mieszkaniową
Podatnik, który zamierza skorzystać z ulgi mieszkaniowej, musi wykazać kwotę dochodu zwolnionego z opodatkowania w zeznaniu PIT-39 składanym za rok, w którym zbył nieruchomość. W wersji 12 zeznania PIT-39 obowiązującej w rozliczeniu za 2025 r. przeznaczona do tego była pozycja 25. Zeznanie PIT-39 należy złożyć do końca kwietnia kolejnego roku podatkowego. Można to zrobić osobiście w formie papierowej albo elektronicznie przez e-Deklaracje. Zeznania tego nie można złożyć w usłudze Twój e-PIT.
- art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a–c i ust. 3, art. 21 ust. 1 pkt 131, ust. 25–30a, art. 45 ust. 1a pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz. U. z 2026 r. poz. 592; ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 1123)
2. Ustalenie momentu nabycia nieruchomości
2.1. Datą nabycia odziedziczonej nieruchomości jest data jej nabycia przez spadkodawcę
Teza: Datą nabycia nieruchomości otrzymanej w spadku jest data jej nabycia przez spadkodawcę albo spadkodawców.
MF(…) pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w odniesieniu do nabytego przez Panią w spadku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, należy liczyć od daty jego nabycia przez Pani rodziców do wspólności majątkowej małżeńskiej, tj. od 2004 r.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 września 2026 r., sygn. 0112-KDSL1-2.4011.506.2026.2.PSZ
Od redakcji:
Takie samo stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zajął w interpretacjach indywidualnych z 8 września 2026 r., sygn. 0112-KDSL1-1.4011.576.2026.2.DS, oraz z 26 sierpnia 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4011.107.2026.2.MW.
2.2. Rozszerzenie wspólności majątkowej małżeńskiej o nieruchomość nie stanowi daty jej nabycia
Teza: W przypadku gdy podatnik pierwotnie nabył nieruchomość do majątku odrębnego a następnie doszło do rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej o tę nieruchomość, za datę nabycia nieruchomości należy uznać datę jej zakupu do majątku odrębnego podatnika. Datą nabycia nieruchomości nie jest dzień, w którym doszło do rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej.
MF(…) pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy liczyć od daty nabycia nieruchomości przez Pani męża, a nie od daty notarialnego rozszerzenia wspólności majątkowej. Skoro nieruchomość została nabyta przez Pani męża w 2009 r., to pięcioletni termin, po którym nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku z tytułu sprzedaży minął z końcem 2014 r.
Zatem, planowana w 2026 r. sprzedaż nieruchomości położonej w (…) nie będzie stanowiła dla Pani źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie wystąpi u Pani obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży tej nieruchomości.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 września 2026 r., sygn. 0114-KDWP.4011.361.2026.1.PP
Od redakcji:
Takie samo stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zajął w interpretacji indywidualnej z 7 września 2026 r., sygn. 0113-KDWPT.4011.562.2026.1.AS.
2.3. Za datę nabycia podarowanej nieruchomości należy uznać datę zawarcia umowy darowizny
Teza: Podatnik, który otrzymał nieruchomość w drodze darowizny, za datę jej nabycia powinien uznać datę podpisania umowy darowizny.
MF (…) 24 lutego 2015 r. aktem notarialnym Rep. A Nr (…) otrzymała Pani darowiznę od mamy - nieruchomość położoną w (…), ul. (…), dla której Sąd (…) – X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod numerem (…).
(…) datą nabycia przez Panią ww. nieruchomości jest dzień dokonania na Pani rzecz jej darowizny, tj. 24 luty 2015 r. (…)
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 27 sierpnia 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.718.2026.2.MT
Od redakcji:
Takie samo stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zajął w interpretacji indywidualnej z 24 sierpnia 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.687.2026.1.MŁ.
2.4. W przypadku nabycia działki z rozpoczętą budową domu datą nabycia nieruchomości jest dzień nabycia działki a nie dzień odbioru domu
Teza: Podatnik, który nabył działkę z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego, za datę nabycia nieruchomości powinien uznać datę zakupu tej działki a nie dzień odbioru wybudowanego budynku.
