Resort pracy chce zmienić przepisy o ubezpieczeniach społecznych, m.in. ułatwiając płatnikom dochodzenie swoich praw i rozszerzając dostęp do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Eksperci popierają kierunek, ale wskazują na luki i zagrożenia.

Przedsiębiorca, który po wznowieniu działalności zajął się kompleksową realizacją mebli na wymiar, może w 2026 r. skorzystać z małego ZUS plus. ZUS uznał, że jego obecne usługi różnią się od obowiązków wykonywanych wcześniej na etacie, mimo że po wznowieniu firmy świadczył usługi montażowe na rzecz byłego pracodawcy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął wypłatę czternastych emerytur. Pełna kwota dodatkowego świadczenia wynosi w 2026 r. 1978,49 zł brutto i przysługuje osobom pobierającym emeryturę lub rentę do 2900 zł brutto. Po przekroczeniu tego limitu stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”. Czternastki nie otrzymają osoby, których emerytura lub renta przekracza 4828,49 zł brutto.

Od 1 września 2026 r. pracujący wcześniejsi emeryci i renciści będą mogli dorobić do swoich świadczeń mniej niż dotychczas. Graniczna kwota, której przekroczenie nie wpłynie na zmniejszenie emerytury lub renty, będzie niższa o 230,90 zł brutto, natomiast wyższy próg, po przekroczeniu którego ZUS może zawiesić świadczenie, zmniejszy się o 428,70 zł brutto.

Zwolnienie lekarskie stwierdzające czasową niezdolność do pracy przerywa urlop wypoczynkowy. Pobyt za granicą nie wyklucza jednak możliwości przeprowadzenia kontroli prawidłowego wykorzystywania zwolnienia - przekazał Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

O obowiązku ubezpieczeniowym decyduje okres, za który jest należne wynagrodzenie, a nie moment przekazania pieniędzy. ZUS uznał, że przelew wykonany po 26. urodzinach nie wpływa na sposób rozliczenia należności.

Od 2 września 2026 r. będzie obowiązywać umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Albanii o zabezpieczeniu społecznym (dalej: ustawa ratyfikacyjna). Umowa ułatwia polskim i albańskim pracownikom sumowanie okresów ubezpieczenia. Gwarantuje również prawo do świadczeń emerytalno-rentowych z obu krajów bez podwójnego opłacania składek.

Skutki nieprawdziwego oświadczenia obciążają co prawda wnioskodawcę, ale płatnik musi dochować staranności w ustalaniu prawa do świadczenia. Gdy nie potrafi usunąć wątpliwości, może się zwrócić do ZUS.

Pracodawcy skarżą się na zaostrzenie kontroli w zakresie zatrudniania studentów na umowach zlecenia. ZUS w rozmowie z DGP przyznaje, że firmy są na celowniku, bo nieprawidłowości są ujawniane częściej.

11 sierpnia 2026 r. rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. Zgodnie z tym projektem sąd I instancji będzie mógł m.in. uchylić nieprawidłową decyzję ZUS i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w razie stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów postępowania przed organem rentowym.

Od 1 stycznia 2027 r. renta wdowia wzrośnie z 15% do 25% drugiego świadczenia przyznawanego wdowie lub wdowcowi. To oznacza jeszcze wyższe wypłaty dla tych osób. Średnia dodatkowa kwota wypłacana obecnie w ramach tego świadczenia wynosi 379,10 zł miesięcznie.

11 sierpnia 2026 r. projekt ustawy o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. został przyjęty przez rząd. Projekt zakłada, że na dzień wejścia w życie ustawy nastąpi umorzenie z mocy prawa należności z tytułu nieopłaconych składek powstałych we wskazanym okresie.

Większa odpowiedzialność ZUS za prawidłowe prowadzenie postępowań oraz szybsze rozstrzyganie spraw o świadczenia to główne cele nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, którą 11 sierpnia przyjęła Rada Ministrów. Projekt przewiduje rozszerzenie uprawnień sądów do uchylania wadliwych decyzji organów rentowych.

Po zakończeniu każdego kwartału na rachunki uczestników PPK, którzy spełnili ustawowe warunki, trafiają wpłaty powitalne finansowane ze środków publicznych. W przypadku rozliczenia za II kwartał 2026 r. będzie to kwota 40,7 mln zł, która zasili rachunki blisko 163 tys. uczestników programu. Środki zostały już przekazane do instytucji finansowych.

11 sierpnia Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy przewidujący umorzenie z mocy prawa należności składkowych wobec ZUS, które powstały przed 1 stycznia 1999 r. Nowe przepisy mają zakończyć wieloletnie postępowania egzekucyjne dotyczące zadłużenia sprzed reformy systemu ubezpieczeń społecznych i objąć nie tylko same zaległe składki, ale również odsetki, koszty upomnienia oraz koszty egzekucji.

Mimo zaostrzania przepisów i zmian procedur napływ pracowników z zagranicy cały czas się zwiększa. To dobre dla polskiej gospodarki, ale i dla stabilności systemów publicznych, takich jak ubezpieczenia społeczne i emerytalne, szczególnie w obliczu starzejącego się społeczeństwa.

Uczestnik PPK, który spełnia warunki określone w ustawie o PPK, otrzymuje od państwa tzw. dopłatę roczną. Jeśli uczestnik nabył prawo do dopłaty rocznej, ale jej nie otrzymał, powinien złożyć w tej sprawie odpowiedni wniosek.

Wynagrodzenie za czas wypoczynku i ekwiwalent za niewykorzystane dni zwiększają podstawę wymiaru składek. Inne formy wsparcia mogą korzystać z wyłączenia, jeśli zostały przyznane zgodnie z przepisami i obowiązującymi limitami.

Nowelizacja Kodeksu pracy, która weszła w życie 1 stycznia 2026 r., umożliwia zaliczenie do stażu pracy nowych okresów, w tym wykonywania umowy zlecenia czy prowadzenia firmy. Podstawą do uwzględnienia tych okresów są zaświadczenia ZUS potwierdzające podleganie ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym lub opłacanie składek jako przedsiębiorca. Dotychczas ZUS wydał łącznie ponad 1,4 mln zaświadczeń. Nie

Dopłata roczna do PPK stanowi dodatkowe wsparcie dla uczestników programu, którzy spełnią warunki określone w ustawie. Brak przekazania należnej dopłaty na rachunek PPK nie oznacza jednak utraty prawa do tych środków, ponieważ możliwe jest ubieganie się o ich przekazanie w późniejszym terminie.

Rząd przedstawił zmodyfikowany projekt ustawy o umorzeniu należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r. Wskazany projekt przewiduje umorzenie z mocy prawa nieprzedawnionych należności z tytułu składek, które powstały przed 1 stycznia 1999 r., a także umorzenie prowadzonych postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających dotyczących tych należności

Projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw przyznaje Prezesowi ZUS funkcję organu egzekucyjnego uprawnionego do prowadzenia egzekucji m.in. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Prezes ZUS będzie uprawniony do działania jako administracyjny organ egzekucyjny na terytorium całego kraju.