Opodatkowanie VAT usług turystycznych - odpowiedzi na pytania

I. Zasady ustalania podstawy opodatkowania usług turystyki

Podstawa opodatkowania. Podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest, co do zasady, kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku (art. 119 ust. 1 ustawy o VAT). Przez marżę rozumie się przy tym różnicę między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty (art. 119 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o VAT).

Zakupy, które wpływają na wysokość marży. Przy ustalaniu marży uwzględnia się zakupy towarów i usług dla bezpośredniej korzyści turysty. Przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie (art. 119 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT). Analogicznie za towary dla bezpośredniej korzyści turysty należy uznawać towary stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, np. ulotki czy informatory przekazywane turystom.

Przy ustalaniu marży uwzględnia się zakupy towarów i usług dla bezpośredniej korzyści turysty dokonywane od innych podatników. Podatnikami takimi są nie tylko zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, ale również zarejestrowani jako podatnicy VAT zwolnieni oraz podatnicy niezarejestrowani (w uproszczeniu chodzi tu o dokonywanie zakupów u przedsiębiorców krajowych lub zagranicznych).

Zakupy wyłączone z procedury marży. Przy obliczaniu marży nie należy uwzględniać towarów i usług nabywanych dla bezpośredniej korzyści turysty od podmiotów niebędących podatnikami VAT, a więc podmiotów, które nie wykonują samodzielnie działalności gospodarczej w myśl przepisów o VAT (art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT). Przy czym ciężar prawidłowej identyfikacji podmiotów dostarczających towary i usługi nabywane dla bezpośredniej korzyści turysty obciąża podatnika świadczącego usługi turystyki.

Usługi własne. Marża stanowi podstawę opodatkowania usług turystyki w zakresie, w jakim usługi te składają się z towarów i usług nabywanych dla bezpośredniej korzyści turysty. W pozostałym zakresie, w jakim na usługę turystyki składają się świadczenia wykonywane przez podatnika we własnym zakresie (tzw. usługi własne), podstawa opodatkowania ustalana jest na zasadach ogólnych (art. 119 ust. 5 ustawy o VAT). Z art. 119 ust. 5 ustawy o VAT wynika nie tylko szczególny sposób ustalania podstawy opodatkowania usług własnych, ale również zakres stosowania procedury opodatkowania marży. Więcej na ten temat - zob. odpowiedź na pytanie 6. Jak rozliczać usługi częściowo składające się z usług własnych, a częściowo z usług kupowanych?

II. Problemy podatkowe

1. Kiedy powstaje obowiązek podatkowy przy usługach turystycznych opodatkowanych na zasadach marży?

12 kwietnia 2014 r. podatnik prowadzący biuro podróży otrzymał zapłatę za wycieczkę, która odbędzie się na początku września. Czy powinien opodatkować kwotę zaliczki w maju? Jeżeli tak, jaką kwotę powinien opodatkować?