Dywidenda w spółce opodatkowanej estońskim CIT – od zatwierdzenia sprawozdania do wypłaty środków wspólnikom

Zatwierdzone sprawozdanie finansowe stanowi podstawę do podjęcia uchwały o podziale zysku i jednocześnie wyznacza moment zaistnienia konsekwencji podatkowych oraz rachunkowych związanych z jego dystrybucją. W przypadku spółki opodatkowanej ryczałtem od dochodów spółek (estońskim CIT) mechanizm ten różni się od klasycznego modelu opodatkowania, ponieważ obowiązek podatkowy powstaje po stronie spółki w związku z wypłatą zysku, a nie jego wypracowaniem. Jednocześnie wspólnicy mogą korzystać z przewidzianych przepisami preferencji w podatku dochodowym od osób fizycznych, które wpływają na finalne obciążenie podatkowe dywidendy.

W artykule omówiono zasady oraz sposób ujmowania i rozliczania dywidendy w księgach rachunkowych spółki opodatkowanej estońskim CIT.

1. Ogólne zasady wypłaty dywidendy w spółce objętej ryczałtem od dochodów spółek

Zasady wypłaty dywidendy wynikają przede wszystkim z przepisów ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (dalej: k.s.h.) i mają zastosowanie niezależnie od formy opodatkowania dochodów spółki. Oznacza to, że zarówno w przypadku opodatkowania na zasadach ogólnych, jak i w ramach ryczałtu od dochodów spółek (estońskiego CIT), reguły dotyczące powstania prawa do dywidendy oraz jej wypłaty określane są wyłącznie przepisami prawa handlowego. W przypadku wypłat dywidendy należy przypomnieć, że:

• Prawo do udziału w zysku powstaje co do zasady po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego oraz podjęciu uchwały o podziale zysku przez właściwy organ spółki (w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – art. 191 § 1 k.s.h., w spółce akcyjnej – art. 347 § 1 k.s.h.). Podkreślić należy, że prawo do wypłaty dywidendy nie powstaje automatycznie z chwilą zamknięcia ksiąg rachunkowych. Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (dalej: uor) uzależnia podział zysku od uprzedniego zatwierdzenia sprawozdania finansowego przez właściwy organ. W art. 53 ust. 3 uor wskazano, że:

Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto jednostek zobowiązanych do poddania badaniu rocznego sprawozdania finansowego może nastąpić po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego przez organ zatwierdzający, poprzedzonego wyrażeniem przez biegłego rewidenta opinii o tym sprawozdaniu bez zastrzeżeń lub z zastrzeżeniami. Podział lub pokrycie wyniku finansowego netto, dokonany bez spełnienia tego warunku, jest nieważny z mocy prawa.

Opisana zasada dotyczy jednostek zobowiązanych do poddania sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta. Dla jednostek niepoddawanych obowiązkowemu badaniu ustawodawca przewidział mniej restrykcyjny wymóg – wystarczy samo zatwierdzenie sprawozdania przez organ zatwierdzający, bez konieczności uzyskania uprzedniej opinii biegłego rewidenta. Wynika to wprost z art. 53 ust. 4 uor. Tym samym uchwała o dywidendzie z zysku za 2025 r. może być podjęta dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania, a nie z chwilą jego sporządzenia. Ustawodawca wprost wskazał, że uchwała o wypłacie dywidendy będzie nieważna z mocy prawa (bez potrzeby jej zaskarżania), gdy sprawozdanie finansowe jednostki nie jest zatwierdzone.

• Zysk przypadający do podziału dzielony jest przy tym, co do zasady, proporcjonalnie do posiadanych udziałów lub akcji, chyba że umowa spółki albo statut przewidują odmienne zasady (art. 191 § 2 oraz art. 347 § 2 k.s.h.).
• Istnieją ograniczenia dotyczące maksymalnej kwoty przeznaczonej do wypłaty dywidendy (określone w art. 192 k.s.h. dla spółki z o.o. oraz art. 348 § 1 k.s.h. dla spółki akcyjnej). Zgodnie z tymi przepisami kwota przeznaczona do podziału nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz określone kapitały, które mogą być przeznaczone do wypłaty, po uwzględnieniu strat, udziałów (akcji) własnych oraz obowiązkowych odpisów.
• Krąg podmiotów uprawnionych do dywidendy ustala się według stanu na określony dzień. W spółce z o.o. jest to, co do zasady, dzień podjęcia uchwały o podziale zysku, chyba że uchwała określa inny dzień dywidendy (art. 193 k.s.h.). W spółce akcyjnej decydujący jest dzień dywidendy ustalony przez walne zgromadzenie (art. 348 § 2 k.s.h.).
• Termin wypłaty dywidendy określa uchwała, a w razie jej braku zastosowanie mają przepisy k.s.h. (art. 193 § 4 oraz art. 348 § 3 k.s.h.).

