Koszty i przychody na przełomie roku

Na przełomie okresów sprawozdawczych szczególne znaczenie mają zasady: memoriału, współmierności, istotności i ostrożności.

Zasada memoriału (art. 6 ust. 1 uor) wskazuje, że w księgach rachunkowych jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego (tj. komplet zdarzeń gospodarczych, jakie dotyczą danego roku, bez względu na to, czy zostały one potwierdzone stosownym dokumentem w jednostce przez jej kontrahentów, czy też nie, a także niezależnie od tego, czy dana transakcja została opłacona, czy nie).

Zasada współmierności (art. 6 ust. 2, art. 39 i 41 uor) wskazuje, że dla zapewnienia współmierności przychodów i związanych z nimi kosztów do aktywów lub pasywów danego okresu sprawozdawczego należy zaliczyć koszty (jako rozliczenia międzyokresowe czynne) lub przychody (jako rozliczenia międzyokresowe przychodów) dotyczące przyszłych okresów oraz przypadające na ten okres sprawozdawczy koszty, które jeszcze nie zostały poniesione (jako rozliczenia miedzyokresowe bierne). Innymi słowy, zasada współmierności nakazuje, by z ogółu zdarzeń gospodarczych wyodrębnić te, które kształtują wynik finansowy danego okresu sprawozdawczego.

Zasada istotności (art. 8 ust. 1 uor) wskazuje, że określając zasady (politykę) rachunkowości i dostosowując je do potrzeb jednostki, należy zapewnić wyodrębnienie w rachunkowości wszystkich zdarzeń istotnych dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, z zachowaniem zasady ostrożności. Innymi słowy, zasada ta nakazuje takie zorganizowanie ewidencji, aby zapewniała ona ujęcie i wyodrębnienie tych wszystkich zdarzeń gospodarczych, które są ważne dla oceny sytuacji majątkowej, finansowej oraz wyniku finansowego jednostki.