W „Mk“ nr 12/2025 opisaliśmy pięć problemów, z jakimi przedsiębiorcy spotykają się przy dostosowaniu i raportowaniu ksiąg rachunkowych w formacie JPK_PD. Teraz przyglądamy się czterem kolejnym wyzwaniom pojawiającym się w trakcie tych przygotowań – od problemów technicznych po wątpliwości interpretacyjne, które mogą się pojawić.

Od 1 stycznia 2026 r. zaczną obowiązywać zmiany w przepisach o planowych kontrolach przedsiębiorców. Zmiany mają na celu ograniczenie liczby kontroli przeprowadzanych u przedsiębiorców.

Minister Finansów wyjaśnił, jak należy rozumieć pojęcie „grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej” w zakresie związania z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jest to szczególnie istotne ze względu na fakt, że są one obciążone najwyższą stawką podatku od nieruchomości, a w przypadku budowli ustalenie to przesądza o ich opodatkowaniu tym podatkiem.

W 2025 r. Sąd Najwyższy zajmował się m.in. problemami wykonywania obowiązków zawodowych w okresie wypowiedzenia przez odwołanego pracownika, ustalenia liczby pracowników na potrzeby oceny, czy doszło do zwolnień grupowych, szczególnej ochrony działacza związkowego w przypadku przeciwwskazań lekarskich do wykonywania pracy oraz dyskryminacji w kontekście dress code’u.

W 2026 r. będą obowiązywały nowe zasady ustalania stażu pracy, do którego zostaną zaliczone okresy zatrudnienia niepracowniczego. Uelastycznieniu ulegną zasady zawierania i zgłaszania układów oraz porozumień zbiorowych. Podwyższone zostanie również minimalne wynagrodzenie z 4666 zł do 4806 zł oraz minimalna stawka godzinowa dla zleceniobiorców z 30,50 zł do 31,40 zł.

MF potwierdza, że sama rejestracja samochodu osobowego przed 1 stycznia 2026 r., bez wprowadzenia go do ewidencji środków trwałych przed tym dniem, nie uprawnia podatnika do dokonywania odpisów amortyzacyjnych na zasadach obowiązujących do końca 2025 r.

Koniec roku to okres szczególnie intensywnej pracy księgowych. Jednym z elementów zamknięcia roku jest prawidłowe rozliczenie kosztów ponoszonych na przełomie roku. Które koszty rozliczamy w starym, a które w nowym roku? Co z fakturami otrzymanymi z opóźnieniem? Podatkowa księga przychodów i rozchodów rządzi się tu swoimi prawami. Omawiamy je na przykładach w niniejszym artykule.

Przygotowane na podstawie aktów prawnych opublikowanych od 18 października do 17 listopada 2025 r.

Od 1 stycznia 2026 r. podatnicy opodatkowani ryczałtem, zobowiązani do przesyłania JPK_V7M, będą musieli prowadzić ewidencję przychodów oraz wykaz środków trwałych elektronicznie, a po zakończeniu każdego roku przesyłać je w strukturze JPK_EWP i JPK_ST. W związku z tym od początku 2026 r. zacznie obowiązywać nowy wzór ewidencji przychodów, a wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

W wyniku zmian przepisów od 1 stycznia 2026 r. do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze ze stosunku pracy, wliczane będą m.in. okresy prowadzenia działalności gospodarczej, jak również pracy na podstawie umów zlecenia. Okresy te będą wliczane do tzw. ogólnego stażu pracy, ale w przypadku gdy taka praca była świadczona na rzecz obecnego pracodawcy – także do tzw. zakładowego

W ostatnich miesiącach Ministerstwo Finansów zmieniło swoje stanowisko w sprawie sposobu ustalania limitu przychodów, który decyduje o obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych przez podatników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej oraz jednoosobową działalność gospodarczą. Podatnicy mogą od teraz ustalać obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych indywidualnie dla działów specjalnych produkcji

Ustalenie, czy przedsiębiorca jest mikro-, małym czy średnim przedsiębiorcą (MŚP), ma istotne konsekwencje prawne i podatkowe. Od tego zależy możliwość korzystania z ulg podatkowych, uproszczeń administracyjnych czy preferencji w zamówieniach publicznych. W praktyce status MŚP jest często niedoceniany, a jego prawidłowe określenie może przynieść wymierne korzyści finansowe i organizacyjne.

Ulga IP Box skierowana jest do podatników prowadzących działalność badawczo-rozwojową (B+R), którym przysługują określone, chronione prawa własności intelektualnej (kwalifikowane IP), a przedmiot ochrony został w ramach tej działalności wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika.