Wyrok SN z dnia 23 stycznia 2026 r., sygn. II CSKP 810/25
Postanowienie umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, przyznające bankowi uprawnienie do jednostronnego przeliczenia wypłaconej kwoty kredytu na walutę indeksacji według kursu kupna swobodnie ustalanego przez bank, stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., niezależnie od tego, czy kurs stosowany przez bank był zbliżony do kursu rynkowego. Postanowienia określające kurs waluty obcej oraz postanowienia wiążące saldo kredytu i wysokość rat z walutą indeksacji stanowią nierozłączne składniki mechanizmu indeksacji i nie mogą być oceniane odrębnie pod kątem abuzywności. Eliminacja abuzywnych postanowień przeliczeniowych ze skutkiem ex tunc uniemożliwia realizację mechanizmu indeksacji, co prowadzi do upadku umowy kredytu w całości.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła oceny ważności umowy kredytu hipotecznego nominowanego do CHF zawartej w 2007 r. pod kątem abuzywności postanowień określających mechanizm indeksacji. Problem prawny koncentrował się wokół wykładni art. 385¹ § 1 k.c. w kontekście postanowień umownych przewidujących przeliczenie kwoty wypłaconego kredytu na CHF według kursu kupna ustalanego jednostronnie przez bank, przy jednoczesnym stosowaniu do spłat rat obiektywnego kursu sprzedaży NBP.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i oddalił apelację pozwanego banku, przywracając tym samym ustalenie nieistnienia stosunku prawnego kredytu. Sąd stwierdził, że Sąd Apelacyjny błędnie ograniczył analizę mechanizmu indeksacji wyłącznie do fragmentu dotyczącego przeliczania rat, pomijając, że saldo kredytu ustalane było według kursu kupna swobodnie kształtowanego przez bank — co przesądzało o abuzywności klauzuli indeksacyjnej jako całości. Sąd podkreślił, że oceny niedozwolonego charakteru postanowienia umownego dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, a dla tej oceny nie ma znaczenia, w jakim stopniu bank faktycznie korzystał ze swobody w ustalaniu kursu ani jak bardzo kurs ten zbliżony był do notowań rynkowych.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
