do góry
Bezpłatny dostęp na 30 dni do INFORFK skorzystaj
Pobieranie danych...
Powrót do menu głównego
 
drukuj pomniejsz czcionkę pomniejsz czcionkę powiększ czcionkę
Monitor Księgowego 11/2021, data dodania: 19.10.2021

Porada w trakcie aktualizacji

Jak zaewidencjonować zmianę przeznaczenia towaru handlowego na środek trwały

PROBLEM

W 2020 r. podatnik kupił samochód ciężarowy, który został zaklasyfikowany jako towar handlowy, gdyż miał być przeznaczony do sprzedaży. Zmienił decyzję i w listopadzie 2021 r. zamierza zarejestrować ten samochód i przekwalifikować go na środek trwały. Jak zaksięgować w pkpir przebieg takich zdarzeń? Podatnik nie prowadzi firmy transportowej. Jak można amortyzować taki samochód ciężarowy, jeżeli jego wartość początkowa wyniesie 210 000 zł?

RADA

Podatnik ma prawo przekwalifikować samochód ciężarowy będący towarem handlowym na środek trwały. Powinien wyksięgować samochód z kolumny 10 pkpir na podstawie oświadczenia o przekwalifikowaniu towaru handlowego na środek trwały, a następnie ująć samochód ciężarowy w ewidencji środków trwałych i amortyzować według jednej z metod amortyzacji omówionych w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Kolumna 10 pkpir jest przeznaczona do wpisywania zakupu materiałów oraz towarów handlowych według cen zakupu. Podczas prowadzenia działalności gospodarczej zdarzają się decyzje biznesowe, które mają wpływ na zaewidencjonowane uprzednio towary handlowe. Jeżeli podatnik postanowi, że ujęty wcześniej towar handlowy chciałby przekwalifikować na środek trwały, nic nie stoi temu na przeszkodzie. W takim przypadku powinien sporządzić oświadczenie o przekwalifikowaniu towaru handlowego (w tym przypadku samochodu ciężarowego) na środek trwały. Następnie powinien dokonać zapisu zmniejszającego wartość towarów handlowych o wartość samochodu ciężarowego. Zapisu tego podatnik może dokonać ze znakiem minus (-) lub kolorem czerwonym (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie prowadzenia pkpir). Po wyksięgowaniu samochodu ciężarowego z kolumny 10 pkpir powinien ująć ten samochód w ewidencji środków trwałych oraz wybrać sposób jego amortyzacji. Odpowiadając na pytanie, należy podkreślić, że zdaniem autora w przedstawionym stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania art. 22e updof. Przepis ten wskazuje na sytuację, w której podatnik nie ująłby w ewidencji środków trwałych składnika majątku o wartości powyżej 10 000 zł, bowiem nie byłaby spełniona przesłanka o okresie użytkowania dłuższym niż rok. Końcowo jednak składnik ten byłby używany przez podatnika dłużej niż rok, a więc spełniałby definicję środka trwałego. Z tego powodu należałoby zastosować przepis art. 22e updof. W omawianym przypadku samochód ciężarowy został pierwotnie zakwalifikowany do towarów handlowych, a nie jako składnik majątku o wartości powyżej 10 000 zł o okresie przewidywanego użytkowania krótszym niż rok. Z tego powodu nie znajdzie tu zastosowanie art. 22e updof. Pytanie dotyczy przekwalifikowania towaru handlowego na środek trwały, a nie zmiany okresu użytkowania składnika majątku o wartości powyżej 10 000 zł.

Wzór oświadczenia o przekwalifikowania towaru handlowego na środek trwały

Zapis w pkpir

Lp.

Data zdarzenia gospodarczego

Nr dowodu księgowego

Opis zdarzenia gospodarczego

Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu

gr

1

2

3

6

10

226

02-11-2021

Oświadczenie

Wyksięgowanie samochodu ciężarowego

-210 000

00

Metody amortyzacji samochodu ciężarowego

Podatnik, który zdecydował o przekwalifikowaniu samochodu ciężarowego na środek trwały, może go amortyzować według jednej z omówionych poniżej metod amortyzacji.

