Jak obliczyć i wykazać w bilansie naliczone na dzień bilansowy odsetki od udzielonej pożyczki
W październiku 2024 r. jednostka udzieliła kontrahentowi pożyczki, która będzie spłacona w całości w październiku 2025 r. wraz z odsetkami w wysokości 5%. Jak obliczyć i wykazać w bilansie odsetki przypadające na rok 2024?
W zależności od przyjętego w zasadach (polityce) rozwiązania zaewidencjonowane na dzień bilansowy odsetki od udzielonej pożyczki można wykazać w bilansie wraz z kwotą udzielonej pożyczki (w poz. B.III.1 lit. b aktywów według załącznika nr 1) lub jako krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe (w poz. B.IV aktywów). Wyliczenie odsetek na dzień bilansowy i ewidencja – w uzasadnieniu.
Ustawa o rachunkowości (art. 28 ust. 1 pkt 7 i 7a) wskazuje, że udzielone pożyczki należy wycenić nie rzadziej niż na dzień bilansowy:
- w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady ostrożności, lub
- według skorygowanej ceny nabycia, a jeżeli jednostka przeznacza je do sprzedaży w okresie do 3 miesięcy, to według wartości rynkowej lub inaczej określonej wartości godziwej.
W przypadku pożyczek najczęściej stosowaną metodą wyceny bilansowej jest wycena w kwocie wymaganej zapłaty. Obejmuje ona oprócz wartości samej pożyczki również odsetki należne za dany rok obrotowy, pomimo że zgodnie z umową jeszcze nie wymagają one zapłaty. Odsetki te zwiększają przychody finansowe jednostki. Zgodnie bowiem z zasadą memoriału (art. 6 ust. 1 uor) w księgach rachunkowych jednostki należy ujmować wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami, dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. Tym samym do przychodów finansowych należy zaliczać nie tylko odsetki faktycznie przez pożyczkodawcę otrzymane, ale również odsetki należne.
W praktyce naliczone na dzień bilansowy odsetki od pożyczki można zaewidencjonować dwojako, tj. w korespondencji ze stroną Wn konta 24-1 „Pożyczki” lub konta 65-5 „Inne rozliczenia międzyokresowe”:
Wn konto 24-1 „Pożyczki” lub konto 65-5 „Inne rozliczenia międzyokresowe”
Ma konto 75-0 „Przychody finansowe” (w analityce: odsetki).
Odsetki od udzielonych pożyczek o charakterze krótkoterminowym prezentuje się w bilansie wraz z kwotą udzielonej pożyczki, w pozycji B.III.1 lit. b) aktywów bilansu lub jako krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe w pozycji B.IV aktywów bilansu.
28 października 2024 r. spółka udzieliła kontrahentowi (innej spółce) pożyczki w kwocie 50 000 zł na okres 12 miesięcy. Zgodnie z umową zostanie ona spłacona 27 października 2025 r wraz z należnymi odsetkami w kwocie 10% . Zgodnie z polityką rachunkowości naliczone na dzień bilansowy odsetki od pożyczki odnosi się w księgach rachunkowych na konto przychodów finansowych, w korespondencji z kontem 24-0 „Pożyczki”. Na dzień bilansowy jednostka dokonała wyliczenia przypadających na rok 2024 odsetek od udzielonej pożyczki w sposób następujący:
50 000 zł × 10% /365 dni × 64 dni = 876,71 zł
Ewidencja w księgach rachunkowych roku 2024
- WB – przelew środków pieniężnych z tytułu pożyczki
Wn konto 24-1 „Pożyczki” 50 000,00 zł
Ma konto 13-1 „Rachunek bankowy” 50 000,00 zł
2. PK – naliczenie na dzień bilansowy odsetek od pożyczki
Wn konto 24-1 „Pożyczki” 876,71 zł
Ma konto 75-0 „Przychody finansowe” 876,71 zł
W bilansie na dzień 31.12.2024 r. pożyczka zostanie wykazana:
| B. Aktywa obrotowe (...) |
| III. Inwestycje krótkoterminowe |
| 1. Krótkoterminowe aktywa finansowe |
| (...) |
| b) w pozostałych jednostkach |
| - udzielone pożyczki 50 876,71 zł |
Ewidencja w księgach rachunkowych roku 2025 (październik)
- WB – wpływ na rachunek bankowy kwoty z tytułu udzielonej pożyczki wraz z odsetkami
Wn konto 13-1 „Rachunek bankowy” 55 000,00 zł
Ma konto 24-1 „Pożyczki” 50 876,71 zł
Ma konto 75-0 „Przychody finansowe” 4 123,29 zł
art. 28 ust. 1 pkt 7 i 7a ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 120; ost.zm. Dz.U. z 2024 r. poz. 1863
Paweł Muż
ekonomista, redaktor „MONITORA księgowego”
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
