Wyrok SN z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. II CSK 822/18
Zbycie wieczystego użytkowania w toku danego roku kalendarzowego, na rzecz innego, swobodnie wybranego przez wieczystego użytkownika podmiotu, już po uprzednim uiszczeniu przez zbywcę na rzecz właściciela gruntu całej opłaty rocznej zgodnie z art. 71 ust. 4 u.g.n., nie czyni tej opłaty świadczeniem nienależnym właścicielowi gruntu w rozumieniu art. 410 k.c., skoro prawo użytkowania wieczystego istnieje nadal (nie wygasło), a zmienia się jedynie jego beneficjent, na co właściciel gruntu nie ma jakiegokolwiek wpływu.
Teza od Redakcji
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Anna Kozłowska
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa "S." w P. przeciwko Miastu P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2020 r., skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II Ca (...),
oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 lutego 2018 r. Sąd Rejonowy w P. oddalił powództwo "S." w P. przeciwko Miastu P. o zasądzenie kwoty 70 559,61 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 24 sierpnia 2016 r. Sąd ustalił, że w dniu 1 stycznia 2016 r. powodowi przysługiwało prawo użytkowania wieczystego działek gruntu nr (...), położonych w P., objętych księgą wieczystą nr (...) oraz działek gruntu nr (...) położonych w P., dla których Sąd Rejonowy w P. prowadzi księgę wieczystą nr (...). Powód uiścił na rzecz pozwanego, będącego właścicielem nieruchomości, kwotę 198 652,41 zł z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste opisanych nieruchomości, należnej za 2016 rok. W dniu 23 sierpnia 2016 r. powód zbył na rzecz L. sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w Jankowicach prawo użytkowania wieczystego wskazanych wyżej nieruchomości gruntowych z prawem własności posadowionych na nich budynków. W tym samym dniu został złożony wniosek o ujawnienie nabywcy prawa w opisanych wyżej księgach wieczystych. Pismem z dnia 1 września 2016 r. powód poinformował pozwanego o zbyciu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, a pismem z dnia 16 września 2016 r., doręczonym pozwanemu w dniu 22 września 2016 r., wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 14 dni kwoty 70 559,61 zł z tytułu zwrotu części nadpłaconej, zdaniem powoda, opłaty rocznej, przypadającej za okres po zbyciu prawa czyli od dnia 24 sierpnia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. W tak ustalonym stanie faktycznym, po dokonaniu wykładni art. 238 k.c. oraz art. 71 ust. 4 i ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 - dalej: "u.g.n."), Sąd pierwszej instancji uznał, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie z braku podstawy prawnej do żądania od pozwanego właściciela gruntu zwrotu części uiszczonej już uprzednio przez powoda opłaty rocznej przypadającej za okres, w którym powód, wskutek zbycia prawa, nie był już wieczystym użytkownikiem nieruchomości. Sąd wskazał, że stosownie do art. 71 ust. 4 zd. 1 u.g.n., wieczysty użytkownik jest zobowiązany do uiszczenia opłaty rocznej przypadającej za dany rok kalendarzowy z góry, w terminie do dnia 31 marca tego roku. Zgodnie z art. 71 ust. 6 u.g.n., jedynie w przypadku wygaśnięcia użytkowania wieczystego opłata roczna za rok, w którym prawo to wygasło, podlega zmniejszeniu proporcjonalnie do czasu trwania użytkowania wieczystego w tym roku; taka sytuacja nie miała jednak miejsca w tej sprawie. Sąd Rejonowy nie podzielił zapatrywania powoda, opartego na przytoczonych przez niego orzeczeniach Sądu Najwyższego, zgodnie z którym opłata roczna ma charakter podzielny i - ponieważ jest ściśle związana z korzystaniem z nieruchomości - co do zasady podlega zwrotowi, gdy wieczysty użytkownik zbył prawo w trakcie roku kalendarzowego, za który uiścił już uprzednio należną opłatę roczną w całości.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
