Wyrok NSA z dnia 14 lipca 2026 r., sygn. II GSK 42/26
Wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej licencji podlega sankcjom przewidzianym w ustawie o transporcie drogowym, a brak właściwego nadzoru i organizacji w przedsiębiorstwie nie zwalnia z odpowiedzialności za naruszenia przepisów ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2025 r. sygn. akt VI SA/Wa 291/25 w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 listopada 2024 r. nr BP.501.1274.2024.2058.WA7.637863 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Z. Sp. z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2025 r., (sygn. akt VI SA/Wa 291/25) oddalił skargę Z. Sp. z o.o. w W. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej przywoływany jako: "Organ II instancji") z dnia 14 listopada 2024 r. nr BP.501.1274.2024.2058.WA7.637863 w przedmiocie kary pieniężnej.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął ustalenia faktyczne, z których wynika:
1. W dniu 9 lutego 2024 r. w W. na [...], poddano kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował I.T.. W toku kontroli ustalono, że kierowca przewoził pasażera, który zamówił usługę przewozu w W. z [...] na [...], za pomocą aplikacji [...]. Pojazd, konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób z kierowcą, nie był wyposażony w lampę z napisem Taxi. Kierowca nie okazał dokumentu uprawniającego do wykonania kontrolowanego przewozu. Pasażer otrzymał w drodze elektronicznej fakturę wystawioną w imieniu skarżącej przez B. Sp. z o.o. Przebieg i wyniki kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr 276/24 z 9 lutego 2024 r. W toku postępowania ustalono, że na dzień kontroli Skarżąca posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, wydaną w dniu 21 października 2021 r. przez Prezydenta m.st. Warszawy; wniosek o wydanie wypisu z ww. licencji na pojazd marki [...] o nr rej. [...] oraz wydanie identyfikatora kierowcy Taxi oczekiwał na rozpatrzenie; ponadto Skarżąca nie posiadała innych uprawnień transportowych. Na podstawie danych z rejestru przekazanych zleceń B. Sp. z o.o. ustalono, że zlecenie przewozu osób pojazdem marki [...] o nr rej. [...] przekazano 9 lutego 2024 r. Skarżącej.
2. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej przywoływany jako: "Organ I instancji") decyzją z 7 maja 2024 r. na podstawie art. 92a ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201, dalej przywoływana jako: "u.t.d.") nałożył karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.
3. Decyzją z 14 listopada 2024 r. Organ II instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej przywoływana jako: "k.p.a."), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 1.1. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d., utrzymał w mocy decyzję z 7 maja 2024 r.
Organ II instancji wskazał, że kierowca nie okazał kontrolującym dokumentów uprawniających do wykonywania kontrolowanego przewozu. W toku postępowania ustalono, że Skarżąca, która realizowała zlecenie wykonania kontrolowanego przewozu posiada wyłącznie licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Jednocześnie nie posiada licencji uprawniającej do wykonywania krajowego transportu drogowego osób. Tymczasem kierujący wykonywał okazjonalny przewóz osób, a nie transport drogowy taksówką, gdyż pojazd nie spełniał warunków technicznych zawartych w § 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2024 r. poz. 502, dalej przywoływane jako: "rozporządzenie"). Pojazd nie był oznakowany jako taksówka - nie posiadał lampy z napisem "TAXI", a ten element jest najistotniejszą cechą odróżniającą taksówkę od innego pojazdu. Ponadto, wykonujący przewóz nie posiadał uprawnień w krajowym transporcie drogowym osób. Skarżąca wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. Tym samym skarżąca wykonywała przewóz bez licencji, skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł stosownie do art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz Ip. 1.1. załącznika nr 3 u.t.d.
Ponadto Organ II instancji stwierdził, że przewóz wykonywany przez Skarżącą w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Mianowicie pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym kierował I.T. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem pojazd Skarżącej tego warunku nie spełniał. Tym samym Skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, co jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 8 000 zł stosownie do art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz Ip. 2.11. załącznika nr 3 do tej ustawy.