2. Podatek dochodowy od osób prawnych przy wypłacie dywidendy w spółce objętej ryczałtem od dochodów spółek

Obowiązek podatkowy spółki opodatkowanej estońskim CIT w związku z wypłatą dywidendy wynika bezpośrednio z art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: updop). Zgodnie z tym przepisem wskazuje się, że:

Opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający wysokości zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom (dochód z tytułu podzielonego zysku).

Zakres opodatkowania – znaczenie momentu wypracowania zysku. W zacytowanej treści art. 28m ust. 1 pkt 1 lit. a updop kluczową frazą jest „zysk netto wypracowany w okresie opodatkowania ryczałtem”. Wyznacza bowiem granicę między tym, co podlega opodatkowaniu w ryczałcie, a tym, co jest neutralne podatkowo. Oznacza to, że zysk z lat poprzedzających przejście na estoński CIT nie jest objęty tym przepisem – jego wypłata jest dla spółki neutralna podatkowo. Innymi słowy, wypłata zysków wypracowanych przed rozpoczęciem opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek (estońskim CIT), nawet jeżeli następuje w okresie jego stosowania, nie skutkuje powstaniem dochodu z tytułu podzielonego zysku, ponieważ opodatkowaniu ryczałtem podlegają wyłącznie zyski wygenerowane w trakcie jego obowiązywania.

Konieczność wyodrębnienia zysków w kapitale własnym i ewidencja analityczna jako warunek prawidłowego rozliczenia. Fakt, że opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek podlegają wyłącznie zyski wypracowane w okresie jego stosowania, powoduje konieczność ich wyodrębnienia od wyników finansowych sprzed wejścia w estoński CIT w kapitale własnym. W okresie opodatkowania ryczałtem podatnik zobowiązany jest do prowadzenia ksiąg rachunkowych w sposób zapewniający jednoznaczną identyfikację oraz prawidłowe przyporządkowanie wyniku finansowego do właściwego okresu podatkowego. Zgodnie z objaśnieniami podatkowymi Ministra Finansów z 23 grudnia 2021 r. („Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek”) sposób rozdzielania „starych” zysków lub strat z okresu sprzed ryczałtu (ponieważ wpływają one na ustalenie dochodu do opodatkowania przy późniejszej wypłacie) powinien być przeprowadzony następująco:

(…) gdy podatnik posiada niepodzielone zyski oraz niepokryte straty z lat poprzedzających pierwszy rok stosowania ryczałtu, a w okresie tego opodatkowania dokona podziału zysku (wypłaty dywidendy), wówczas dla celów ustalenia dochodu do opodatkowania konieczne będzie sprecyzowanie, które zyski (z którego okresu) są/zostały podzielone. W związku z tym przepisy zobowiązują podatnika podejmującego decyzję o opodatkowaniu ryczałtem (i jego następców prawnych) do wyodrębniania w sprawozdaniach finansowych sporządzanych zgodnie z przepisami o rachunkowości – w kapitale własnym – kwoty zysków i strat wypracowanych w okresie przed przystąpieniem do ryczałtu od dochodów spółek (tj. zysków niepodzielonych i podzielonych, które zostały odniesione na kapitały rezerwowe oraz niepokrytych strat, w okresie opodatkowania na zasadach ogólnych wynikających z ustawy o CIT). Obowiązek ten występuje aż do roku całkowitej wypłaty tych zysków lub pokrycia strat, również w sytuacji, gdy te kategorie finansowe zostaną przejęte w wyniku restrukturyzacji podmiotów przez następców prawnych.

