Czy można uniknąć opłacania składek od przychodu z tytułu kontraktu menedżerskiego

Umowa kontraktu menedżerskiego może mieć charakter umowy o pracę lub umowy zlecenia. Może być również usługą realizowaną w ramach własnej działalności gospodarczej menedżera. Powoduje to liczne trudności interpretacyjne w zakresie stosowania przepisów ubezpieczeniowych do menedżerów zatrudnionych na kontrakcie.

Cechy kontraktu menedżerskiego

Jeżeli kontrakt menedżerski ma charakter umowy o pracę, osoba wykonująca tę umowę podlega ubezpieczeniom społecznym na takich samych zasadach jak pracownik. Najczęściej jednak kontrakt nosi cechy umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia. Tym samym osoba wykonująca taką umowę podlega ubezpieczeniom społecznym na zasadach przewidzianych dla zleceniobiorców.

Oznacza to, że jeśli jest to jedyny tytuł do ubezpieczeń menedżera, należy go zgłosić do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych, wypadkowego oraz ubezpieczenia zdrowotnego na druku ZUS ZUA z kodem 04 11 xx. Do ubezpieczenia chorobowego osoba ta może przystąpić dobrowolnie na swój wniosek (art. 11 ust. 2 ustawy systemowej).

Inaczej będzie w sytuacji, gdy menedżer posiada zarejestrowaną działalność gospodarczą i kontrakt menedżerski jest realizowany w ramach tej działalności. ZUS stoi na stanowisku, że w takim przypadku kontrakt powinien być traktowany jak odrębny tytuł do ubezpieczeń (umowa o charakterze umowy zlecenia) i - niezależnie od tego, że kontrakt jest wykonywany w ramach działalności - menedżer podlega obowiązkowi ubezpieczeniowemu z tytułu wykonywania takiej umowy. Z takim stanowiskiem nie zgodził się Sąd Najwyższy (wyrok z 9 grudnia 2008 r., I UK 138/08, OSNP 2010/11-12/144), o czym piszemy w dalszej części artykułu.