MF W drugiej połowie 2020 r. wraz z małżonką nabył Pan nieruchomość gruntową – działkę z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Nieruchomość została nabyta do majątku wspólnego małżeńskiego. Zakup nieruchomości oraz dalsza realizacja inwestycji były finansowane ze środków wspólnych małżonków oraz kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie przez małżonków. Budynek mieszkalny został zakończony, a odbiór budowlany nastąpił w drugiej połowie 2021 r.
Mając zatem na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzam, że za datę nabycia przez Pana opisanej we wniosku nieruchomości stosownie do art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznać należy datę jej nabycia do ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.
Oznacza to z kolei, że do nabycia nieruchomości gruntowej z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego doszło w 2020 r.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 sierpnia 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.621.2026.3.AD
Od redakcji:
Takie samo stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zajął w interpretacji indywidualnej z 25 sierpnia 2026 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.731.2026.1.DJ.
3. Rodzaje wydatków uprawniających do skorzystania z ulgi
3.1. Nabycie udziału w domu jednorodzinnym należącym do partnera
Teza: Podatnik, który przeznaczył środki pochodzące ze sprzedaży własnego mieszkania na nabycie udziału w domu jednorodzinnym należącym do jego partnera, może skorzystać z ulgi mieszkaniowej.
MF W związku z powyższym wydatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na nabycie 40% udziałów we własności domu jednorodzinnego jest wydatkiem na własny cel mieszkaniowy, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i uprawnia do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 września 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.648.2026.1.KP
3.2. Zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej oraz magazynu energii
Teza: Podatnik, który przeznaczy środki ze sprzedaży nieruchomości na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej oraz magazynu energii, może skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jeżeli te rzeczy będą przez niego wykorzystywane w innej nieruchomości, która do niego należy i w której zamieszkuje.
MF Wydatkowanie przychodu (równowartości) uzyskanego ze sprzedaży ww. nieruchomości, w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, na remont budynku mieszkalnego, który jest Pana współwłasnością, w zakresie wskazanych przez Pana wydatków, tj. zakup, dostawa i montaż instalacji fotowoltaicznej oraz magazynu energii, które będą wykorzystywane na potrzeby Pana własnego gospodarstwa domowego (energia elektryczna wyprodukowana przez panele fotowoltaiczne oraz przechowywana w magazynie energii będzie wykorzystywana do zasilania urządzeń i instalacji znajdujących się w budynku mieszkalnym), można uznać za wydatek na własne cele mieszkaniowe w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z ust. 25 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniający Pana do skorzystania ze zwolnienia od podatku dochodu z odpłatnego zbycia na podstawie ww. przepisów.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 sierpnia 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.554.2026.1.EC
Od redakcji:
Takie samo stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zajął w interpretacji indywidualnej z 9 lipca 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4011.67.2026.3.MR1.
3.3. Zakup armatury łazienkowej, płytek, klejów, fug, hydroizolacji, wanny oraz zlewu
Teza: Przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na zakup materiałów niezbędnych do wykończenia łazienki, takich jak armatura łazienkowa, płytki, kleje, fugi, hydroizolacja, wanna oraz zlew uprawnia do skorzystania z ulgi mieszkaniowej. Warunkiem jest że remont łazienki odbywa się w nieruchomości należącej do podatnika, w której podatnik zamieszkuje lub będzie zamieszkiwał.
MF (…) planowane przez Panią wydatki na zakup materiałów niezbędnych do wykończenia łazienki – armatury, płytek, klejów, fug, hydroizolacji, wanny oraz zlewu mieszczą się w kategorii wydatków na własne cele mieszkaniowe określonych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem wydatkowanie przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia działki, w terminie wynikającym z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. począwszy od dnia odpłatnego zbycia działki, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie uprawniać Panią będą do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z ust. 25 pkt 1 lit. d ww. ustawy.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 sierpnia 2026 r., sygn. 0113-KDWPT.4011.220.2026.2.MG
Od redakcji:
Takie samo stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zajął w interpretacji indywidualnej z 9 lipca 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4011.67.2026.3.MR1.
3.4. Zakup i montaż drzwi wewnętrznych, paneli podłogowych wraz z podkładem i listwami przypodłogowymi
Teza: Podatnik może odliczyć w ramach ulgi mieszkaniowej wydatki poniesione na nabycie i montaż drzwi wewnętrznych oraz paneli podłogowych wraz z podkładem i listwami przypodłogowymi.
MF (…) część środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości zostanie przeznaczona na wykończenie oraz remont lokalu mieszkalnego w celu doprowadzenia go do stanu umożliwiającego zamieszkanie zgodnie z jego przeznaczeniem mieszkalnym. W związku z powyższym wskazał Pan następujący katalog wydatków planowanych do sfinansowania ze środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu mieszkalnego:
(…)
– zakup i montaż drzwi wewnętrznych,
– zakup paneli podłogowych wraz z podkładem i listwami przypodłogowymi.
(…) wyżej wymienione wydatki związane z wykończeniem i remontem nabywanego lokalu mieszkalnego mieszczą się w kategorii wydatków na własne cele mieszkaniowe określonych w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji dochód przeznaczony na ich pokrycie w całości korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 lipca 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4011.67.2026.3.MR1
3.5. Zakup, montaż i transport zmywarki do trwałej zabudowy
Teza: W ramach ulgi mieszkaniowej podatnik może odliczyć nie tylko wydatki na zakup i montaż zmywarki do trwałej zabudowy, ale także jej transport.
MF (…) za wydatki mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uznać można również koszty transportu sprzętu AGD takiego jak zmywarka w zabudowie.
Zatem poniesione przez Panią wydatki na transport zmywarki w zabudowie poniesione przez Panią do 31 grudnia 2025 r. mogą stanowić wydatki mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 maja 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-2.4011.90.2026.3.JK3
3.6. Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego na zbywaną nieruchomość
Teza: Podatnik, który przeznaczył środki pochodzące ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na jej nabycie, może skorzystać z ulgi mieszkaniowej.
MF (…) zgodnie z dyspozycją art. 21 ust. 25 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki na własne cele mieszkaniowe uznaje się wyłącznie spłatę kredytu (pożyczki), którymi sfinansowane zostały wydatki mieszkaniowe oraz odsetki od tego kredytu (pożyczki).
(…) wydatki poniesione na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na nabycie zbywanej nieruchomości stanowią wydatki na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 lipca 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4011.67.2026.3.MR1
3.7. Spłata dokonana na rzecz małżonka w związku ze zniesieniem wspólności majątkowej
Teza: Podatnik, który sprzedał nieruchomość otrzymaną na skutek zniesienia wspólności małżeńskiej a następnie z uzyskanych środków dokonał spłaty na rzecz współmałżonka w związku z dokonanym podziałem majątku wspólnego, może skorzystać z ulgi mieszkaniowej.
MF 7 lutego 2024 r. małżonkowie nabyli do majątku wspólnego nieruchomość położoną w (…), objętą księgą wieczystą nr ….
26 lutego 2026 r. strony zawarły w formie aktu notarialnego umowę ustanowienia rozdzielności majątkowej oraz dokonały podziału majątku wspólnego. Na podstawie umowy podziału majątku przedmiotowa nieruchomość została przyznana na wyłączną własność Wnioskodawczyni. W związku z podziałem majątku wspólnego oraz przejęciem przez Wnioskodawczynię pełnego prawa własności nieruchomości, Wnioskodawczyni została zobowiązana do dokonania na rzecz współmałżonka spłaty w kwocie 300 000 zł. Dokonanie spłaty stanowi warunek definitywnego przejęcia przez Wnioskodawczynię pełnego prawa własności nieruchomości. Spłata zostanie dokonana przelewem bankowym na rachunek bankowy współmałżonka. Spłata pozostaje w bezpośrednim związku z przyznaniem nieruchomości Wnioskodawczyni na wyłączną własność i nie dotyczy innych składników majątku wspólnego.
(…) stwierdzam, że wydatkowanie przez Panią przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na spłatę małżonka dokonaną w związku z podziałem majątku wspólnego w zamian za udział w nieruchomości, stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe i uprawnia Panią do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 lipca 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4011.67.2026.3.MR1
3.8. Spłata kredytu zaciągniętego na nabycie nieruchomości w innym państwie UE
Teza: Spłata kredytu zaciągniętego na zakup nieruchomości w innym kraju UE ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości otrzymanej w darowiźnie uprawnia do ulgi mieszkaniowej. Warunkiem jest, aby kredyt został zaciągnięty przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości.
