Wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. II OSK 875/13
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Leszek Kamiński (spr.) del. NSA Janina Kosowska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 21 października 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 384/12 w sprawie ze skargi I. B. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 384/12, oddalił skargę I. B. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 stycznia 2012 r. nr ... w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na następujący stan sprawy:
W związku z pismem I. i K. B. z dnia 16 czerwca 2004 r., zainicjowane zostało postępowanie administracyjne dotyczące przebudowy budynku gospodarczego (inwentarskiego) i nadbudowy byłego budynku mieszkalnego na nieruchomości położnej w G. ... w G. W. Ustalono w nim, że inwestor J. J. nadbudował i rozbudował budynek gospodarczo-inwentarski oraz nadbudował stary budynek mieszkalny i dokonał zmiany sposobu użytkowania jego części na pomieszczenia gospodarskie i chlewnię. W toku prowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzone przez J. J. roboty budowlane, nałożył na niego określone obowiązki a następnie postanowieniem ustalił obciążającą go opłatę legalizacyjną. Jak wynika z akt sprawy po raz pierwszy opłatę w wysokości 25.000 zł Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., zw. dalej jako PINB, ustalił w postanowieniu z dnia 23 kwietnia 2007 r., następnie uchylonym przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia 20 lipca 2007 r. Po raz drugi organ ten ustalił taką opłatę postanowieniem z dnia 15 lutego 2008 r. ale również i to rozstrzygnięcie zostało uchylone postanowieniem Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 czerwca 2008 r. Prowadząc po raz trzeci postępowanie organ pierwszej instancji uzupełnił postępowanie we wskazanym kierunku, m.in. o stanowisko Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. oraz Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Ś. i po raz kolejny, postanowieniem z dnia 27 lutego 2009 r., ustalił dla J. J. jako inwestora wykonanych robót opłatę legalizacyjną, a Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem z dnia 29 marca 2009 r. utrzymał je w mocy. W wyniku skargi złożonej przez I. i K. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 października 2009 r. (w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 417/09) uchylił wymienione powyżej rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż czynności podejmowane przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zmierzają w kierunku legalizacji samowoli budowanej. Nie podzielił Sąd przekonania, że na etapie postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej, organ bada wyłącznie kwestie związane z opłatą i jej wysokością a zasadność prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest badana dopiero na etapie wydawania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowanego. Takie stanowisko nie znajduje bowiem potwierdzenia w treści art. 49 ust. 1 pkt 1 do 3 Prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, nie zostało wydane postanowienie wzywające do uzupełnienia dokumentacji, chociaż organ pierwszej instancji wielokrotnie wzywał inwestora do usuwania kolejnych braków. Wydając zaś postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej organ uznał, że zgromadzony w sprawie materiał daje podstawy do legalizacji obiektu, które to ustalenie zostało przez Sąd zakwestionowane. W opinii Sądu, przy zgromadzonym, niepełnym i niedostosowanym do wymagań określonych przepisami Prawa budowlanego materiale dowodowym, brak było podstaw do podjęcia przez organy kolejnych czynności zmierzających do legalizacji obiektu. Sąd zwrócił uwagę, że sam organ pierwszej instancji przyznał, iż złożona w sprawie dokumentacja nie jest pełna i kompletna, zwłaszcza w zakresie niezbędnych i koniecznych uzgodnień, sprawdzeń i pozwoleń. Z treści art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego wynika zaś jednoznacznie, że w przypadku wadliwości dokumentacji organ podejmuje w pierwszej kolejności działania w celu jej uzupełnienia, co niewątpliwie powinien uczynić sam inwestor, pod rygorem wydania decyzji o rozbiórce. Dodatkowo Sąd wskazał, ze procedura legalizacyjna winna być prowadzona szybko i w tym celu ustawodawca wprowadził obowiązek wyznaczania inwestorowi terminów do kolejnych czynności, pod rygorem wydania nakazu rozbiórki. W konsekwencji Sąd polecił aby organy nadzoru prowadząc postępowanie legalizacyjne dokonały oceny skutecznego wypełnienia przez inwestora nałożonych nań obowiązków (w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2006 r.) i ewentualnie rozważyły zastosowanie art. 49 ust. 3 zdanie pierwsze Prawa budowlanego. Wydanie postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej będzie ewentualnym następstwem wykonania przez stronę obowiązków nałożonych przez organ nadzoru. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że wnikliwej oceny wymaga również kwestia zgodności objętej postępowaniem inwestycji z przepisami regulującymi warunki techniczne. Organy stwierdziły bowiem jedynie lakonicznie, że zostały one spełnione, a budynki powstały w latach 40-tych XX-wieku zgodnie z przepisami. Przy założeniu, że okoliczność ta dopuszcza lokowanie obiektów w granicy, to sprawdzenia wymagają ewentualne kwestie zacieniania budynku mieszkalnego położonego na sąsiedniej działce czy odległości budynków inwentarskich od budynków mieszkalnych.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
