Przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wymaga spełnienia wszystkich określonych w przepisie przesłanek, w tym całkowitej niezdolności do pracy oraz zaistnienia nadzwyczajnych, niezależnych od woli ubezpieczonego okoliczności, które uniemożliwiały mu spełnienie wymagań do uzyskania świadczenia

Świadczenie w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS może być przyznane tylko wtedy, gdy wszystkie przesłanki są spełnione, w tym szczególne okoliczności uniemożliwiające spełnienie warunków ustawowych do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym oraz całkowita niezdolność do pracy, potwierdzona stosownym orzeczeniem ZUS.

Prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego jest uzależnione od nieprzekraczania łącznego dochodu rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę; przy czym nieznaczne przekroczenie kryterium dochodowego w kolejnym okresie zasiłkowym nie przesądza o prawie do zasiłku, o ile w poprzednim okresie zasiłkowym świadczenie było przyznane.

W przypadku wznowienia postępowania administracyjnego w wyniku uchylenia wyroku stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, kluczowe jest potwierdzenie przez stronę, że istnieje aktualny wyrok sądowy, który ma wpływ na rozstrzygnięcie i powinien być uwzględniony przy wydawaniu nowej decyzji orzekającej o wysokości świadczenia.

W przypadkach podejmowania decyzji w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, organ rentowy jest zobowiązany do dokładnego i wnikliwego zbadania wszystkich okoliczności przypadku, w tym stanu zdrowia wnioskodawcy i historii jego zatrudnienia, by oszacować wpływ tych czynników na 'szczególne okoliczności' uniemożliwiające zatrudnienie i uzyskanie wymaganych okresów składkowych

Wznowienie postępowania administracyjnego i wydanie nowej decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest zasadne, gdy wyrok sądowy, będący podstawą wcześniejszej decyzji ostatecznej, zostaje uchylony, co uzasadnia konieczność wydania nowego rozstrzygnięcia z uwzględnieniem aktualnego stanu faktycznego oraz prawnego.

Przyznanie renty w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 u.e.r. wymaga spełnienia ściśle określonych warunków - wystąpienia 'szczególnych okoliczności' uniemożliwiających uzyskanie prawa do świadczenia w trybie zwykłym oraz braku możliwości podjęcia pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy i braku niezbędnych środków utrzymania. Odwołanie do uznaniowości organu rentowego nie może usprawiedliwiać

Przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku wymaga wykazania, że zmarły spełniał warunki do uzyskania świadczenia ubezpieczeniowego pomimo niespełnienia wymogów ustawowych, z powodu szczególnych okoliczności uniemożliwiających podjęcie pracy.

Sama wola pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, bez podjęcia konkretnych działań w zakresie zawieszenia prawa do wypłaty emerytury, nie może stanowić podstawy do jego przyznania. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości przyznania jednej osobie obydwu świadczeń – pielęgnacyjnego i emerytalnego, a jedynie wyboru jednego z nich. Stąd też właśnie wynika potrzeba uprzedniego przedłożenia przez wnioskodawcę

Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim, osobie innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wobec zaistniałego zbiegu uprawnień do specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz świadczenia pielęgnacyjnego, osoba ubiegająca się o te świadczenia ma prawo do korzystania z wybranego przez siebie, bardziej korzystnego świadczenia, z możliwością jego przyznania również z mocą wsteczną, jeśli wyraziła wolę rezygnacji z wcześniej pobieranego zasiłku na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego.

Warunkiem niezbędnym do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji otrzymywania świadczeń z ZUS w niższej wysokości niż świadczenie pielęgnacyjne, jest dokonanie wyboru przez uprawnioną świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenie przez nią prawa do emerytury i świadczenia uzupełniającego.

Sprawowanie stałej i długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, która uniemożliwia podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, stanowi przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, przy czym zakres tej opieki musi być zgodny ze stanem zdrowia osoby niepełnosprawnej i jej orzeczeniem o niepełnosprawności.

Wspólnik dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiadający 99 procent udziałów nie podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1230).

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną, gdy opieka ta faktycznie uniemożliwia lub w znaczący sposób ogranicza możliwość podjęcia pracy zawodowej, co musi znajdować odzwierciedlenie w charakterze i zakresie sprawowanej opieki.

Odprawa emerytalna i odprawa likwidacyjna (przekształceniowa) są świadczeniami odrębnymi i samodzielnymi kauzalnie. Co oznacza, że zasadność wypłaty odprawy likwidacyjnej nie może być wyłączona przez wypłatę odprawy emerytalnej i odwrotnie. Każde świadczenie ma swoje uzasadnienie w wypracowanych i stosowanych regulacjach dotyczących zatrudnienia. Jednorazowa odprawa nie jest świadczeniem abstrakcyjnym

Emeryt, który uprzednio przeszedł na emeryturę i podjął zatrudnienie u innego pracodawcy, gdzie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości nie powodującej zawieszenia wypłaty emerytury, jest "emerytem - byłym pracownikiem" w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 998).

Przy rozpatrywaniu wniosku o rentę w drodze wyjątku, należy wszechstronnie uwzględnić wszystkie istotne okoliczności zdrowotne wnioskodawcy, nawet jeżeli nie stwierdzono ich wcześniej w orzeczeniach lekarskich, by właściwie ocenić, czy stanowią one 'szczególne okoliczności' uzasadniające przyznanie świadczenia.

Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje osobie sprawującej opiekę nad członkiem rodziny z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, jeżeli osoba ta pozostaje w związku małżeńskim z małżonkiem, który nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Sąd Najwyższy może orzekać w ramach podstawy faktycznej ustalonej przez sąd drugiej instancji, a organ rentowy jest uprawniony do kontroli deklarowanej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w przypadku gdy działalność gospodarcza ma pozory rzeczywistej i nie zmierza do osiągnięcia zarobku, lecz do uzyskania świadczeń ubezpieczeniowych kosztem innych ubezpieczonych i wbrew zasadzie solidaryzmu

W okresie otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, osoba uzyskująca świadczenia jest zobowiązana do powstrzymania się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego, co wynika z art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, określającej kolejność zaspokajania należności z kwot uzyskanych od dłużnika alimentacyjnego.

Przy ocenie spełnienia przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego kluczowe jest stwierdzenie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną a rezygnacją lub niemożnością podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna.

Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 1a uśr jest legitymowanie się przez osobę zobowiązaną w pierwszej kolejności do świadczeń alimentacyjnych orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Fakt przyznania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy nie stanowi sam w sobie przeszkody do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli istnieje możliwość podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej.