Podróż służbowa pracownika a delegowanie do pracy w innym państwie UE – obowiązki pracodawcy w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pracownik może wykonywać zadanie służbowe za granicą w ramach podróży służbowej lub delegowania. W zależności od tego, która z tych form świadczenia pracy za granicą zostanie wybrana, różny będzie zakres obowiązków pracodawcy.
Rozróżnienie między podróżą służbową a oddelegowaniem pracownika ma podstawowe znaczenie także dla skutków podatkowo-składkowych. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą i poglądami doktryny podstawowym kryterium odróżniającym podróż służbową od delegowania jest charakter wyjazdu oraz konieczność modyfikacji treści umowy o pracę.
W praktyce często pojawiają się wątpliwości, czy dany wyjazd pracownika do pracy w innym państwie jest podróżą służbową czy ma charakter delegowania oraz jakie dokumenty w tym zakresie są wymagane.
Wyjazd służbowy a delegowanie
Podróż służbowa ma charakter incydentalny, tymczasowy i krótkotrwały, co oznacza wykonywanie na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy pracownika. W orzecznictwie wskazuje się, że podróż służbowa nie może polegać na wykonywaniu uzgodnionej przez strony pracy, która ze swej istoty polega na stałym przemieszczaniu się po określonym obszarze (wyrok TK z 24 listopada 2016 r., sygn. akt K 11/15). Z kolei oddelegowanie polega na czasowej zmianie miejsca wykonywania pracy określonego w umowie o pracę, co wyklucza możliwość zakwalifikowania takiej sytuacji jako podróży służbowej. Przyjmuje się, że oddelegowanie dotyczy zazwyczaj dłuższych okresów pracy za granicą i wymaga zgodnej woli stron stosunku pracy.
Spółka budowlana z siedzibą w Warszawie zatrudnia inżyniera, którego stałe miejsce pracy określono w umowie jako siedziba firmy. W związku z awarią w jednym z projektów w Berlinie pracodawca wydał mu pisemne polecenie wyjazdu na 3 dni w celu dokonania niezbędnej ekspertyzy i usunięcia usterki. Taki wyjazd, ze względu na swój incydentalny charakter i brak zmiany stałego miejsca pracy w kontrakcie, stanowi podróż służbową. Sytuacja zmienia się, gdy ta sama spółka wygrywa kontrakt na budowę osiedla w Monachium, która ma trwać 2 lata. Pracodawca ustala z inżynierem, że przez ten okres będzie on stale nadzorował prace na miejscu w Niemczech. Strony podpisują porozumienie zmieniające miejsce świadczenia pracy z Warszawy na Monachium na czas trwania projektu. W tym przypadku mamy do czynienia z oddelegowaniem pracownika, a nie podróżą służbową, ponieważ praca w nowym miejscu staje się stałym, a nie incydentalnym obowiązkiem pracownika. Gdyby inżynier odmówił wyjazdu w celu realizacji projektu, pracodawca nie mógłby go do tego zmusić jednostronnym poleceniem służbowym, jak ma to miejsce w przypadku podróży służbowej. Konieczne byłoby zastosowanie wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy, co wiąże się z zachowaniem okresu wypowiedzenia i ryzykiem odrzucenia nowych warunków przez pracownika, a to skutkowałoby rozwiązaniem stosunku pracy. Dla porównania odmowa wyjazdu np. w 3-dniową delegację mogłaby zostać uznana za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
