Zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, darowizna środków pieniężnych pomiędzy rodzicami a zstępnymi jest zwolniona z podatku, jeżeli złożono zgłoszenie do urzędu skarbowego i udokumentowano przekazanie środków na rachunek obdarowanego.
Ulga prorodzinna przysługuje rodzicowi wychowującemu dziecko niepełnosprawne, nawet jeśli jego dochód przekroczył limit dochodowy, o ile orzeczenie o niepełnosprawności potwierdza wczesne dzieciństwo jako początek niepełnosprawności (art. 27f ust. 2e ustawy o PIT).
Podatnik wykonujący faktyczną władzę rodzicielską nad trojgiem małoletnich dzieci oraz obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego uczącego się dziecka posiada prawo do ulgi podatkowej dla rodzin 4+, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, nawet przy ograniczonej formalnie władzy rodzicielskiej.
Podatnik spełnia przesłanki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli faktycznie ponosi wyłączne obowiązki wychowawcze, pomimo formalnego przywrócenia wspólności majątkowej małżeńskiej w wyniku zniesionej separacji, bez faktycznego powrotu do wspólnego pożycia.
Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytego od matki po 5 latach jest zwolnione z opodatkowania. Sprzedaż udziału nabytego od ojca przed upływem 5 lat skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego.
Prawo do ulgi prorodzinnej i ulgi 4+ uzależnione jest od faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej nad dziećmi, co wyklucza takie uprawnienie w przypadku braku faktycznej opieki, mimo formalnego posiadania władzy rodzicielskiej.
Ustanie obowiązku podatkowego jako "osoba samotnie wychowująca dziecko" wymaga spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nie obejmują separacji faktycznej bez orzeczenia sądu.
Rodzice dziecka niepełnosprawnego są uprawnieni do odliczenia wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej oraz prorodzinnej za lata wstecz, jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności wskazuje wcześniejszą datę jej początku, mimo że orzeczenie wydano później. Przywileje te obowiązują również w okresie przed zmianą przepisów znoszących limity dochodów.
Nabycie środków pieniężnych tytułem darowizny od matki, dokonane na terytorium RP przez obdarowanego nie będącego obywatelem polskim ani mającym miejsce stałego pobytu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. (art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn)
W okolicznościach braku porozumienia rodziców o wspólnej władzy rodzicielskiej i braku pieczy naprzemiennej, ulga prorodzinna 100% przysługuje rodzicowi, u którego dziecko zamieszkuje. Odliczenie to jest niemożliwe do podziału przy braku wspólnego miejsca zamieszkania lub sądowych rozstrzygnięć wskazujących na opiekę naprzemienną.
Nabycie przez osobę fizyczną środków pieniężnych wskutek darowizny znajdujących się za granicą nie podlega podatkowi od spadków i darowizn w Polsce, jeżeli w chwili zawarcia umowy nabywca nie posiadał miejsca stałego pobytu na terytorium RP ani nie był obywatelem polskim.
Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla darowizn pieniężnych możliwe jest tylko w przypadku, gdy przekazanie środków jest udokumentowane przelewem na rachunek bankowy lub przekazem pocztowym, co oznacza, że przekaz gotówkowy nie spełnia wymogów zwolnienia (art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn).
Darowizna środków pieniężnych przekazana bezpośrednio na rachunek wierzycieli dłużnika, z pominięciem rachunku obdarowanego, nie spełnia warunków zwolnienia z podatku od spadków i darowizn z art. 4a ustawy, które przewiduje wymóg dokumentacji przekazania na rachunek obdarowanego.
Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, będąca rozwodnikiem, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile brak jest wspólnego wychowywania dziecka z nowym partnerem, co odmiennie skutkuje od roku 2026 ze względu na zamieszkanie z nowym dzieckiem i partnerką.
Sprzedaż nieruchomości nabytej w spadku po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, z uwagi na brak spełnienia definicji źródła przychodu.
Podatnik sprawujący funkcję opiekuna prawnego oraz rodziny zastępczej nad małoletnim niepełnosprawnym dzieckiem, spełniający kryteria określone w art. 27f ustawy o PIT, ma prawo do ulgi prorodzinnej oraz ulgi rehabilitacyjnej, nawet przy dochodach przekraczających 112.000 zł, z uwagi na posiadanie przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności.
Osoba rozwiedziona, sprawująca opiekę nad dzieckiem wspólnie z drugim rodzicem na podstawie porozumienia rodzicielskiego, nie kwalifikuje się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykluczając możliwość preferencyjnego rozliczenia podatku.
Ulgę prorodzinną na dziecko pełnoletnie nabywa rodzic faktycznie wykonujący władzę rodzicielską, przy czym w przypadku pełnoletniego uczącego się dziecka, prawo do ulgi przysługuje obydwojgu rodzicom w częściach równych, o ile oboje wykonują ciążący obowiązek alimentacyjny.
Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia nie podlega opodatkowaniu, jeśli upłynęło 5 lat od końca roku, w którym spadkodawca nabył nieruchomość; podział między spadkobiercami bez zwiększenia majątku jednego z nich nie wprowadza nowej daty nabycia.
Spłata pożyczki udzielonej przez rodziców na zakup mieszkania, mimo celu mieszkaniowego, nie kwalifikuje się jako wydatek uprawniający do zwolnienia z opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.
Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku przez podatnika nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym spadkodawca nabył nieruchomość, upłynęło 5 lat. Wspólność majątkowa spadkodawców obliczana jest wliczając okres posiadania przez spadkodawcę.
Rodzic samotnie wychowujący dziecko, którego drugi z rodziców jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, nawet przy umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczej, przy spełnieniu wszystkich kryteriów, może korzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, rodzic, który w określonych okresach samodzielnie wychowuje dziecko, jest uprawniony do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, o ile nie uzyskuje świadczenia 800+.