Decyzja ZUS nr 1176/2025 z dnia 27 listopada 2025 r., sygn. DI/200000/43/1176/2025
Nagroda za polecenia pracownicze a podstawa wymiaru składek.
Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480) w związku z art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350 z późn. zm.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Zakład) stanowisko przedstawione we wniosku złożonym 21 listopada 2025 r. przez ……….. (dalej: Przedsiębiorca) uznaje za prawidłowe w przedmiocie nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracowników wartości nagrody wypłacanej w związku z udziałem w programie poleceń pracowniczych, będącej przychodem z innych źródeł.
Uzasadnienie
Wnioskiem złożonym 21 listopada 2025 r. Przedsiębiorca wystąpił do Zakładu o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Opis stanu faktycznego Przedsiębiorcy:
Przedsiębiorca prowadzi działalność wspomagającą transport lądowy. Zatrudnia przede wszystkim spedytorów w transporcie krajowym i międzynarodowym oraz planistów w transporcie krajowym i międzynarodowym. W celu pozyskania wykwalifikowanej kadry pracowniczej chce wprowadzić program poleceń. Regulamin pracowniczego programu poleceń określa zasady otrzymania nagrody za polecenie nowego pracownika, tj. gdy dojdzie do zatrudnienia poleconego kandydata po 3 miesiącach od zatrudnienia pracownik polecający otrzymuje 1 część nagrody pieniężnej w wysokości zł, a po kolejnych 3 miesiącach zatrudnienia kandydata polecającego wypłacona zostaje 2 część nagrody pieniężnej w wysokości zł. Udział w Programie jako osoba polecająca będzie mogła wziąć osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat, zatrudniona przez Przedsiębiorcę.
Wartość nagrody nie jest przychodem ze stosunku pracy, gdyż jest wynagrodzeniem za promocję pracodawcy na rynku. Nagroda ta ma charakter uznaniowy, pracodawca może, ale nie musi jej wypłacać. Powyższa nagroda nie jest związana bezpośrednio z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, lecz jest formą gratyfikacji za rekomendację nowego pracownika zatrudnionego w firmie. W związku z tym wypłacona nagroda nie powinna być traktowana jako przychód ze stosunku pracy i tym samym nie powinna być objęta obowiązkiem naliczania składek społecznych. Wypłacona nagroda nie mieści się w kategorii przychodu ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, osiąganego przez pracowników z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, a w kategorii "inne źródła", gdyż nie jest ona wynagrodzeniem za świadczoną pracę. Nagroda za polecenie jest przychodem zaliczanym do pozostałych źródeł przychodu zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 1 ww. rozporządzenia, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe) pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.) z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyłączeniem:
- przychodów wymienionych w § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
- wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych.
Katalog przychodów nie stanowiących podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe został zawarty we wskazanym rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie wlicza się jedynie wypłat, które zostały wyłączone w § 2 ust. 1 pkt 1-32 powyższego rozporządzenia.
Stanowisko Przedsiębiorcy:
Mając na uwadze powyższe Przedsiębiorca uważa, że wypłacona nagroda za polecenie nowego pracownika nie powinna być obciążona składkami ZUS, tj. nie należy potrącać składek społecznych oraz składki zdrowotnej. Jest to przychód z innych źródeł, który nie mieści się w katalogu przychodów ze stosunku pracy.
Analiza stanu faktycznego świetle stanu prawnego:
Zagadnienia dotyczące ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz zasady opłacania tych składek regulują przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 i 2, art. 20 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 316), podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe) pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 z póżn. zm.) z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, z wyłączeniem wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków z ubezpieczeń społecznych oraz przychodów wskazanych § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
W myśl art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez przychód należy rozumieć - przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu m.in. zatrudnienia w ramach stosunku pracy, umowy agencyjnej lub umowy zlecenia.
Jednocześnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461) wynika, że do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne pracowników stosuje się przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe tych osób. Tym samym powyższe będzie miało zastosowanie również do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Jednocześnie z brzmienia art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika ograniczenie co do zakresu przedmiotowego, w którym Zakład jest zobowiązany wypowiedzieć się w interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ustawy - Prawo przedsiębiorców, wyłącznie w ściśle określonym przez ustawę katalogu spraw. Kwestia kwalifikacji określonego świadczenia jako przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz wskazanie źródła takiego przychodu, nie mieści się w powyższym zakresie przedmiotowym. W konsekwencji, Zakład dokonuje interpretacji przepisów dotyczących ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne opierając się na zawartym w opisie stanu faktycznego złożonego wniosku, wskazaniu Przedsiębiorcy, iż wartość nagrody za polecenie nowego pracownika nie jest przychodem ze stosunku pracy a przychodem z tzw. innych źródeł.
Zauważyć należy, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy z wyjątkami określonymi w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, tym samym jeśli świadczenie pieniężne (tutaj: nagroda pieniężna z tytułu rekomendacji pracowniczych), wypłacona pracownikom w związku z programem poleceń pracowniczych nie są przychodem ze stosunku pracy, to tym samym nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
Stanowisko Zakładu:
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku złożonym 21 listopada 2025 r. opis stanu faktycznego przez Przedsiębiorcę oraz obowiązujące przepisy Zakład uznał stanowisko za prawidłowe w przedmiocie nieuwzględnienia w podstawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne pracowników wartości nagrody wypłacanej w związku z udziałem w programie poleceń pracowniczych, będącej przychodem z innych źródeł.
Pouczenie
Decyzja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Przedsiębiorcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie jego zaistnienia.
Wydana decyzja wiąże Zakład wyłącznie w sprawie Przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 35 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu, do czasu jej zmiany lub uchylenia.
Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, odwołanie do Sądu Okręgowego we ……….. .
Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Źródło:
Biuletyn Informacji Publicznej ZUS,
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