MF W 2020 roku otrzymał Pan od rodziców w drodze darowizny nieruchomość w miejscowości (…). Od 2012 roku mieszka Pan na stałe we Francji. W 2019 roku zaciągnął Pan kredyt hipoteczny w banku we Francji na zakup swojego jedynego domu jednorodzinnego (miejsce zamieszkania). W październiku 2025 roku sprzedał Pan nieruchomość w Polsce za 315 000 zł. Całość uzyskanych środków po odjęciu kosztów pośrednika, przeznaczył Pan bezpośrednio na wcześniejszą spłatę kapitału ww. kredytu hipotecznego we Francji w październiku 2025 roku.
Kredyt został zaciągnięty przed datą sprzedaży nieruchomości w Polsce.
(…) wskazać należy, że przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości otrzymanej w darowiźnie, którą przeznaczył Pan na spłatę kredytu zaciągniętego we Francji na zakup domu jednorodzinnego, stanowi wydatek poniesiony na własne cele mieszkaniowe, uprawniające do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spełnione zostaną określone w tej ustawie przesłanki uprawniające do zastosowania przedmiotowego zwolnienia, w tym warunek określony w art. 21 ust. 27 ww. ustawy, dotyczący istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium będzie Pan ponosił wydatki na cele mieszkaniowe.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 czerwca 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.470.2026.2.MŁ
3.9. Spłata byłemu małżonkowi jego udziału w zbywanej nieruchomości
Teza: Podatnik, który środki ze sprzedaży nieruchomości przyznanej mu w wyniku rozwodu przeznaczył na spłatę udziału małżonka w tej nieruchomości, może skorzystać z ulgi mieszkaniowej.
MF Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych spłata dokonana na rzecz byłego współmałżonka – w związku z przyznaniem podatnikowi w wyniku rozwodu na własność nieruchomości, która znajdowała się we wspólności małżeńskiej – może być uznana za wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 724/20 wskazał bowiem, że:
Zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jest normą celu społecznego, mającą ułatwić zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych. Także wykładnia celowościowa przemawia zatem za przedstawionym powyżej rozumieniem użytego art. 21 ust. 1 pkt 25 lit. a i b u.p.d.o.f. pojęcia nabycia udziału w nieruchomości lub prawie do lokalu. W przypadku byłych małżonków zniesienie współwłasności nieruchomości mieszkalnej, nabytej w czasie trwania związku małżeńskiego, za spłatą jednego z nich powoduje, że zarówno małżonek, który dokonuje spłaty, jak i małżonek, którego udział został spłacony, mogą zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe.
W świetle powyższego, stwierdzam, że przysługuje Panu prawo do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z wydatkowaniem wartości przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego na spłatę udziału należącego do Pana byłej żony w domu mieszkalnym, do którego nabył Pan prawo własności w wyniku podziału majątku wspólnego.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 maja 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.340.2026.1.KP
3.10. Spłata kredytu zaciągniętego wspólnie z małżonkiem na nabycie wspólnej nieruchomości
Teza: Przeznaczenie środków ze sprzedaży nieruchomości należącej do majątku odrębnego na spłatę kredytu zaciągniętego wspólnie z małżonkiem na zakup innej nieruchomości uprawnia do ulgi mieszkaniowej.
MF (…) aby mogło dojść w Pani sprawie do skutecznego zastosowania zwolnienia od podatku z tytułu sprzedaży nieruchomości, koniecznym jest łączne spełnienie następujących przesłanek:
- musi mieć Pani status kredytobiorcy,
- kredyt musiał zostać zaciągnięty przed dniem uzyskania przez Panią przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, (…)
- poprzedni kredyt musiał zostać zaciągnięty przez Panią na odpowiedni cel w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej (w omawianej sprawie – na nabycie tzw. bliźniaka).
