Wyrok NSA z dnia 18 listopada 2025 r., sygn. I OSK 2969/23
Dnia 18 listopada 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Gminy Szemud i Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 13/23 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 18 listopada 2022 r. nr NSP-VIII.7581.1.143.2022.DL w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości przejętej pod drogę I. oddala skargi kasacyjne, II. zasądza od Wojewody Pomorskiego solidarnie na rzecz [...] i [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, III. zasądza od Gminy Szemud solidarnie na rzecz [...] i [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 13/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpatrzeniu skargi [...] i [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 listopada 2022 r. nr NSP-VIII.7581.1.143.2022.DL w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości przejętej pod drogę 1. uchylił zaskarżoną decyzję, 2. zasądził od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących [...] i [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Wojewoda [...] (dalej też Wojewoda, decyzja Wojewody z 2022 r.) uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia 27 maja 2022 r. o zwrocie na rzecz skarżących prawa własności nieruchomości w [...], gmina [...], działka nr [...] o pow. [...] m2, [...] oraz ustalającej wysokość zwaloryzowanej należności z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania w wysokości [...] zł oraz umorzeniu postępowania w sprawie. Wojewoda przyjął, że w sprawie bezspornym jest, że na mocy aktu notarialnego z dnia 24 września 2015 r., Repertorium [...] nr [...], Gmina [...] nabyła od [...] i [...] z nieruchomości objętej księgą wieczysta nr [...] prawo własności działki nr [...] o pow. [...] ha (której część stanowi obecna działka nr [...] o pow. [...] ha, będąca przedmiotem niniejszego postępowania) za kwotę [...] zł. Jednak kwestią sporną jest, czy doszło do zbycia ww. działki pod przymusem, tj. czy akt notarialny z dnia 24 września 2015 r. został zawarty na tzw. przedpolu wywłaszczenia. W opinii Wojewody [...], Starosta pominął istotne okoliczności związane z zawarciem ww. aktu notarialnego z dnia 24 września 2015 r., jak również błędnie zinterpretował zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 25 października 2006 r. nr LVI/465/2006 dotyczące przeznaczenia części dawnej działki nr [...], stanowiącej obecnie działkę nr [...]. Poza tym, iż nabyta przez Gminę [...] działka nr [...] (której część stanowi obecna działka nr [...]) nie była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne (co zostało omówione powyżej), w przedmiotowej sprawie termin do zawarcia umowy nie został władczo wyznaczony przez właściwy organ, tj. Wójta Gminy [...] (art. 115 u.g.n.). Zauważył również, że w momencie zawierania ww. umowy nie były spełnione również formalne warunki wywłaszczenia. Wójt Gminy [...] nie dysponował bowiem w tym momencie zarówno wynikami rokowań o odstąpienie nieruchomości (art. 114 u.g.n.), jak również decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji (art. 112 u.g.n.), obejmującą przedmiotową nieruchomość. Zdaniem Wojewody brak jest przesłanek do przyjęcia, że zawarta w formie aktu notarialnego umowa sprzedaży działki nr [...] (której część stanowi obecnie działka nr [...]) nie była ze strony wnioskodawców umową w pełni dobrowolną, a jej jedyną alternatywą było przymusowe wywłaszczenie nieruchomości. Taki sposób przeniesienia własności ww. działki nie jest objęty dyspozycją art. 142a u.g.n., a w związku z tym nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie jej zwrotu. W związku z powyższym, przedmiotowe postępowanie podlegało umorzeniu.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
