Który druk Z-15 należy wypełnić w razie choroby dziecka powyżej 14 lat

PROBLEM

Nasza pracownica przebywała na zasiłku opiekuńczym od 1 do 11 września 2026 r. z powodu choroby 17-letniej córki. Jaki druk powinna złożyć: Z-15a czy Z-15b, żeby otrzymać ten zasiłek? W instrukcji do druku Z-15a mowa jest o dziecku również pełnoletnim. Natomiast druk Z-15b jest wypełniany w przypadku opieki nad członkiem rodziny. Dziecko powyżej 14. roku życia jest traktowane jak członek rodziny.

RADA

W przypadku ubiegania się o zasiłek opiekuńczy na dziecko właściwy będzie druk ZUS Z-15a. Nie ma znaczenia, że jest to dziecko w wieku powyżej 14 lat. Tak wynika z instrukcji zawartych w formularzach. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki m.in. nad:

1) dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat, gdy:

1. nieprzewidzianie zamknięto żłobek, klub dziecięcy, przedszkole lub szkołę, do których dziecko uczęszcza,
2. zachorowała niania, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, lub dzienny opiekun sprawujący opiekę nad dzieckiem,
3. małżonek ubezpieczonego lub rodzic dziecka, stale opiekujący się dzieckiem, zachorował, przebywa w szpitalu lub w związku z porodem nie jest możliwe sprawowanie przez tego małżonka lub rodzica opieki nad dzieckiem;

2) chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat;

3) niepełnosprawnym dzieckiem (z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat) w przypadku:

1. porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
2. pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;

4) innym chorym członkiem rodziny.

Definicje dziecka i członka rodziny. Stosownie do przepisów ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej: ustawa zasiłkowa) za:

• dziecko uważa się dziecko własne ubezpieczonego lub jego małżonka lub dzieci przysposobione, a także dzieci przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej niezawodowej,
• innego członka rodziny uważa się: małżonka, rodzica dziecka, rodziców (w tym ojczyma i macochę), teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat, jeżeli pozostają z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie sprawowania opieki

(art. 32 ust. 2 i 3 ustawy zasiłkowej).

Ustalanie prawa do zasiłku opiekuńczego. W celu uzyskania zasiłku opiekuńczego stosuje się dwa formularze: ZUS Z-15a lub ZUS Z-15b. Druk Z-15a przewidziany jest w przypadku ubiegania się o wypłatę zasiłku z powodu opieki nad dzieckiem, a Z-15b w razie ubiegania się o wypłatę zasiłku z powodu sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. W związku z definicją członka rodziny, która jest zawarta w ustawie zasiłkowej, powstaje wątpliwość, czy w przypadku opieki nad chorym dzieckiem w wieku powyżej 14 lat właściwe będzie złożenie druku Z-15a, czy Z-15b.

Jak wynika z instrukcji do obu formularzy, druk Z-15a należy złożyć w przypadku ubiegania się o przyznanie i wypłatę zasiłku opiekuńczego z powodu sprawowania opieki nad:

• zdrowym dzieckiem do 8 lat,
• chorym dzieckiem, w tym również dzieckiem pełnoletnim,
• chorym dzieckiem niepełnosprawnym do 18 lat.

Druk ZUS Z-15b będzie natomiast właściwy w przypadku sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny innym niż dziecko. Członkami rodziny dla potrzeb składanych formularzy są: rodzic dziecka, małżonek, rodzice, ojczym, macocha, rodzice adopcyjni, teściowie, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo.

Tabela. Rodzaje wniosków o zasiłek opiekuńczy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem

Joanna Grzelińska-Darłak

radca prawny, praktyk z wieloletnim doświadczeniem w zakresie ubezpieczeń społecznych

Treści dostępne dla abonentów IFK Platformy Księgowych i Kadrowych

Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

• Codzienne aktualności prawne
• Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
• Bogatą bibliotekę materiałów wideo
• Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty

Zamów teraz Masz już konto? Zaloguj się