W konsekwencji, wydatkowanie przychodu ze sprzedaży mieszkania na spłatę lub nadpłatę kredytu hipotecznego (…), zaciągniętego wspólnie z mężem na zakup innej nieruchomości mieszkalnej (majątek wspólny), uprawnia do zastosowania zwolnienia przedmiotowego, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie kwota równowartości przychodu ze sprzedaży nieruchomości jaką Pani przeznaczy na spłatę kredytu (…) począwszy od dnia odpłatnego zbycia i jaką Pani przeznaczy w okresie trzech lat od końca 2026 r., w stosunku do ww. kredytu co do spłaty którego jest Pani zobowiązana solidarnie, będzie w całości wydatkiem na Pani cele mieszkaniowe.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 maja 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.325.2026.1.AK
3.11. Wpłaty dokonywane na podstawie umowy deweloperskiej
Teza: Podatnik, który środki ze sprzedaży nieruchomości przeznaczył na wpłaty na poczet zakupu innej nieruchomości na podstawie zawartej umowy deweloperskiej, może skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jeżeli w wyniku opóźnień powstałych z winy dewelopera nie doszło do przeniesienia własności tej nieruchomości w okresie trzech lat.
NSA Abstrahując od powołanych przez dewelopera okoliczności, bezsprzecznie nie wywiązał się z pierwotnego terminu zakończenia inwestycji, co w żaden sposób nie było uzależnione od woli, winy, działania bądź zaniechania ze strony skarżącej. (…)
Konsekwentnie uznać zatem należy, że przesłanki do zastosowania ulgi mieszkaniowej dotyczą podatnika, jako potencjalnego beneficjenta ulgi, nie zaś dewelopera. Jeśli więc skarżąca-podatnik wykonała postanowienia umowy deweloperskiej, a jednocześnie zachowała warunki przyznania ulgi mieszkaniowej, to ostateczne nieziszczenie się tych przesłanek powodowane nieterminowością dewelopera, nie powinno skutkować pozbawieniem skarżącej prawa do preferencji podatkowej. (…)
Choć trzeba zgodzić się z tym, że od dnia 1 stycznia 2019 r. warunkiem koniecznym skorzystania z ulgi jest także uzyskanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego w okresie, o którym mowa w art. 21 ust. pkt 131 u.p.d.o.f., to jednak w sytuacji, gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki materialne – zależne od podatnika – to niespełnienie warunku o charakterze czysto formalnym – nie z winy podatnika – nie powinno niweczyć możliwości uzyskania ulgi. Odmienne stanowisko byłoby przejawem nadmiernego formalizmu.
Wyrok NSA z 22 maja 2026 r., sygn. akt II FSK 97/26
Od redakcji:
Organy podatkowe zajmują w omawianej kwestii stanowisko niekorzystne dla podatników. Ich zdaniem, aby można było skorzystać z ulgi mieszkaniowej, to w ciągu trzech lat, od końca roku w którym zbyto nieruchomość, musi dojść do nabycia własności nowej nieruchomości. Umowa deweloperska nie przenosi własności nieruchomości. Przenosi ją tylko ostateczna umowa zawarta w formie aktu notarialnego. W związku z tym, jeżeli w wymienionym okresie podatnik dokonał wpłat na podstawie umowy deweloperskiej, ale nie doszło w nim do przeniesienia własności nieruchomości, nie ma prawa do ulgi mieszkaniowej. Takie stanowisko Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zajął m.in. w interpretacjach indywidualnych z 10 września 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.631.2026.2.MK, oraz 3 września 2026 r., sygn. 0114-KDWP.4011.378.2026.1.ASZ. W pierwszej z nich organ podatkowy stwierdził, że:
MF Biorąc zatem pod uwagę treść art. 21 ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z wydatkowaniem przez Pana przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w 2022 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na wpłaty realizowane w ramach zawartej 28 lutego 2022 r. umowy deweloperskiej, nie przysługuje Panu zwolnienie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) i ust. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem do dnia 31 grudnia 2025 r. nie zawarł Pan umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości na Pana rzecz.
W stanie faktycznym, który był oceniany przez NSA, nie doszło do zawarcia ostatecznej umowy przenoszącej własność nieruchomości w terminie trzech lat na skutek zawinienia ze strony dewelopera. Taka sama sytuacja miała miejsce w stanie faktycznym będącym przedmiotem pierwszej z powołanych interpretacji. W drugiej z nich kwestia winy dewelopera nie została podniesiona. Z tego powodu podatnicy, którzy znajdą się w podobnej sytuacji, powinni wystąpić o wydanie interpretacji indywidualnej w omawianej kwestii. W przypadku otrzymania niekorzystnej interpretacji, podatnik ma szansę na uzyskanie korzystnego stanowiska dopiero w sądzie. Warto przy tym zwrócić uwagę, że dla uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia ważne jest, aby podatnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania sytuacji, w której doszło do przekroczenia terminu uprawniającego do skorzystania z ulgi mieszkaniowej.
