Prowadzenie gospodarstwa rolnego przez skarżącą stanowiło przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Pobieranie przez skarżącą wsparcia przeznaczonego dla rolników przesądzało o kwalifikacji jako prowadzenie działalności rolniczej, co wykluczało możliwość przyznania świadczenia.

Świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane dalszemu członkowi rodziny, jeśli osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co determinuje niemożność przejęcia tej opieki i skutecznego wnioskowania o świadczenie przez inną osobę (art. 17 ust. 1a u.ś.r).

Nowelizacja ustawy z 18 grudnia 2025 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza zmiany w zakresie zwolnień lekarskich, przeprowadzania kontroli prawidłowości wykorzystywania tych zwolnień oraz orzecznictwa lekarskiego w ZUS. Nowe regulacje wejdą w życie w różnych terminach.

Od 1 stycznia 2026 r. ubezpieczeni mogą składać do ZUS wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego nowe okresy wliczane do stażu pracy. Dokument dostępny jest wyłącznie poprzez platformę eZUS, a cała korespondencja w tej sprawie odbywa się online. W najnowszym komunikacie ZUS wyjaśnił, w jaki sposób można odebrać odpowiedź na wniosek o wydanie zaświadczenia o okresach ubezpieczenia dla celów doliczenia

Od 1 stycznia 2026 roku zaczęły obowiązywać nowe zasady prowadzenia kontroli płatników składek przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przedsiębiorcy będą przypisywani do jednej z trzech kategorii ryzyka – niskiego, średniego lub wysokiego – co wyznacza maksymalną częstotliwość kontroli planowych. Rozwiązanie to ma zmniejszyć liczbę kontroli u rzetelnych firm i uporządkować sposób działania ZUS.

Rezygnacja z zatrudnienia uprawniająca do świadczenia pielęgnacyjnego nie wymaga istnienia bezpośredniego związku czasowego z rozpoczęciem opieki nad osobą niepełnosprawną, lecz istotne jest, aby decyzja o niepodejmowaniu pracy miała na celu konieczność sprawowania opieki.

Skarga kasacyjna dotycząca odmowy świadczenia pielęgnacyjnego została oddalona, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję z powodów proceduralnych, a nie materialnoprawnych, zaś zarzut błędnej interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. okazał się nieadekwatny.

Od 1 stycznia 2026 r. można wnioskować do ZUS o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy zatrudnienia w formach pozaetatowych (np. w ramach działalności gospodarczej czy na umowę zlecenia). Wniosek taki należy złożyć wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w udostępnionym przez ZUS systemie teleinformatycznym.

Rezygnacja ze świadczenia pracy uzasadniona sprawowaniem nad osobą niepełnosprawną opieki, obejmującej działania domowe oraz codzienne wsparcie, wymaga uznania związku przyczynowego warunkującego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

W przypadku wniosku o rozłożenie na raty opłaty podwyższonej, organ powinien dokonać wszechstronnej i szczegółowej oceny przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, uwzględniając indywidualne okoliczności finansowe strony.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że obowiązek przekazania dokumentów spoczywa na przedsiębiorcy wyłącznie w kontekście inspekcji i kontroli działalności gospodarczej, na którą udzielono zezwolenia, a nie poza nimi.

W sprawach o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, złożonych po 1 stycznia 2024 r., stosowanie przepisów sprzed nowelizacji możliwe jest, jeżeli prawo do świadczenia "powstało" do 31 grudnia 2023 r. w rozumieniu wcześniejszego spełnienia wskazanych ustawą przesłanek.

Art. 37at ust. 8 Prawa farmaceutycznego nie uprawnia do stosowania żądania przekazania dokumentacji ani nałożenia kary na podstawie art. 127b ust. 1a poza inspekcją lub kontrolą. Utrzymanie w mocy decyzji GIF naruszałoby regulacje prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty skarżących dotyczące naruszeń proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, a postępowanie Prezesa NFZ w zakresie konkursu ofert było zgodne z przepisami prawa.

Przepis art. 37at ust. 8 Prawa farmaceutycznego ogranicza się do czynności inspekcyjnych i kontrolnych, nie dając podstaw do dokumentacyjnych roszczeń w postępowaniu poza tymi ramami. Nałożenie kary za brak dokumentacji poza kontrolą jest bezpodstawne.

Kulminacyjnym punktem orzeczenia NSA było uchylenie decyzji oraz wyroku WSA, podkreślając, że nałożenie kary pieniężnej na "M." Sp. z o.o. sp. k. było bezzasadne z powodu niewłaściwego zastosowania przepisów prawa farmaceutycznego dotyczących inspekcji.

NSA: W sprawie o świadczenie pielęgnacyjne, wykonywanie opieki przez osobę w stopniu znacznym nie oznacza zdolności do wykonywania obowiązków opiekuńczych przez inną osobę. Umowa społeczna o stałej opiece nie wyklucza pomocy incydentalnej.