Jednorazowa amortyzacja

Z prawa do jednorazowej amortyzacji na zasadach przewidzianych w art. 22k ust. 7-13 updof podatnik może skorzystać, jeżeli:

  1. nabył środek trwały zaliczonych do grupy 3-8 KŚT, z wyłączeniem samochodów osobowych, oraz
  2. należy do jednej z podanych kategorii podatników, tzn.:

● jest małym podatnikiem w rozumieniu przepisów updof (w 2021 r. status małego podatnika PIT posiada podatnik, u którego wartość przychodu ze sprzedaży wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług nie przekroczyła w 2020 r. kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro, tj. 9 031 000 zł) albo

● rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w 2021 r., z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 22k ust. 11 updof.

Jednorazowa amortyzacja przysługuje do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym równowartości kwoty 50 000 euro łącznej wartości odpisów amortyzacyjnych. W 2021 r. łączna wartość jednorazowych odpisów amortyzacyjnych nie może przekroczyć 226 000 zł.

Korzystając z jednorazowej amortyzacji, podatnicy muszą pamiętać, że stanowi ona pomoc de minimis udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis.

Samochody ciężarowe są klasyfikowane w grupie 7 KŚT. To oznacza, że są środkami trwałymi, do których ma zastosowanie jednorazowa amortyzacja przewidziana w art. 22k ust. 7-13 updof. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że podatnik prowadził działalność już w 2020 r. Z tego powodu nie można go uznać, za podatnika który rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. Nie można jednak wykluczyć, że spełnia on warunki do uznania go za małego podatnika PIT. Jeżeli tak jest, powinien on rozważyć możliwość dokonania jednorazowego odpisu amortyzacyjnego od samochodu ciężarowego, o którym mowa w pytaniu.

Przykład

Podatnik w 2021 r. posiada status małego podatnika. Nie otrzymał wcześniej pomocy de minimis. W listopadzie 2021 r. przekwalifikował towar handlowy, jakim jest samochód ciężarowy, na środek trwały. Wartość samochodu wynosi 210 000 zł. W listopadzie 2021 r. dokonał jednorazowej amortyzacji środka trwałego w wysokości 210 000 zł.

Zapis w pkpir

Lp.

Data zdarzenia gospodarczego

Nr dowodu księgowego

Opis zdarzenia gospodarczego

Pozostałe wydatki

Razem wydatki
(12 + 13)

gr

gr

1

2

3

6

13

14

213

02-11-2021

Ewidencja środków trwałych

Odpisy amortyzacyjne

210 000

00

210 000

00

Amortyzacja metodą liniową

Odpisów amortyzacyjnych metodą liniową dokonuje się przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w wykazie stawek amortyzacyjnych. Wykaz ten stanowi załącznik do updof. Dla samochodów ciężarowych stawka amortyzacji wynosi 20%. W tej metodzie podatnik ma prawo dokonywać odpisów amortyzacyjnych w równych ratach co miesiąc albo w równych ratach co kwartał, albo jednorazowo na koniec roku podatkowego. Ostatnim miesiącem amortyzacji jest miesiąc, w którym:

  • następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub
  • postawiono środek trwały w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono jego niedobór.

Istotne jest, że suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów (art. 22h ust. 1 updof).

Przykład

W listopadzie 2021 r. podatnik przekwalifikował towar handlowy, jakim jest samochód ciężarowy, na środek trwały. Wartość początkowa samochodu wyniosła 210 000 zł. Będzie dokonywał miesięcznych odpisów amortyzacyjnych metodą liniową według rocznej stawki amortyzacyjnej 20%. Roczny odpis amortyzacyjny wyniesie 42 000 zł (210 000 zł × 20%). Podatnik będzie dokonywał miesięcznych odpisów amortyzacyjnych. Miesięczny odpis amortyzacyjny wyniesie 3500 zł (42 000 zł / 12). Pierwszego miesięcznego odpisu amortyzacji dokona na koniec grudnia 2021 r.

Zapis w pkpir

Lp.