Zdaniem Organu II instancji brak jest jednocześnie podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bowiem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć i nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. W sprawie Skarżąca nie przedłożyła dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie przedmiotowego naruszenia.
4. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywoływanym na wstępie wyroku z dnia 8 lipca 2025 r. orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej przywołana jako: p.p.s.a.).
Sąd I instancji wskazał, że sporny pojazd nie został oznaczony zgodnie z wymogami § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, w związku z czym wykonywany przewóz nie mógł być uznany za przewóz taksówką, lecz ze względu na okoliczności niniejszej sprawy – za przewóz okazjonalny. W świetle powyższego, Organy obu instancji prawidłowo uznały, że sporny przewóz, który nie mógł być z opisanych wyżej powodów uznany za przewóz taksówką, był dokonywany bez wymaganej licencji, pomimo że Skarżąca posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Skarżąca bowiem, w istocie rzeczy, dokonała przewozu, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. (krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym), na dokonanie którego również wymagana jest licencja. Skarżąca jednak poza licencją nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, w dniu kontroli nie posiadała innej licencji poza wskazaną powyżej.
Zdaniem WSA, Organy prawidłowo także ustaliły, że Skarżąca podczas przeprowadzonej kontroli wykonywała transport drogowy w postaci przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Pojazd, którym dokonano spornego przewozu, był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób z kierowcą. Z kolei sporny przewóz stanowił przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. i bez spełnienia wymogów, o których mowa w 18 ust. 4b u.t.d. i że Skarżąca popełniła naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym wymienione w lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.
W sprawie, zdaniem WSA, Skarżąca nie wskazała zaistnienia okoliczności dających podstawę do zastosowania art. 92c ust. pkt 1 u.d.p. Niewątpliwie wykonywanie przewozu przez kierowcę zazwyczaj odbywa się z wyłączeniem sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, jednakże nie oznacza to zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Przedsiębiorca nie może pozostać bierny wobec dokonywanych przez kierowcę naruszeń. Na Skarżącej jako przedsiębiorcy spoczywa obowiązek wyboru adekwatnych rozwiązań organizacyjnych, organizacji pracy, systemu motywacyjnego i szkoleniowego, aby dyscyplinować osoby wykonujące na jej rzecz usługi do postępowania nienaruszającego przepisów prawa. Także do przedsiębiorcy należy wybór osób, z którymi współpracuje, a zatem to przedsiębiorcę obciążają kwestie niewłaściwego doboru osób.
6. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółka zaskarżając ww. wyrok w całości i wnosząc o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), a to art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie przez Sąd administracyjny skargi, mimo naruszenia przez Organ przepisów postępowania w sposób mający wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. oraz art. 75 § 1, art. 76 § 1,2 i 3 k.p.a przez:
– pominięcie okoliczności znajdujących się w wyjaśnieniach Strony, która od początku wskazała, że nie zna osoby zatrzymanej do kontroli, nie udostępniła mu pojazdu oraz nie zlecała mu realizacji przewozów na jej rzecz w czasie kontroli, a nadto, że wskazana osoba mogła wejść w posiadanie danych do logowania na konto bazy danych przedsiębiorcy od niej osoby lub bezprawnie, czego Organ nie wyjaśnił dokładnie odstępując od bezpośredniego przesłuchania kierowcy pomimo sprzeczności w zgromadzonym materialne dowodowym w tym zakresie, a Sąd pominął powyższe w całości, dowolnie przyjmując świadomość i odpowiedzialność przedsiębiorcy za oczywistą, mimo przedstawionych wyjaśnień i pozostałych okoliczności wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie;
