Ustalanie prawa do zasiłku opiekuńczego

Osoba ubezpieczona ma prawo do zasiłku opiekuńczego z tytułu podlegania ubezpieczeniu chorobowemu i tylko w okresie trwania tego ubezpieczenia. Nie ma przy tym znaczenia charakter tego ubezpieczenia – obowiązkowy (np. pracownik) czy dobrowolny (np. zleceniobiorca). Czas trwania ubezpieczenia chorobowego nie wpływa na prawo do zasiłku, ponieważ po spełnieniu pozostałych warunków jest on wypłacany już od pierwszego dnia objęcia tym ubezpieczeniem.

Zasiłek opiekuńczy jest wypłacany jako rekompensata za utracone zarobki, których ubezpieczony nie może osiągać, jeżeli zachodzi konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny. Nie przysługuje jednak za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. 

Opieka nad dzieckiem uprawniająca do zasiłku opiekuńczego

Do zasiłku opiekuńczego uprawnia opieka sprawowana nad dzieckiem:

• własnym,
• małżonka,
• przysposobionym,
• przyjętym na wychowanie i utrzymanie np. w ramach rodziny zastępczej niezawodowej.

Należy przy tym wskazać, że zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem przysługuje również ustanowionym na podstawie postanowienia polskiego sądu opiekunom tymczasowym dzieci z Ukrainy. Może się o niego ubiegać także pracownik, który łączy korzystanie z urlopu rodzicielskiego z pracą u swojego pracodawcy i w tym czasie zaistnieje konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem (a także innym chorym członkiem rodziny). 

Jeżeli stan zdrowia dziecka lub inne okoliczności wskazują na konieczność zapewnienia mu opieki, matka i ojciec dziecka mają równe prawo do zasiłku, ale otrzyma go tylko jeden z rodziców, tj. ten, który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę za dany okres. Należy zaznaczyć, że zasiłek opiekuńczy nie przysługuje obojgu rodzicom, jeżeli opiekę nad dzieckiem sprawują jednocześnie, w tym samym czasie.

Zasiłek może być przyznany rodzicom chorego dziecka przebywającego w szpitalu, o ile konieczność pobytu rodzica w szpitalu wraz z dzieckiem zostanie potwierdzona zaświadczeniem lekarskim (e-ZLA).