Zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych w planie miejscowym wykracza poza zakres planowania przestrzennego - Wyrok NSA z dnia 2 lipca 2024 r., sygn. II OSK 1206/23
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może wprowadzać zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych, gdyż takie regulacje dotyczące działalności rolniczej wykraczają poza zakres kompetencji planistycznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1161/22 w sprawie ze skargi R. z siedzibą w L. na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy L. na rzecz R. z siedzibą w L. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 2 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1161/22 uwzględnił skargę R. z siedzibą w L. na uchwałę Rady Miejskiej w L. nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru [...] (dalej: plan miejscowy) i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f oraz zasądził od Gminy L. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji wyjaśnił w szczególności, że zgodnie z ustawą z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej upzp) zasadniczą rolą planu miejscowego jest określenie dopuszczalnych sposobów zagospodarowania nieruchomości, przez co należy rozumieć przede wszystkim ustalenia przeznaczenia nieruchomości. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego skarżąca zasadnie wskazuje na wadliwość zapisu zawartego w § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f planu miejscowego wprowadzającego generalny zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych na całym obszarze objętym planem. Wbrew stanowisku organu, zawarte w upzp upoważnienie do określenia w planie miejscowym sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu nie obejmuje możliwości określania rodzajów nawozów, które mogą być stosowane w działalności rolniczej. Zawarty zatem w § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f planu zapis o treści "w zakresie gospodarki odpadami zakaz stosowania komunalnych osadów ściekowych" stanowi zatem o przekroczeniu władztwa planistycznego i uregulowaniu kwestii, których plan miejscowy regulować nie może. To z kolei stanowi o naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego. Naruszenie to przy tym ma istotny charakter i na podstawie art. 28 ust. 1 upzp stanowi o nieważności zaskarżonej uchwały w tym zakresie.
2. Gmina L. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
a) prawa materialnego przez wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 pkt 3 upzp w zw. z § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. 164 poz. 1587, dalej rozporządzenie) w zw. z art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej Ppsa), a to poprzez uwzględnienie skargi na skutek wadliwej wykładni tych przepisów polegającej na przyjęciu, że przepisy te nie zawierają upoważnienia do wprowadzania w planie zagospodarowania przestrzennego zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna to dopuszczać,
b) przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, art. 147 § 1 Ppsa w zw. z art. 28 ust. 1 upzp poprzez nieuzasadnione uwzględnienie skargi przy jednoczesnym wadliwym przyjęciu istotności naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. z siedzibą w L. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
4.2. Wobec tego, że strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 2 i 3 Ppsa, skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
4.3. W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy dopuszczalności wprowadzenia w planie miejscowym zakazu stosowania komunalnych osadów ściekowych. Ocena tej kwestii sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy powołane w zarzucie skargi kasacyjnej art. 15 ust. 2 pkt 3 upzp oraz z § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia dają podstawę do regulowania w ramach władztwa planistycznego kwestii związanych ze stosowaniem komunalnych odpadów ściekowych. Na to pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej, plan miejscowy nie może bowiem wprowadzać takiego zakazu podejmowania czynności faktycznych związanych w szczególności z prowadzeniem działalności rolniczej. Zakaz ten nie dotyczy bowiem zasad zagospodarowania i zabudowy nieruchomości i wykracza poza zakres materii planistycznej. Jak słusznie wskazuje to Sąd I instancji, w ramach władztwa planistycznego (kompetencji planistycznej) nie mieści się zakazywanie dokonania faktycznych czynności związanych z prowadzeniem gospodarki rolnej i narzucanie jakiego rodzaju nawozy są niedozwolone. Reguły postępowania z komunalnymi osadami ściekowymi nie mają żadnego związku z określeniem dopuszczalnych sposobów zagospodarowania nieruchomości. Dodatkowo wskazać należy, że przypadki kiedy zakazane jest stosowanie komunalnych odpadów ściekowych reguluje art. 96 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (w dacie uchwalenia planu miejscowego - Dz.U. z 2022 r. poz. 699). Zgodnie z tym przepisem ochrona zbiornika wód podziemnych następuje poprzez ustanowienie obszaru ochronnego, w drodze aktu prawa miejscowego na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Tym samym zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 3 upzp w zw. z § 4 pkt 3 lit. a rozporządzenia jest niezasadny.
4.4. W związku z tym, że wprowadzenie w § 5 ust. 11 pkt 1 lit. f planu miejscowego wyżej wymienionego zakazu stanowiło bezprawne przekroczenie władztwa planistycznego uznać należało, że w tym zakresie naruszone zostały w sposób istotny zasady sporządzania planu miejscowego, co uzasadniało zastosowanie sankcji określonej w art. 28 ust. 1 upzp. Dlatego też zarzut naruszenia art. 147 § 1 Ppsa w zw. z art. 28 ust. 1 upzp jest nieusprawiedliwiony.
4.5. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