– brak wszechstronnego rozważenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, w tym protokołu kontroli nr 276/24, i wyprowadzenie z nich wniosku, który z tych dowodów nie wynikał, że zatrzymany 9 lutego 2024r. kierowca w chwili kontroli realizował przewoź na rzecz Spółki i za jego zgodą w rozumieniu art. 92a ust. 6 u.t.d., gdy nie tylko wyjaśnień strony przeczyły temu stwierdzeniu od początku ale i pozostałe fakty ujawnione w sprawie, w tym, że pojazd nie posiadał lampy taxi i oznaczeń przedsiębiorcy, pojazd nie był wpisany do licencji przewoźnika, a zapłata za przewóz odbyła się gotówką, łącznie wskazywało na realizację zlecenia samowolnie przez zatrzymanego kierowcę bez wiedzy i zgody przedsiębiorcy a przede wszystkim bez jego nadzoru – co stanowiło działanie bezprawne za które przewoźnik odpowiedzialności nie ponosi;
– brak przeprowadzenia dowodów bezpośrednich, w tym dowodu z zatrzymanego kierowcy – I.T. pomimo, że nie były w pełni znane wszystkie okoliczności realizacji przewozu w chwili kontroli, w tym istniała sprzeczność czy kierowca działał na rzecz przedsiębiorcy, a także czy zrozumiał treść pouczenia kontrolującego oraz treść protokołu kontroli, gdy informacje te były niezbędne dla obiektywnej i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowozowego w sprawie i nie wynikały bezpośrednio z treści protokołu kontroli oraz innych dowodów natomiast Organ wywiódł je jedynie na podstawie przyjętego domniemania, któremu Skarżąca w swoich wyjaśnieniach jasno zaprzeczyła;
– nieprawidłowe uznanie, że protokół kontroli nr 276/24 mógł stanowić bezpośredni dowód na okoliczności istotne dla sprawy w sytuacji, gdy treść w nim zawarta została umieszczona przez funkcjonariusza na podstawie własnej oceny niepełnego jeszcze materiału dowodowego, a potwierdzona przez osobę, która nie była narodowości polskiej i mogła nie posługiwać się językiem polskim w stopniu umożliwiającym jej zrozumienie pouczeń i potwierdzenie faktów, jakie zostały w tym dokumencie zawarte co powoduje, że dokument ten mógł mieć jedynie walor notatki służbowej i nie posiadał wymaganych cech dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. oraz nie mógł w tym przypadku stanowić bezpośredniego źródła dowodowego dla ustalenia okoliczności działania zatrzymanej osoby na rzecz przedsiębiorcy;
w konsekwencji powyższych naruszeń, brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności tej sprawy i oparcia rozstrzygnięcia na błędnych ustaleniach faktycznych, iż zatrzymany kierowca w chwili kontroli wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu skarżącego przewoźnika, a 9 lutego 2024 r. to przedsiębiorca zrealizował przewóz okazjonalny pasażera bez wymaganej licencji, pojazdem konstrukcyjnie nieprzystosowanym, w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 92a pkt 6 w zw. z art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 zw. z Ip. 1.1. i Ip. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez Organ przepisów prawa materialnego poprzez brak rozważenia przez Organ w decyzji wypełnienia przesłanek ww. przepisów i ich nie zastosowanie pomimo, że okoliczności ustalone w materiale dowodowym wskazywały na brak wiedzy przedsiębiorcy o wykonanym przewozie przez zatrzymanego kierowcę i brak sparowania nad nim nadzoru w chwili kontroli oraz pobranie zlecenia przewozu przez wskazanego kierowcę bez wiedzy i zgody ukaranego przewoźnika, co stanowiło działanie bezprawnie, któremu przedsiębiorca nie mógł zapobiec i nie miał wpływu na jego powstanie.
7. Organ II instancji w odpowiedzi skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, nie ma bowiem usprawiedliwionych podstaw.
8. Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Skarżąca oraz Organ zrzekli się rozpoznania sprawy na rozprawie, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie przesłanki nieważności wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występują, wobec czego Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi w niej podstawami, o których mowa w art. 174 p.p.s.a.
9. Kontroli instancyjnej poddany został wyrok, którym Sąd I instancji oddalił skargę Spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 20 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym.
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.
10. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego waloru dowodowego protokołu kontroli nr 276/24 z dnia 9 lutego 2024 r., należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że dokument ten korzystał ze statusu dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Stosownie do tego przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (zob. wyroki NSA z dnia: 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17; 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 819/22). Okoliczność, że protokół sporządzono w języku polskim, podczas gdy kierowca był cudzoziemcem, nie pozbawia tego dokumentu mocy dowodowej. Organ kontrolny nie jest zobowiązany do powoływania tłumacza podczas kontroli drogowej, zaś podmiot wykonujący przewóz, posługując się kierowcą, który nie zna języka kraju, na którego terytorium przewóz jest realizowany, przyjmuje na siebie ryzyko wynikające z tej nieznajomości. Kierowca podpisał protokół bez wniesienia zastrzeżeń, mimo że miał możliwość odmowy jego podpisania lub zgłoszenia uwag; nie uczynił z tej możliwości użytku. Twierdzenie Skarżącej, że kierowca mógł nie rozumieć treści dokumentu, pozostaje w sferze przypuszczeń, którym nie towarzyszy żaden dowód przeciwny. Skarżąca, chcąc podważyć ustalenia protokołu, była obowiązana, zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a., przedstawić dowód przeciwko jego treści, czego nie uczyniła ani w postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
11. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący zaniechania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy. Dowód z przesłuchania strony, a odpowiednio i osoby trzeciej powoływanej w jej miejsce, ma charakter subsydiarny i przeprowadza się go dopiero wówczas, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 86 k.p.a.). W niniejszej sprawie materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli i postępowania administracyjnego, na który złożyły się protokół kontroli, dokumentacja fotograficzna pojazdu, elektroniczna faktura wystawiona przez skarżącą za pośrednictwem B. Sp. z o.o. oraz dane z rejestru zleceń przekazanych przez pośrednika, pozwalał na jednoznaczne ustalenie, że zlecenie przewozu pojazdem marki [...] o nr rej. [...] zostało w dniu 9 lutego 2024 r. przekazane Skarżącej, a wystawiona za przejazd faktura została wystawiona w jej imieniu. Skarżąca, kwestionując te ustalenia, ograniczyła się do zaprzeczenia, że zna zatrzymanego kierowcę i że godziła się na wykonywanie przez niego przewozu, nie przedstawiając przy tym żadnego dowodu podważającego wskazane wyżej dokumenty. Samo zanegowanie ustaleń, bez wykazania okoliczności przeciwnych, nie jest wystarczające do skutecznego podważenia stanu faktycznego przyjętego przez organy i zaaprobowanego przez Sąd I instancji. W tych warunkach zaniechanie przesłuchania kierowcy nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
12. Chybiony jest także zarzut dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów. Ocena dowodów dokonana przez organy, zaaprobowana przez Sąd I instancji, uwzględniała całokształt materiału zgromadzonego w sprawie i pozostawała w zgodzie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Okoliczność, że pojazd nie posiadał oznaczeń przedsiębiorcy ani lampy z napisem "TAXI", a zapłatę za przejazd pobrano w gotówce, nie podważa ustalenia, iż kierowca realizował zlecenie w imieniu skarżącej, skoro to właśnie na rzecz Skarżącej wystawiono fakturę za przejazd, a zlecenie zostało przekazane skarżącej przez pośrednika. Twierdzenie, że kierowca mógł działać samowolnie lub uzyskać dostęp do konta aplikacji bezprawnie albo od innego podmiotu, nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym i nie zostało przez Skarżącą w żaden sposób uprawdopodobnione. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 6 i art. 8 k.p.a. ani art. 75 § 1 i art. 76 § 1 i 2 k.p.a., a w konsekwencji nie mogło dojść do naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
13. Za nieusprawiedliwiony należy uznać również zarzut naruszenia art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. Przepisy te określają zakres kognicji sądów administracyjnych i mogą zostać naruszone jedynie wówczas, gdy sąd wykroczy poza granice swojej właściwości albo odmówi rozpoznania sprawy poddanej jego kontroli. Żadna z tych sytuacji w niniejszej sprawie nie wystąpiła, a Skarżąca nie powiązała skutecznie zarzucanego naruszenia z żadnym konkretnym uchybieniem tego rodzaju.
