NSA uznał, że postanowienia dotyczące odpowiedzialności osób trzecich wymagają dokładnej weryfikacji podstaw do jej uznania oraz dotrzymania zasad proceduralnych, co obliguje do uwzględnienia prawa do obrony i właściwości organów podatkowych.

W postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki, członek zarządu powinien mieć możliwość podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych zawartych w decyzji wymiarowej wobec spółki. Przeprowadzenie dowodu przeciwdowodowego jest warunkiem skutecznej obrony.

Z uwagi na ustrojową pozycję komornika sądowego oraz cywilnoprawny charakter nabycia egzekucyjnego, organ podatkowy nie jest uprawniony do samodzielnego kwestionowania skutków czynności egzekucyjnych dla potrzeb podatku VAT; wymagane jest współdziałanie z sądem powszechnym w celu ustalenia charakteru prawnego dokonanej czynności.

Odwołanie złożone przez podatnika musi spełniać wymogi formalne z art. 222 Ordynacji podatkowej; wezwanie do uzupełnienia braków jest zasadne, jeśli te wymogi nie są spełnione. Braki formalne skutkują pozostawieniem odwołania bez rozpoznania.

Skarżący w związku z zawarciem umów sprzedaży oraz wystawieniem faktur dokumentujących te umowy prowadził działalność w warunkach nadużycia prawa podatkowego; sztuczne aranżowanie transakcji w celu uzyskania nieuprawnionego zwrotu podatku VAT nie może prowadzić do obniżenia podstawy opodatkowania i podatku należnego.

Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki ma charakter akcesoryjny i in solidum, co oznacza, że nie może być szersza niż odpowiedzialność samego podatnika oraz powstaje wyłącznie w granicach istniejącego i nieprzedawnionego zobowiązania podatkowego spółki.

Wyrok sądu pierwszej instancji podlega utrzymaniu mimo błędów uzasadnienia, gdyż decyzje organów skarbowych w zakresie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe nie zostały proceduralnie i materialnie udowodnione, a odpowiedzialność osoby trzeciej wymaga skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych dotyczących zobowiązań podatkowych spółki.

Podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o uczestnictwie w transakcji związanej z oszustwem podatkowym, traci prawo do odliczenia VAT z niej wynikającego, nawet jeśli towary istnieją i są przedmiotem obrotu.

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargi kasacyjne na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stwierdzając, iż wyrok ten, mimo nieprawidłowości uzasadnienia, jest zgodny z prawem, umacniając zasadę odpowiedzialności na gruncie przepisów akcyzowych i właściwości organu.

Prawidłowe odczytanie regulacji zawartych w art. 108a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) w zgodzie z ich celem - którym jest przeciwdziałanie nadużyciom i oszustwom podatkowym – prowadzi do wniosku, iż mechanizm podzielonej płatności znajdzie zastosowanie zarówno w sytuacji, gdy inwestor płaci za fakturę wykonawcy, jak również w sytuacji, gdy

Otrzymana przez spółkę wpłata partycypacyjna Inwestora, będąca elementem umowy zobowiązaniowej, stanowi odpłatne świadczenie usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ podatkowy nie wykazał braku dobrej wiary skarżącej spółki w kontekście uczestnictwa w oszustwie podatkowym, przyjmując, że brak jednoznacznych dowodów wyklucza możliwość obciążenia spółki odpowiedzialnością podatkową za nieprawidłowości kontrahenta.

Odwołanie podatkowe, które nie spełnia wymogów art. 222 Ordynacji podatkowej w zakresie określenia zarzutów, istoty i zakresu żądania oraz dowodów, może zostać pozostawione bez rozpatrzenia po wezwaniu do uzupełnienia braków i w przypadku ich nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie przez organ odwoławczy.

Naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy niejawnej bez możliwości udziału stron uzasadnia uchylenie wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy.

Przy orzekaniu o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, przysługujące organowi podatkowemu domniemanie wiarygodności decyzji wymiarowej nie wyklucza jej weryfikacji i podważenia przez osobę trzecią. Wymagana jest możliwość skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych wobec spółki, aby zapewnić ochronę praw osoby trzeciej.