Wyrok NSA z dnia 8 września 2026 r., sygn. III FSK 843/25
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia WSA (del.) Cezary Koziński, Protokolant asystent sędziego Ewa Gmurczyk, po rozpoznaniu w dniu 8 września 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 19/25 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2024 r. Sygn. akt SKO Gd 5073/24 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2024 r., Sygn. akt SKO Gd 5073/24, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz A. S.A. z siedzibą w W. kwotę 7 605 (słownie: siedem tysięcy sześćset pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
Zaskarżonym wyrokiem z 19 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 19/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 27 listopada 2024 r., sygn. akt SKO Gd 5073/24 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Zaskarżoną decyzją z 27 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z 11 września 2024 r. określającą spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 26.372 zł. W uzasadnieniu SKO podało, że w roku 2020 spółka posiadała na terenie miasta G. 197 tablic reklamowych trwale związanych z gruntem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego oraz przepisów prawa podatkowego, co powoduje, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 70 ze zm., dalej: u.p.o.l.) były to budowle i jako budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. SKO podkreśliło, że w postępowaniu podatkowym przeprowadzono analizę przedłożonych przez spółkę 51 projektów budowlanych tablic reklamowych, wykorzystywanych przez nią w latach 2018-2022. Na tej podstawie ustalono, że spółka w 2020 roku posiadała 212 tablic reklamowych, które składały się z kilku elementów stanowiących całość użytkowo-techniczną, tj. fundamentu, konstrukcji nośnej słupa i konstrukcji tablicy reklamowej (ekranu). Część obiektów budowlanych posiadała konstrukcję nośną słupa osadzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, a część obiektów budowlanych posiadała konstrukcję nośną słupa umieszczonego w stopie fundamentowej posadowionej bezpośrednio na fundamencie. Projekty zawierają informację o możliwości wielowariantowego montażu tablicy, tj. na fundamencie nawierzchniowym, zagłębionym lub głębokim. Konstrukcja wszystkich nośników reklamowych będących przedmiotem postępowania miała uniemożliwić łatwe ich przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru, zaś konstrukcja ta musiała być w odpowiedni techniczny sposób powiązana trwale z gruntem. SKO wskazało, że ustawowa, podatkowa definicja budowli zrekonstruowana w oparciu o art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682, dalej: p.b.) pozwala stwierdzić, że cecha trwałego związania z gruntem została wymieniona w odniesieniu do budowli jedynie w przypadku tablic reklamowych i urządzeń reklamowych. Urządzenia reklamowe i tablice reklamowe należy uznać za budowle, gdy są trwale związane z gruntem. Jednak zarówno u.p.o.l. jak i u.p.b. terminu tego nie definiują. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych SKO wskazało, że ani z przepisu prawa podatkowego ani budowlanego nie wynika twierdzenie, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć posadowienie obiektu budowlanego na gruncie na tyle trwale, że nie można go odłączyć od gruntu bez uszkodzenia jego konstrukcji. Trwałe związanie z gruntem, o którym mowa w art. 3 pkt 3 p.b. jest pojęciem autonomicznym względem art. 48 k.c. Hipoteza art. 3 pkt 3 p.b. jest "wyspecjalizowana" pod kątem aspektów budowlanych, a nie cywilnoprawnych przez co - wobec konieczności ustalenia czy dany obiekt jako trwale związany z gruntem jest budowlą - oceniamy kontekst budowlany, a nie cywilnoprawny. Trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszania jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma istotnego znaczenia dla kwalifikacji danego obiektu jako budowli. Trwałości związania z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, iż można go zdemontować. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednak w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie. Z uwagi na powyższe SKO stwierdziło, że będące przedmiotem sporu tablice reklamowe są trwale związane z gruntem z zgodnie z zaprezentowanym powyżej rozumieniu tego pojęcia. Są one przymocowane do podłoża za pomocą fundamentów, zaś w taki sposób, aby z uwagi na ich masę i rozmiary zapewnić im stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym. Odnośnie ujęcia w części dokumentacji urządzeń reklamowych w projektach budowlanych, jako trwale związanych z gruntem bądź nie związania trwałego z gruntem organ odwoławczy zauważył, że wynika to z faktu, że część obiektów budowlanych posiada konstrukcję nośną słupa osadzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, a część obiektów posiada konstrukcję nośną słupa umieszczonego w stopie fundamentowej posadowionej bezpośrednio na fundamencie. Okoliczność, że część obiektów budowlanych została posadowiona na fundamencie - jak wskazano w projektach - w sposób nietrwale związany z gruntem nie oznacza, że nie stanowią one budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Dla przyjęcia trwałości związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie, skoro wszystkie urządzenia budowlane są tak skonstruowane, aby stawić opór wiatrom jak też innym czynnikom atmosferycznym. Świadczy o tym zarówno rozmiar, kształt, jak i budowa wskazanych obiektów budowlanych. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika wprost, że układ konstrukcyjny tablic reklamowych służy zapewnieniu stabilności urządzeń reklamowych, a w konsekwencji wypełnieniu ich podstawowej funkcji, czyli ekspozycji reklamy. Urządzenia będące przedmiotem sprawy dla realizacji swych funkcji, przy uwzględnieniu ich gabarytów i konstrukcji, muszą być i są trwale związane z gruntem, a więc są w stanie stawić opór działaniu czynników atmosferycznym, niekontrolowanej zmianie położenia itp. Wbrew argumentacji zaprezentowanej w odwołaniu, konstrukcja tablic reklamowych nie pozwalałaby na korzystanie z nich, jeśli nie byłyby trwale związane z gruntem. Brak trwałego związania z gruntem prowadziłby w konsekwencji do tego, że konstrukcja taka mogłaby się przewrócić biorąc pod uwagę jej rozmiary i masę. W konsekwencji SKO uznało, że sporne tablice reklamowe podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowle wprost wymienione w art. 3 pkt 3 p.b. SKO uznało za bezzasadny zarzut spółki, że nie jest ona podatnikiem podatku od wolnostojących urządzeń reklamowych i tablic reklamowych, a podatnikiem powinien być właściciel gruntu, na którym zostały one posadowione. Wskazało, że na gruncie prawa cywilnego warunkiem uznania, że dana rzecz stała się częścią składową nieruchomości jest to, aby połączenie nie było tylko dla przemijającego użytku, o czym mówi art. 47 § 3 k.c. A zatem jeżeli budowla połączona została z gruntem dla przemijającego użytku, nie stanowi jego części składowej, a prawo własności gruntu nie rozciąga się na tę rzecz. Z powyższego wynika, że ocena trwałości związania budowli z gruntem, oraz tego, czy jej poszczególne części stały się częściami składowymi tego gruntu, wymaga zbadania czy połączenie nie nosi znamion przemijającego użytku. Tymczasem treść umów zawieranych przez spółkę ewidentnie wskazuje, że tablice połączone zostały z gruntem dla przemijającego użytku przez co nie stanowią jego części składowej. Połączenie tablic z gruntem tylko dla przemijającego użytku wyraża się w woli stron umów, które zobowiązywały najemcę do usunięcia wszelkich naniesień na grunt po zakończeniu umowy.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
