Aby opiekun osoby niepełnosprawnej mógł uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, musi wykazać, że zakres i charakter sprawowania opieki nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek działalności zarobkowej. Fakt rejestracji jako osoba bezrobotna sugeruje brak rezygnacji z możliwości zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki. Teza od Redakcji
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeśli sprawowanie tej opieki wymaga stałej obecności i uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Istnienie innych członków rodziny zobowiązanych do alimentacji nie stanowi przesłanki odmowy przyznania świadczenia
Separacja prawna między małżonkami nie powoduje ustania małżeństwa, a więc osoba legitymująca się orzeczeniem o separacji nadal pozostaje w związku małżeńskim, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Opiekun osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności ma prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli zakres opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia, niezależnie od możliwości wspomagania opieki przez inne osoby lub usługi publiczne.
W przypadku braku pewności co do doręczenia decyzji administracyjnej, przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest przedwczesne, a uchylenie decyzji o przywróceniu terminu może być konieczne dla zapewnienia zgodności działań z procedurą administracyjną.
W sprawach dotyczących umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne istotne jest uprzednie wyjaśnienie kwestii przedawnienia tych należności, a sąd administracyjny może uchylić decyzje organu w przypadku stwierdzenia niewyjaśnienia takich okoliczności w toku postępowania.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie wtedy, gdy opieka nad osobą niepełnosprawną jest na tyle czasochłonna i absorbująca, że uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek formy zatrudnienia. Teza od Redakcji
Na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych decyzja uchylająca przyznanie świadczenia rodzinnego ma charakter konstytutywny; organ powinien określić przyczyny oraz daty wpływające na decyzję w uzasadnieniu. Teza od Redakcji
Do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest ustalenie bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie przesądza o istnieniu tego związku.
Świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie posiada prawa do konkurencyjnego świadczenia na ten sam okres, co oznacza, że muszą być spełnione wszystkie materialnoprawne przesłanki przed wydaniem decyzji przyznającej nowe świadczenie. Teza od Redakcji
Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej osoby wymagającej opieki, jest legitymowanie się przez osoby zobowiązane do alimentacji w pierwszej kolejności (rodziców, dzieci, małżonka) orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (NSA, sygn. akt I OPS 2/22).
Osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny może być uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli zakres czynności opiekuńczych wypełnia ustawowe kryteria opieki koniecznej, stałej i długotrwałej, wykluczającej możliwość podjęcia zatrudnienia. Czynności dnia codziennego mogą być uznane za część opieki, jeśli są związane z bezpośrednią pomocą niepełnosprawnemu.
Świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane dopiero od miesiąca następującego po ostatnim miesiącu, w którym przysługiwało konkurencyjne świadczenie, takie jak specjalny zasiłek opiekuńczy.
Osoba spokrewniona w drugim stopniu z osobą niepełnosprawną nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, jeśli rodzic osoby niepełnosprawnej, będący żyjącym, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.