4. Wydatki pozbawiające podatnika prawa do ulgi
4.1. Wpłata dokonana na rzecz cedenta
Teza: Podatnik, który zawarł umowę cesji przeniesienia praw i obowiązków wynikających z umowy deweloperskiej, nie może uznać za wydatek mieszkaniowy kwoty wpłaconej cedentowi. W związku z tym kwota ta nie uprawnia do ulgi mieszkaniowej.
MF Skoro art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ogranicza się wyłącznie do wydatków poniesionych na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem – to „wydatek wynikający z umowy cesji” nie może zostać przez Panią uwzględniony w ramach zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wydatek ten nie był poniesiony na nabycie lokalu mieszkalnego, ale na nabycie prawa - roszczenia przysługującego cedentowi.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 sierpnia 2026 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.688.2026.1.MKA
Od redakcji:
W przywołanej interpretacji organ podatkowy potwierdził, że wydatkiem na cele mieszkaniowe uprawniającym do zastosowania ulgi mieszkaniowej jest kwota, jaką podatniczka zapłaciła przy podpisaniu aktu notarialnego przenoszącego własność lokalu mieszkalnego jej rzecz.
4.2. Spłata długów spadkowych
Teza: Podatnik, który środki ze sprzedaży nieruchomości przeznaczył na spłatę długów spadkowych, nie może skorzystać z ulgi mieszkaniowej.
MF (…) zawarty w art. 21 ust. 25 ustawy (ustawy o PIT – przyp. redakcji) katalog wydatków uprawniających do zwolnienia ma charakter zamknięty i w związku z tym wyłącznie wydatkowanie środków na realizację celów w nim wskazanych pozwala na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania. Inne wydatki niż wymienione w tym katalogu nie uprawniają do skorzystania z powyższego zwolnienia.
W art. 21 ust. 25 nie wskazano spłaty długów spadkowych. Nawet jeśli długi te były związane z zaciągniętym kredytem, to sam Pan wskazał, że był to kredyt związany z prowadzoną przez spadkodawcę działalnością (a nie celami mieszkaniowymi) oraz nie był Pan stroną tej umowy (współkredytobiorcą).
Dlatego też stwierdzam, że wydatek na spłatę opisanych we wniosku długów spadkowych nie będzie dla Pana wydatkiem na własne cele mieszkaniowe i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 31 lipca 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.480.2026.3.JS
4.3. Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego na nieruchomość należącą tylko do jednego z małżonków
Teza: Podatnik, który przeznaczy środki ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego z małżonkiem na budowę budynku należącego tylko do małżonka, nie może skorzystać z ulgi mieszkaniowej.
MF Wspólne zaciągnięcie przez małżonków kredytu i wspólne jego spłacanie, istnienie wspólności majątkowej między małżonkami, wspólne wykonywanie prac związanych z budową budynku nie powoduje, że budynek znajdujący się na gruncie należącym wyłącznie do Pana małżonki stanowił wspólność małżonków oraz że kredyt został zaciągnięty przez Pana na budowę własnego budynku mieszkalnego. Tylko wydatki poniesione na spłatę kredytu zaciągniętego na budowę własnego domu wypełniają dyspozycję własnego celu mieszkaniowego.
(…) stwierdzić należy, że wartość przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości – wydatkowany na spłatę kredytu zaciągniętego wspólnie z małżonką na budowę budynku mieszkalnego, stanowiącego wyłączną własność Pana małżonki – nie sposób uznać za przeznaczony na własne cele mieszkaniowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie podlega on opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 30e ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 8 lipca 2026 r., sygn. 0115-KDIT3.4011.515.2026.1.KP
Od redakcji:
Podatnicy pozostający we wspólności majątkowej muszą pamiętać, że w ramach ulgi mieszkaniowej mogą rozliczać tylko wydatki poniesione na spłatę kredytów hipotecznych zaciągniętych na nabycie albo wybudowanie nieruchomości wchodzących do ich wspólnego majątku.
