Interpretacja indywidualna z dnia 25 kwietnia 2023 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0115-KDIT3.4011.211.2023.1.KP

Brak możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kary umownej za niewykonanie w terminie umowy.

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 marca 2023 r. wpłynął Pana wniosek z 7 marca 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kary umownej za niewykonanie w terminie umowy. Treść wniosku jest następująca.

Opis stanu faktycznego

Jest Pan osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie architektury. 19 maja 2022 r. zawarł Pan z X (dalej: „Zamawiający”) umowę na wykonanie „(...)”. W jej ramach zobowiązał się Pan do wykonania dokumentacji budowlanej i wykonawczej oraz złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, umożliwiające realizację robót budowlanych związanych z (...) na działce nr 1 przy ul. A1 w B. (dalej: „XYZ”).

Niezwłocznie po zawarciu w/w umowy przystąpił Pan do inwentaryzacji budynku, analizie jego stanu technicznego i przygotowywania wstępnej dokumentacji projektowej, rozpoczynając tym samym ponoszenie znacznych wydatków związanych z realizacją umowy. Z uwagi, iż XYZ oraz działka, na której jest on posadowiony, są wpisane do rejestru zabytków na prowadzenie wszystkich prac przy tym obiekcie, jak i na tej działce wymagane jest uzyskanie pozwolenia konserwatorskiego zgodnie z przepisami art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2023 r. [powinno być: 2003 r. – dopisek organu] o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, t.j. Dz. U. 2022 poz. 840 (dalej: „ustawa o ochronie zabytków”).

W związku z tym, w pierwszej kolejności, w dniu 10 sierpnia 2022 r. złożył Pan u X Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: „Konserwator zabytków”), na podstawie art. 27 ustawy o ochronie zabytków, wniosek o wydanie zaleceń konserwatorskich określających sposób korzystania z zabytku, jego zabezpieczenia i wykonania prac konserwatorskich oraz zakres dopuszczalnych zmian w tym obiekcie. W tym miejscu wskazuje Pan, iż mimo że ustawa o ochronie zabytków nie przewiduje terminu na wydanie w/w zaleceń, to przyjmuje się, że w takich sprawach obowiązuje termin miesięczny przewidziany w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tj. Dz. U. 2022 poz. 2000 ze zm. (dalej: „KPA”) (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2021 r„ sygn. akt II SAB/Rz 81/21). Mimo to Konserwator zabytków wydał zalecenia konserwatorskie dopiero po 50 dniach, tj. w dniu 29 września 2022 r. W trakcie oczekiwań na zalecenia konserwatorskie, dalej kontynuując prowadzenie prac projektowych, widząc, iż oczekiwanie na zalecenia konserwatorskie niepokojąco się wydłuża, w dniu 13 września 2022 r. złożył Pan wniosek do X Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych. Powinien Pan to zrobić dopiero po otrzymaniu zaleceń konserwatorskich, jednakże zdając sobie sprawę z upływającego czasu i przedłużających się procedur Konserwatora zabytków, złożył wcześniej wniosek o pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych z myślą o późniejszym uzupełnieniu dokumentów o przedmiotowe zalecenia konserwatorskie. Pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych otrzymał Pan dopiero 6 grudnia 2022 r., tj. po 84 dniach od dnia złożonego wniosku (w tym wypadku Konserwatora zabytków również obowiązywał termin miesięczny). Z uwagi na przewlekłość postępowań organu publicznego - Konserwatora zabytków, nie czekając na jego pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych, w dniu 24 listopada 2022 r. złożył Pan wniosek do Wojewody X o wydanie pozwolenia na budowę z zamiarem uzupełnienia dokumentów o wymagane pozwolenie Konserwatora zabytków w trakcie procedury wydawania pozwolenia na budowę. Pozwolenie na budowę uzyskał Pan 30 grudnia 2022 r. Mimo Pana usilnych starań przejawiających się w składaniu kolejnych wymaganych wniosków jeszcze przed uzyskaniem wszystkich niezbędnych dokumentów wymaganych na wcześniejszym etapie, uchybił Pan terminowi wynikającemu z zawartej z Zamawiającym umowy i został obciążony karą umowną. Do tego czasu poniósł Pan już znaczne koszty przeprowadzonej inwentaryzacji i analizy stanu technicznego budynku. Poniósł Pan również znaczne koszty przygotowania wstępnych projektów, które były podstawą do składania wniosków o wydanie zaleceń konserwatorskich i pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych. W zaistniałej sytuacji mógł Pan albo rozwiązać umowę i zapłacić karę umowną w wysokości 20% wartości wynagrodzenia, bądź też realizować pozostałe postanowienia umowne, a z tytułu opóźnienia, któremu nie był winien, zapłacić karę umowną, co prawda w wyższej wysokości niż 20% wartości wynagrodzenia, jednakże zapewniając sobie późniejsze otrzymanie wysokiego wynagrodzenia za zrealizowanie całej umowy. Wskazać również należy, iż odstąpienie od umowy, zgodnie z jej zapisami, nie miałoby wpływu na możliwość naliczania kar umownych do dnia odstąpienia, zatem te rozwiązanie również nie skutkowałoby zmniejszeniem obciążeń karnych leżących po Pana stronie. Ponadto, w przypadku gdyby nie uzyskał Pan pozwoleń w stosownym terminie, Zamawiający straciłby dofinansowanie z funduszu Unii Europejskiej i mógłby dochodzić roszczeń odszkodowawczych względem Pana za utratę w/w dofinansowania i konieczność zrealizowania inwestycji bez wsparcia unijnego. Kara umowna opisana powyżej nie mieści się w katalogu wyłączeń w art. 23 ust. 1 ustawy o PIT.