Nowy staż pracy u pracodawców prywatnych – zasady przeliczania uprawnień i świadczeń od 1 maja 2026 r.
Od 1 maja 2026 r. pracodawcy prywatni uwzględniają nowe rodzaje aktywności zawodowej przy ustalaniu stażu pracy. Na tej podstawie przeliczają m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia oraz wybrane świadczenia pracownicze. Pracownicy mają 24 miesiące na udokumentowanie nowych okresów zaliczanych do stażu pracy. Niedopełnienie tego obowiązku do 30 kwietnia 2028 r. skutkuje utratą prawa do przeliczenia uprawnień.
Wskazany limit 24 miesięcy wiąże jedynie osoby pozostające 1 maja 2026 r. w stosunku pracy z pracodawcą prywatnym. Jeżeli pracodawca przyjmie kogoś do pracy później, choćby 2 maja br., to nowo zatrudniony pracownik może udokumentować nowe rodzaje aktywności w dowolnej chwili, bez żadnych ograniczeń czasowych.
Uprawnienia pracownicze, wynikające z wliczenia w prywatnym zakładzie pracy do stażu nowych rodzajów aktywności, przysługują od dnia nabycia do nich prawa, nie wcześniej niż od 1 maja 2026 r. (art. 6 ustawy z 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw)
Ogólny staż pracy a wymiar urlopu wypoczynkowego
Od ogólnego stażu pracy zależy m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika, a konkretnie – od łącznej długości:
- zakończonych okresów zatrudnienia, bez względu na przerwy w nich i sposób ustania stosunku pracy,
- niezakończonych okresów zatrudnienia w części przypadającej przed rozpoczęciem równoległego stosunku pracy,
- niektórych okresów nauki wymienionych w art. 155 k.p.,
- innych okresów podlegających wliczeniu na mocy odrębnych przepisów, jak np. praca w gospodarstwie rolnym rodziców, pobieranie zasiłku dla bezrobotnych czy pewne przejawy działalności kombatanckiej.
Pracownik ma prawo do 20 dni roboczych urlopu wypoczynkowego w roku kalendarzowym, gdy jest zatrudniony krócej niż 10 lat, a gdy posiada co najmniej 10 lat stażu urlopowego – do 26 dni roboczych w roku kalendarzowym. Nowe rodzaje aktywności wprowadzone od 1 stycznia 2026 r. do Kodeksu pracy uwzględnia się właśnie w okresach zatrudnienia. Dlatego mogą one bezpośrednio wpłynąć na zwiększenie wymiaru urlopu danej osoby.
Jeśli więc po 30 kwietnia 2026 r. pracownik złoży wniosek o doliczenie do stażu pracy np. 7 lat pracy na podstawie umowy zlecenia, pracodawca powinien dodać je w dniu udokumentowania do dotychczasowego stażu i jeżeli łącznie da to co najmniej 10 lat pracy – podwyższyć wymiar urlopowy pracownika. Jeśli z zsumowanego w ten sposób stażu wyjdzie, że urlop w wyższym wymiarze pracownik uzyskałby już w 2025 r., czy 2 lata temu, nie ma on prawa do żadnych roszczeń wstecznych.
Uprawnienia pracownicze związane z uwzględnieniem nowych okresów aktywności zawodowych przysługują bowiem w prywatnych zakładach pracy nie wcześniej niż od 1 maja 2026 r. Dodanych ewentualnie w wyniku tych przeliczeń do wymiaru urlopu 6 dni nie zmniejsza się też proporcjonalnie stosownie do okresu obowiązywania nowych przepisów stażowych w bieżącym roku. Pracownik ma prawo do ich wykorzystania w całości już za 2026 r.
Wliczanie nowych okresów do zakładowego stażu pracy
Od 1 maja 2026 r. nowe okresy aktywności zawodowej pracodawca prywatny ma obowiązek doliczyć również do zakładowego stażu pracy, pod warunkiem że w ramach m.in. umowy zlecenia czy pozarolniczej działalności wnioskujący pracownik świadczył pracę na jego rzecz. Zakładowy staż pracy służy zaś m.in. wyznaczeniu długości wypowiedzenia pracownika czy wysokości odprawy z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika albo odprawy pośmiertnej.
Nowe rodzaje aktywności nie są wliczane do okresów zatrudnienia, od których będzie zależeć wypowiedzenie umowy o pracę trwające 1 maja 2026 r.
Załóżmy, że firma wręczyła 1-miesięczne wypowiedzenia: Celinie Z. pod koniec kwietnia 2026 r. i Dariuszowi G. pod koniec maja br. Oboje pracownicy złożą 7 maja br. wnioski o zaliczenie do stażu pracy po 5 lat i 3 miesiące pracy na podstawie umowy zlecenia na rzecz tego pracodawcy. Pomimo tego Celinie Z. przysługuje miesięczne wypowiedzenie, które upłynie z końcem maja br. Wypowiedzenie Dariusza G. ulegnie wydłużeniu do 3 miesięcy i potrwa do 31 sierpnia 2026 r.
Eksperci prawa pracy przewidują problemy z kwalifikacją nowych okresów aktywności zawodowej do zakładowego stażu pracy. W konkretnych okolicznościach trudno będzie bowiem rozstrzygnąć, czy w ramach danej aktywności pracownik świadczył pracę na rzecz tego pracodawcy, czy też nie.
Autor: Renata Majewska
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