4.4. Zakup nowej nieruchomości przed sprzedażą aktualnie posiadanej
Teza: Zakup nowej nieruchomości przed sprzedażą aktualnie posiadanej nie uprawnia do skorzystania z ulgi mieszkaniowej. W tym przypadku podatnik ponosi wydatek ze środków własnych a nie ze środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości.
MF (…) zakup w dniu 3 lutego 2025 r. nowej nieruchomości przed sprzedażą 7 lutego 2025 r. lokalu mieszkalnego, sfinansowany ze środków własnych, nie może być uznany za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Nie spełnił Pan jednego z warunków koniecznych, aby środki ze sprzedaży mogły zostać zwolnione z opodatkowania, bowiem zakupu nowego mieszkania dokonał Pan z innych środków pieniężnych, aniżeli pochodzących ze sprzedaży 7 lutego 2025 r. lokalu mieszkalnego. W odniesieniu do tych środków pieniężnych warunki określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 ww. ustawy, nie zostały spełnione, gdyż nie stanowiły one przychodu uzyskanego ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, ani jego częściowej równowartości – przychód z odpłatnego zbycia jeszcze nie powstał.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 czerwca 2026 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4011.56.2026.3.MR1
4.5. Darowizna na rzecz męża części środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości
Teza: Żona, która podarowała mężowi część środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości należącej do jej majątku odrębnego, nie może skorzystać z ulgi mieszkaniowej, nawet wtedy gdy mąż dofinansuje z tych środków zakup domu, który nabyli do majątku wspólnego.
MF Środki uzyskane ze sprzedaży Pani obecnego domu planuje Pani przeznaczyć w całości na zakup nowego domu (wpłata własna), przy czym część środków (około 250 000 zł) zostanie przekazana Pani mężowi w formie darowizny, z przeznaczeniem na jego udział w finansowaniu zakupu tej samej nieruchomości.
(…) skoro przekaże Pani w darowiźnie na rzecz męża część środków pieniężnych, które uzyska Pani ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej Pani majątek osobisty, to środki te nie będą stanowić wydatków na własne cele mieszkaniowe i nie będą uprawniać Panią do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie przeznaczy ich Pani bezpośrednio na nabycie nieruchomości, jak wymaga tego art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3 czerwca 2026 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.395.2026.2.ACZ
Podsumowanie
1. Z ulgi mieszkaniowej może skorzystać podatnik, który odpłatnie zbył nieruchomość poza działalnością gospodarczą przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym podatnik ją nabył albo wybudował.
2. Podatnik, który chce skorzystać z ulgi mieszkaniowej, musi przeznaczyć przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe nie później niż w okresie trzech lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.
3. Datą nabycia nieruchomości jest dzień podpisania aktu notarialnego a nie dzień podpisania umowy deweloperskiej.
4. W przypadku nabycia nieruchomości w spadku albo w darowiźnie datą ich nabycia jest odpowiednio data nabycia nieruchomości przez spadkodawcę albo darczyńcę.
5. W ramach ulgi mieszkaniowej podatnik może odliczyć wydatki poniesione na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej oraz magazynu energii, armatury łazienkowej, płytek, klejów, fug, hydroizolacji, wanny, zlewu, drzwi wewnętrznych, paneli podłogowych wraz z podkładem i listwami przypodłogowymi. Zakupy trzeba udokumentować fakturami.
6. W ramach ulgi mieszkaniowej podatnik może odliczyć wydatki poniesione na kredyt hipoteczny zaciągnięty na zbytą nieruchomość.
7. Do ulgi mieszkaniowej nie uprawnia przeznaczenie środków ze zbycia nieruchomości na spłatę długów spadkowych.
W jakim terminie trzeba przeznaczyć przychód ze sprzedaży nieruchomości na ulgę mieszkaniową?
Podatnik musi przeznaczyć przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe nie później niż w okresie trzech lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości.
Jakie wydatki mogą być wydatkami na własne cele mieszkaniowe w uldze mieszkaniowej?
Za wydatki na własne cele mieszkaniowe uważa się m.in. nabycie budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, budowę, rozbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego albo własnego lokalu mieszkalnego oraz spłatę kredytu i odsetek.
Katarzyna Wojciechowska
prawnik, ekspert w zakresie podatków dochodowych, redaktor „MONITORA księgowego”
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