Data zdarzenia gospodarczego

Nr dowodu księgowego

Opis zdarzenia gospodarczego

Pozostałe wydatki

Razem wydatki
(12 + 13)

gr

gr

1

2

3

6

13

14

231

31-12-2021

Ewidencja środków trwałych

Odpisy amortyzacyjne

3500

00

3500

00

Przykład

W listopadzie 2021 r. podatnik przekwalifikował towar handlowy, jakim jest samochód ciężarowy, na środek trwały. Wartość początkowa samochodu wyniosła 210 000 zł. Będzie dokonywał odpisów amortyzacyjnych metodą liniową według rocznej stawki amortyzacyjnej 20%. Wyliczenie rocznej amortyzacji: 210 000 zł × 20% = 42 000 zł. Podatnik będzie dokonywał odpisów amortyzacyjnych kwartalnie. Kwartalny odpis amortyzacyjny wyniesie zatem 10 500 zł. Pierwszego odpisu podatnik dokona na koniec IV kwartału 2021 r.

Zapis w pkpir

Lp.

Data zdarzenia gospodarczego

Nr dowodu księgowego

Opis zdarzenia gospodarczego

Pozostałe wydatki

Razem wydatki
(12 + 13)

gr

gr

1

2

3

6

13

14

231

31-12-2021

Ewidencja środków trwałych

Odpisy amortyzacyjne

10 500

00

10 500

00

Degresywna amortyzacja

Podatnicy mogą amortyzować samochody ciężarowe metodą degresywną. Przy tej metodzie odpisy amortyzacyjne dokonywane są od corocznie innej podstawy, tj. od wartości początkowej środka trwałego pomniejszonej o dokonane odpisy amortyzacyjnej. Podatnik korzystający z tej metody amortyzacji dokonuje jej przy zastosowaniu podwyższonych stawek amortyzacyjnych o współczynnik nie wyższy niż 2,0. Począwszy od roku podatkowego, w którym określona na powyższych zasadach roczna kwota amortyzacji miałaby być niższa od rocznej kwoty amortyzacji obliczonej przy zastosowaniu metody liniowej, podatnik powinien zacząć dokonywać dalszych odpisów amortyzacyjnych metodą liniową.

Przykład

W listopadzie 2021 r. podatnik przekwalifikował towar handlowy, jakim jest samochód ciężarowy, na środek trwały. Wartość początkowa samochodu wyniosła 210 000 zł. Stawka amortyzacyjna wynikająca z wykazu stawek amortyzacyjnych wynosi 20%. Współczynnik podwyższający wynosi 2,0.

Ustalenie odpisów amortyzacyjnych dokonanych w poszczególnych latach:

  • 2021 r. - roczny odpis amortyzacyjny wynosi 7000 zł (210 000 zł × 40%) /12 × 1 miesiąc,

  • 2022 r. - roczny odpis amortyzacyjny wyniesie 81 200 zł (203 000 zł × 40%),

  • 2023 r. - roczny odpis amortyzacyjny wyniesie 48 720 zł (121 800 zł × 40%),

  • 2024 r. - amortyzacja liczona metodą degresywną byłaby niższa od amortyzacji wyliczonej przy zastosowaniu stawki wynikającej z wykazu, a zatem należy przejść na metodę liniową amortyzacji; w tym przypadku roczny odpis amortyzacyjny wyniesie 42 000 zł (210 000 zł × 20%),

  • 2025 r. - odpisy dokonane w tym roku metodą liniową wyniosą 31 080 zł, bo 210 000 zł - (7000 zł + 81 200 zł + 48 720 zł + 42 000 zł) = 31 080 zł

Zapis w pkpir

Lp.

Data zdarzenia gospodarczego

Nr dowodu księgowego

Opis zdarzenia gospodarczego

Pozostałe wydatki

Razem wydatki
(12 + 13)

gr

gr

1

2

3

6

13

14

223

31-12-2021

Ewidencja środków trwałych

Odpisy amortyzacyjne

7000

00

7000

00

Podstawa prawna:

  • § 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów - Dz.U. z 2019 r. poz. 2544

  • art. 22e, art. 22h, art. 22i, art. 22k ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1834

Monika M. Brzostowska

doradca podatkowy

Jeżeli w tym artykule nie znalazłeś rozwiązania swojego problemu – napisz redakcja2@inforfk.pl

Potrzebujesz pomocy?
Konsultanci pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00 - 17:00
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od IFK Platforma Księgowych
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK