Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy zakres sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną jest na tyle obszerny, że wyklucza możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia; typowe obowiązki domowe, jak zakupy czy sprzątanie, nie spełniają tego kryterium. Teza od Redakcji
Aby opiekun osoby niepełnosprawnej mógł uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, musi wykazać, że zakres i charakter sprawowania opieki nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek działalności zarobkowej. Fakt rejestracji jako osoba bezrobotna sugeruje brak rezygnacji z możliwości zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki. Teza od Redakcji
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli sprawowanie tej opieki wymaga stałej obecności i uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Istnienie innych członków rodziny zobowiązanych do alimentacji nie stanowi przesłanki odmowy przyznania świadczenia
Separacja prawna między małżonkami nie powoduje ustania małżeństwa, a więc osoba legitymująca się orzeczeniem o separacji nadal pozostaje w związku małżeńskim, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie wtedy, gdy opieka nad osobą niepełnosprawną jest na tyle czasochłonna i absorbująca, że uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek formy zatrudnienia. Teza od Redakcji
Opiekun osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli zakres opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia, niezależnie od możliwości wspomagania opieki przez inne osoby lub usługi publiczne.
W przypadku braku pewności co do doręczenia decyzji administracyjnej, przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest przedwczesne, a uchylenie decyzji o przywróceniu terminu może być konieczne dla zapewnienia zgodności działań z procedurą administracyjną.
W sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne istotne jest uprzednie wyjaśnienie kwestii przedawnienia tych należności, a sąd administracyjny może uchylić decyzje organu w przypadku stwierdzenia niewyjaśnienia takich okoliczności w toku postępowania.
Do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest ustalenie bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie przesądza o istnieniu tego związku.
Na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzja uchylająca przyznanie świadczenia rodzinnego ma charakter konstytutywny; organ powinien określić przyczyny oraz daty wpływające na decyzję w uzasadnieniu. Teza od Redakcji
Świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie posiada prawa do konkurencyjnego świadczenia na ten sam okres, co oznacza, że muszą być spełnione wszystkie materialnoprawne przesłanki przed wydaniem decyzji przyznającej nowe świadczenie. Teza od Redakcji
Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej osoby wymagającej opieki, jest legitymowanie się przez osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności (rodziców, dzieci, małżonka) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (NSA, sygn. akt I OPS 2/22).
Dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczny jest bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy, w którym to konieczność stałego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną wyklucza możliwość podjęcia lub kontynuowania zatrudnienia przez opiekuna.
Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie implikuje odmienności stanu faktycznego sprawy, jeśli okoliczności faktyczne nie uległy zmianie, zgodność sprawy ze stanem rozstrzygniętym stwierdza identyczność podstaw prawnych decyzji. Teza od Redakcji
Do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wymagana jest rezygnacja z prowadzenia działalności gospodarczej, w tym gospodarstwa rolnego, spowodowana koniecznością stałej opieki nad osobą niepełnosprawną, a nie jedynie formalne oświadczenie o takim zaprzestaniu. Teza od Redakcji