14. Wobec bezskuteczności zarzutów procesowych, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym przyjętym przez Sąd I instancji, zgodnie z którym w dniu 9 lutego 2024 r. Skarżąca wykonywała, za pośrednictwem zatrzymanego do kontroli kierowcy, odpłatny przewóz osoby pojazdem marki [...] o nr rej. [...], zamówiony przy użyciu aplikacji [...].
15. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 5b ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, oraz taksówką, wymaga uzyskania odpowiedniej licencji, przy czym są to trzy odrębne rodzaje licencji, których nie można ze sobą utożsamiać. Skarżąca w dniu kontroli legitymowała się wyłącznie licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, nie posiadając licencji uprawniającej do wykonywania przewozu osób samochodem osobowym. Zgodnie z definicją taksówki zawartą w art. 2 pkt 43 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, warunkiem uznania pojazdu za taksówkę jest jego odpowiednie wyposażenie i oznaczenie, w tym, stosownie do § 24 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wyposażenie w dodatkowe światło z napisem "TAXI". Skoro kontrolowany pojazd takiego oznaczenia nie posiadał, prawidłowo Organy oraz Sąd I instancji uznały, że wykonywany nim przewóz nie mógł zostać zakwalifikowany jako przewóz taksówką, niezależnie od posiadania przez skarżącą licencji taksówkarskiej, ta bowiem nie uprawnia do wykonywania przewozów innego rodzaju (por. wyroki NSA z dnia: 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 1135/23; 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 670/08). Wykonywany zatem przewóz, mający cechy przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d., wymagał licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., a której skarżąca nie posiadała, co prawidłowo skutkowało nałożeniem kary pieniężnej z lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.
16. Prawidłowo także Organy i Sąd I instancji uznały, że przewóz ten nie spełniał wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Kontrolowany pojazd był przystosowany konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy przewóz okazjonalny wymaga co do zasady pojazdu przeznaczonego do przewozu powyżej 7 osób. Dopuszczalność wykonywania takiego przewozu pojazdem niespełniającym tego kryterium, przewidziana w art. 18 ust. 4b u.t.d., wymaga kumulatywnego spełnienia wszystkich wymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym zawarcia umowy z klientem przed rozpoczęciem przewozu oraz rozliczenia opłaty w formie bezgotówkowej. W niniejszej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione, skoro do zamówienia przewozu doszło za pośrednictwem aplikacji [...], bez zawarcia odrębnej umowy w formie przewidzianej przepisem, a zapłata za przejazd została uiszczona kierowcy w gotówce. Prawidłowo zatem Organy nałożyły na Skarżącą karę pieniężną z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
17. Nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że brak wpływu podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, a ciężar wykazania okoliczności uzasadniających odstąpienie od ukarania spoczywa na stronie postępowania. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie, że w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność, ograniczając się do twierdzenia, że nie miała wiedzy o wykonywanym przewozie i że kierowca mógł działać samowolnie. W dyspozycji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się jednak samowolne zachowania kierowców ani sytuacje wynikające z braku właściwej organizacji pracy i nadzoru po stronie przedsiębiorcy (zob. wyroki NSA z dnia: 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 976/09; 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt II GSK 436/24; 10 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 1755/24; 6 maja 2025 r., sygn. akt II GSK 2098/24). Na przedsiębiorcy wykonującym przewóz drogowy ciąży obowiązek doboru osób, z którymi współpracuje, oraz sprawowania nad nimi właściwego nadzoru, w tym poprzez rozwiązania organizacyjne pozwalające kontrolować, w czyim imieniu i przy użyciu jakich pojazdów realizowane są przyjmowane przez niego zlecenia. Skoro to skarżącej wystawiono fakturę za sporny przejazd, a zlecenie przekazano jej za pośrednictwem aplikacji, na Skarżącej spoczywał obowiązek wyjaśnienia okoliczności realizacji tego zlecenia, czego zaniechała zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego. Brak wykazania okoliczności egzoneracyjnych czyni zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. bezzasadnym.
18. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