Wskazane w objaśnieniach MF:

• kwoty zysków niepodzielonych i podzielonych odniesionych na kapitały, wypracowanych przed pierwszym rokiem opodatkowania ryczałtem,
• kwoty niepokrytych strat poniesionych w tym samym okresie (tj. przed pierwszym rokiem opodatkowania ryczałtem)

należy utrzymywać w sprawozdaniach finansowych aż do roku wypłaty zysków lub pokrycia strat (art. 7aa ust. 7 updop). Wyodrębnienie tych kategorii w kapitale własnym może wyglądać następująco:

Po zaprezentowaniu kapitałów własnych, obejmujących zyski i straty wypracowane przed rozpoczęciem stosowania ryczałtu od dochodów spółek (estońskiego CIT), należy wyodrębnić analogiczną strukturę dla okresu jego obowiązywania, obejmującą wyłącznie wynik finansowy osiągnięty w tym czasie, który ze względu na odmienne zasady opodatkowania wymaga odrębnego ujęcia. Wyodrębnienie może wyglądać następująco:

W konsekwencji zasadne jest wprowadzenie ewidencji analitycznej w ramach konta 82 „Rozliczenie wyniku finansowego”, umożliwiającej odrębne ujmowanie wyników finansowych według okresu ich powstania (sprzed i w trakcie opodatkowania ryczałtem), co stanowi warunek zapewnienia prawidłowej identyfikacji podstaw opodatkowania oraz poprawności prezentacji kapitałów własnych.

Stawka i charakter estońskiego CIT a wypłata dywidendy. Stawki ryczałtu od dochodów spółek (zgodnie z art. 28o ust. 1 pkt 1 i 2 updop) wynoszą:

• 10% podstawy opodatkowania – dla podatników rozpoczynających działalność oraz tzw. małych podatników (limit małego podatnika CIT w 2026 r. wynosi 8 517 000 zł – odpowiada to równowartości 2 mln euro przychodów ze sprzedaży brutto za 2025 r. przeliczonych po kursie NBP z 1 października 2025 r.),
• 20% podstawy opodatkowania – dla pozostałych podatników.

Estoński CIT nie „wchodzi” w dywidendę. Jest to podatek obciążający spółkę, a nie jej właścicieli. Dlatego sama kwota dywidendy pozostaje niezmieniona. Potwierdzają to interpretacje organów podatkowych, w tym interpretacja Dyrektora KIS z 13 czerwca 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.199.2025.1.KM, w której organ wskazał, że:

To podatnik (spółka z o.o.), a nie jego udziałowcy jest obowiązany do zapłaty ryczałtu od dochodów spółek od ww. dochodu z tytułu podzielonego zysku (…) Zgodzić się zatem z Państwem należy, że w omawianej sprawie, zobowiązanie do zapłaty ryczałtu od dochodów spółek należnego od dochodu z tytułu podzielonego zysku, przeznaczonego do wypłaty udziałowcom, ciążyć będzie na Spółce a nie na Państwa udziałowcach. W związku z powyższym zryczałtowany podatek, o którym mowa powyżej pozostanie bez wpływu na wysokość wypłacanej przez Państwa dywidendy oraz zaliczek na poczet dywidendy.”

Cechą charakterystyczną estońskiego CIT jest również to, że termin zapłaty podatku z tytułu podzielonego zysku jest niejako odroczony. Spółka nie płaci go w momencie wypłaty dywidendy – robi to dopiero kilka miesięcy później. Ustawodawca ustalił ten termin w art. 28t ust. 1 pkt 1 updop:

Podatnik jest obowiązany do zapłaty ryczałtu od dochodu z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto.

Oznacza to zatem, że w przypadku zysku za 2025 r. (w okresie opodatkowania estońskim CIT), który został w 2026 r. przeznaczony uchwałą na wypłatę dywidendy, termin zapłaty estońskiego CIT przypada do końca marca 2027 r.

W przypadku estońskiego CIT bardzo istotne znaczenie ma nie tylko sam fakt zatwierdzenia sprawozdania finansowego, ale również termin zatwierdzenia. Moment podjęcia uchwały o podziale zysku stanowi bowiem moment powstania podstawy opodatkowania w estońskim CIT (art. 28n ust. 1 pkt 1 updop). W konsekwencji do opodatkowania stosuje się stawkę właściwą dla statusu podatnika w roku, w którym powstaje obowiązek podatkowy, tj. w roku podjęcia uchwały, a nie w roku wypracowania zysku. Innymi słowy, stawka podatkowa zależy od statusu spółki w roku podjęcia uchwały, nie zaś w roku wypracowania zysku. Zatwierdzenie sprawozdania w czerwcu 2026 r. oznacza, że to status spółki na rok 2026 będzie decydował o stawce. Jeśli spółka jest małym podatnikiem w 2026 r., zapłaci 10%; jeśli nie – 20%. Tak rozumiany moment powstania podstawy opodatkowania w estońskim CIT znajduje potwierdzenie np. w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 18 kwietnia 2025 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.49.2025.3.RH).

Podobnie będzie w przypadku podmiotu rozpoczynającego działalność. Tu również decydujące znaczenie ma rok podjęcia uchwały o podziale zysku, a nie rok jego wypracowania ani faktycznej wypłaty dywidendy. Potwierdził to Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 9 grudnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.506.2025.1.AS.

3. Opodatkowanie wspólnika otrzymującego dywidendę od spółki objętej ryczałtem od dochodów spółek

Wspólnik spółki opodatkowanej estońskim CIT, będący osobą fizyczną, po otrzymaniu dywidendy z zysku wypracowanego w okresie stosowania ryczałtu uzyskuje przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: updof). Przychód ten – analogicznie jak przy dywidendzie ze spółki z klasycznym CIT – podlega opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Podstawa opodatkowania wspólnika to pełna kwota zysku netto przeznaczona uchwałą do podziału. Estoński CIT, jako zobowiązanie wyłącznie spółki, nie pomniejsza ani tej kwoty, ani przychodu wspólnika. Od tak ustalonej podstawy spółka jako płatnik oblicza 19% zryczałtowany podatek, który następnie podlega zmniejszeniu o odpowiedni wskaźnik procentowy należnego ryczałtu. Ustawodawca przewidział bowiem w art. 30a ust. 19 updof szczególną preferencję, która łagodzi skutki ekonomicznego podwójnego opodatkowania tego samego zysku – raz na poziomie spółki (estońskim CIT), drugi raz na poziomie wspólnika (PIT od dywidendy). Polega ona na tym, że obliczony 19% podatek wspólnika ulega pomniejszeniu o odpowiedni procent ryczałtu należnego od spółki, przypadający proporcjonalnie na udział danego wspólnika w zysku. Wysokość wskaźnika pomniejszenia zależy od statusu spółki i wynosi:

• 90% – gdy spółka jest małym podatnikiem lub podmiotem rozpoczynającym działalność i stosuje 10% stawkę estońskiego CIT, albo
• 70% – gdy spółka rozlicza się według wyższej, 20% stawki.

Pomniejszenie podatku dochodowego wspólnika, o którym mowa w art. 30a ust. 19 updof, może zostać zastosowane już w momencie wypłaty dywidendy, mimo że estoński CIT zostanie zapłacony w późniejszym terminie. Wynika to z faktu, że podatek ten jest „należny” z chwilą podjęcia uchwały o podziale zysku. Znajduje to potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z 26 kwietnia 2023 r. (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.263.2023.2.BS), w której czytamy:

Przy wypłacie zysku dla wspólników płatnik jest uprawniony do uwzględnienia pomniejszenia z art. 30a ust. 19 ustawy o PDOF, niezależnie od faktu, że podatek należny (estoński CIT) zostanie zapłacony dopiero w następnym roku podatkowym.

Zgodnie z art. 41 ust. 4ab updof zastosowanie tego pomniejszenia jest dla spółki-płatnika obowiązkiem, nie fakultatywnym wyborem. Spółka nie może pobrać podatku w pełnej stawce 19% bez uwzględnienia odliczenia – byłoby to działanie sprzeczne z przepisem i prowadziłoby do zawyżonego pobrania podatku. Tym samym mechanizm pomniejszania PIT wspólnika na podstawie art. 30a ust.19 updof będzie następujący:

Mechanizm pomniejszenia podatku o odpowiedni procent ryczałtu należnego od spółki, przypadający proporcjonalnie na udział danego wspólnika w zysku, nie działa automatycznie. Ustawodawca postawił dwa warunki łączne, których niespełnienie pozbawia wspólnika prawa do odliczenia, tj.:

• pomniejszanie podatku dotyczy zysku z okresu estońskiego CIT, czyli dywidenda musi być wypłacana z zysku wypracowanego w latach, gdy spółka stosowała ryczałt od dochodów spółek. Podział zysku z lat poprzedzających estoński CIT nie daje prawa do odliczenia – wspólnik płaci wówczas 19% bez żadnego pomniejszenia,
• pomniejszanie podatku jest możliwe, gdy istnieje wyodrębnienie w kapitale własnym zysków wypracowanych z okresu estońskiego CIT – spółka musi prowadzić ewidencję rachunkową pozwalającą jednoznacznie przypisać wypłacany zysk do okresu estońskiego CIT; zyski z poszczególnych lat muszą być wyodrębnione w bilansie (zob. „Konieczność wyodrębnienia zysków w kapitale własnym i ewidencja analityczna jako warunek prawidłowego rozliczenia”)

Mechanizm pomniejszenia PIT, wynikający z art. 30a ust. 19 updof, dotyczy zarówno dywidendy pieniężnej, jak i rzeczowej (niepieniężnej). Wynika to z treści art. 30a ust. 1 pkt 4 updof, który obejmuje dywidendy bez względu na ich formę, zaś art. 30a ust. 19 updof odnosi się do podatku obliczonego zgodnie z tym przepisem. W przypadku dywidendy mieszanej (pieniężnej i niepieniężnej) spółka jako płatnik oblicza 19% PIT od całej wartości dywidendy i stosuje pomniejszenie, przy czym techniczny pobór podatku może nastąpić z części pieniężnej lub w inny uzgodniony sposób.

4. Ewidencja księgowa dywidendy wypłacanej przez spółkę objętą ryczałtem od dochodów spółek

Ewidencja księgowa wypłaty dywidendy w spółce stosującej ryczałt od dochodów spółek odpowiada zasadom obowiązującym w klasycznym CIT, z uwzględnieniem ujęcia estońskiego CIT od dochodu z tytułu podzielonego zysku. Może zostać zaewidencjonowana następująco:

1. Przeznaczenie zysku na dywidendę:

Wn konto 82 „Rozliczenie wyniku finansowego”

Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki ze wspólnikami”

2. Ujęcie estońskiego CIT od podzielonego zysku:

Wn konto 87 „Podatek dochodowy od osób prawnych”

Ma konto 22-4 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT)”

3. Potrącenie zryczałtowanego PIT od dywidendy:

Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki ze wspólnikami”

Ma konto 22-3 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT)”

4. Wypłata dywidendy wspólnikom:

Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki ze wspólnikami”

Ma konto 13-1 „Rachunek bieżący”

5. Przekazanie pobranego PIT do urzędu skarbowego:

Wn konto 22-3 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT)”

Ma konto 13-1 „Rachunek bieżący”

6. Zapłata estońskiego CIT (w kolejnym roku podatkowym):

Wn konto 22-4 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT)”

Ma konto 13-1 „Rachunek bieżący”

Przykład

Od 1 stycznia 2025 r. spółka z o.o. jest opodatkowana ryczałtem od dochodów spółek (estońskim CIT). Spółka nie posiada statusu małego podatnika, dlatego stosuje stawkę 20%. Wspólnikami są osoby fizyczne „A” i „B”. Zysk spółki za 2025 r. wyniósł 200 000 zł. W lipcu 2026 r. spółka podjęła uchwałę o podziale zysku i wypłaciła dywidendę w tej samej kwocie. Na dzień dywidendy udział w zysku wynosił:

• wspólnik „A” – 75%,
• wspólnik „B” – 25%.

Ustalenie kwoty estońskiego CIT: 200 000 zł × 20% = 40 000 zł

Ustalenie PIT od dywidendy:

Pozycja	Wspólnik „A”	Wspólnik „B”
PIT WSPÓLNIKA
Dywidenda brutto wspólnika	150 000 zł (200 000 zł × 75%)	50 000 zł (200 000 zł × 25%)
PIT wyjściowy 19%	28 500 zł (150 000 zł × 19%)	9500 zł (50 000 zł × 19%)
Udział w estońskim CIT	30 000 zł (40 000 zł × 75%)	10 000 zł (40 000 zł × 25%)
Odliczenie (70%)	21 000 zł (30 000 zł × 70%)	7000 zł (10 000 zł × 70%)
PIT do pobrania	7500 zł (28 500 zł – 21 000 zł)	2500 zł (9500 zł – 7000 zł)
Dywidenda netto	142 500 zł (150 000 zł – 7500 zł)	47 500 zł (50 000 zł – 2500 zł)

Ewidencja w księgach rachunkowych 2026 r.:

1. PK – przeznaczenie zysku na dywidendę (200 000 zł) zapis pod datą podjęcia uchwały

Wn konto 82 „Rozliczenie wyniku finansowego” 200 000 zł

Ma konto 24 „Pozostałe rozrachunki ze wspólnikami” (w analityce: rozrachunki z poszczególnymi wspólnikami) 200 000 zł

2. PK – ujęcie estońskiego CIT (40 000 zł)

Wn konto 87 „Podatek dochodowy od osób prawnych” 40 000 zł

Ma konto 22-4 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT)” 40 000 zł

3. PK – potrącenie zryczałtowanego PIT od wspólników (10 000 zł)

Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki ze wspólnikami” (w analityce: rozrachunki z poszczególnymi wspólnikami) 10 000 zł

Ma konto 22-3 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT)” 10 000 zł

4. WB – wypłata dywidendy netto (190 000 zł)

Wn konto 24 „Pozostałe rozrachunki ze wspólnikami” (w analityce: rozrachunki z poszczególnymi wspólnikami) 190 000 zł

Ma konto 13-1 „Rachunek bieżący” 190 000 zł

5. WB – zapłata podatku dochodowego od osób fizycznych (10 000 zł)

Wn konto 22-3 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT)” 10 000 zł

Ma konto 13-1 „Rachunek bieżący” 10 000 zł

6. PK – przeniesienie podatku na wynik finansowy

Wn konto 86 „Wynik finansowy” 40 000 zł

Ma konto 87 „Podatek dochodowy od osób prawnych” 40 000 zł

Ewidencja w księgach rachunkowych 2027 r.

1. WB – zapłata estońskiego CIT (40 000 zł) – zapis ten jest ujmowany w księgach rachunkowych spółki w 2027 r., natomiast koszt podatkowy (konto 87) został już zarachowany w 2026 r. w momencie podjęcia uchwały o podziale zysku. Takie podejście jest zgodne z zasadą memoriałową wyrażoną w art. 6 ust. 1 uor.

Wn konto 22-4 „Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT)” 40 000 zł

Ma konto 13-1 „Rachunek bieżący” 40 000 zł

5. Obowiązki spółki objętej ryczałtem od dochodów spółek (estoński CIT) jako płatnika w związku z wypłatą dywidendy

Spółka jako płatnik zryczałtowanego PIT od dywidendy ma następujące obowiązki:

• przekazanie pobranego podatku do 20. dnia miesiąca następnego po miesiącu faktycznej wypłaty dywidendy i pobrania podatku (art. 42 ust. 1 updof),
• złożenie deklaracji PIT-8AR do końca stycznia roku następnego,
• złożenie deklaracji CIT-8E (dla estońskiego CIT) do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Podsumowanie

1. Prawo do dywidendy w spółce – także przy estońskim CIT – powstaje dopiero po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego oraz uchwale o podziale zysku.

2. W estońskim CIT opodatkowanie nie dotyczy „wypracowania zysku”, lecz jego dystrybucji, czyli momentu podjęcia uchwały o podziale wyniku finansowego.

3. Stawka estońskiego CIT (10% lub 20%) zależy od statusu spółki w roku podjęcia uchwały o podziale zysku, a nie od roku jego osiągnięcia ani wypłaty dywidendy.

4. Opodatkowaniu estońskim CIT podlega wyłącznie zysk wypracowany w okresie jego stosowania – zyski sprzed wejścia w system są neutralne podatkowo.

5. Wypłata dywidendy nie jest pomniejszana o estoński CIT – podatek ten jest bowiem zobowiązaniem spółki, a nie wspólników.

6. Wspólnik płaci 19% PIT od dywidendy, ale ma prawo do ustawowego odliczenia części estońskiego CIT przypadającego na jego udział.

7. Mechanizm pomniejszenia PIT stosuje się już w momencie wypłaty dywidendy, mimo że estoński CIT jest płacony później.

8. Kluczowe dla korzystania z mechanizmu pomniejszenia podatku PIT o odpowiedni procent ryczałtu należnego od spółki ma wyodrębnienie zysków w kapitale własnym – brak prowadzenia takiej ewidencji skutkuje utratą prawa do odliczenia i wyższym opodatkowaniem.

• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 26 kwietnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.263.2023.2.BS
• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 kwietnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.49.2025.3.RH
• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 czerwca 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.199.2025.1.KM
• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 grudnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.506.2025.1.AS

Paweł Muż

ekonomista, redaktor „MONITORA księgowego”

Treści dostępne dla abonentów IFK Platformy Księgowych i Kadrowych

Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

• Codzienne aktualności prawne
• Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
• Bogatą bibliotekę materiałów wideo
• Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty

Zamów teraz Masz już konto? Zaloguj się