Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, przysługuje prawo do całości ulgi prorodzinnej, nawet jeśli oboje rodziców formalnie mają pełnię władzy rodzicielskiej, ale tylko jedno z nich realizuje codzienną pieczę nad dziećmi.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.

Osoba rozwiedziona faktycznie i samodzielnie wychowująca małoletnie dziecko ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli spełnia ustawowe przesłanki i nie podlega przesłankom wyłączającym.

Osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Po uzyskaniu statusu jedynego opiekuna prawnego, można skorzystać z tej ulgi od roku, w którym status ten został nadany, pod warunkiem spełnienia określonych w ustawie warunków.

Podatnik, będący osobą stanu wolnego sprawującą w dominującym stopniu opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet jeśli drugi rodzic posiada ustalone kontakty, o ile taki model nie stanowi opieki naprzemiennej.

Ulga prorodzinna za rok podatkowy 2025 przysługuje w równych częściach obojgu rodzicom do czasu zmiany miejsca zamieszkania dzieci. Po zmianie miejsca zamieszkania na wyłączne z jednym z rodziców, pełni on uprawnienia do odliczenia całej ulgi prorodzinnej.

Preferencyjne rozliczenie podatkowe dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje rodzicowi, który faktycznie sprawuje nad dzieckiem całoroczną opiekę, przy braku istotnego zaangażowania drugiego rodzica w proces wychowawczy, nawet jeśli ten płaci alimenty.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik sprawujący opiekę nad wnukami, niepełniący formalnie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu funkcji rodziny zastępczej w danym roku podatkowym, nie jest uprawniony do skorzystania z ulgi na dzieci z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba rozwiedziona, która w trakcie roku podatkowego przeszłą na faktyczne samotne wychowywanie dziecka, spełnia kryterium uprawniające do preferencyjnego opodatkowania na zasadach osoby samotnie wychowującej dziecko, o ile całkowicie przejęła opiekę i utrzymanie dziecka od drugiego rodzica.

Osoba przebywająca w rodzinie zastępczej może zostać zaliczona do I grupy podatkowej oraz do grupy zerowej, co skutkuje zwolnieniem z podatku od spadków i darowizn, zgodnie z art. 14 ust. 4a i art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W przypadku rozdzielenia rodziców bez formalnej zgody na podział ulgi prorodzinnej, oraz braku opieki naprzemiennej, ulgę podatkową w pełnej wysokości może odliczyć jedynie rodzic, u którego dzieci mają ustalone miejsce zamieszkania (art. 27f ust. 4 ustawy o PDOF).

Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca dzieci bez faktycznego udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w przypadku narodzin trzeciego dziecka z innym partnerem.

Osoba wychowująca dziecko samotnie, przy której dziecko zamieszkuje i która ponosi główny ciężar wychowania oraz zaspokajania potrzeb dziecka, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów przy zastosowaniu art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakt z dzieckiem.

Odliczenie ulgi prorodzinnej, o której mowa w art. 27f ust. 1 ustawy o PIT, nie przysługuje podatnikowi od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko zostało, na podstawie orzeczenia sądu, umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe nieodpłatne utrzymanie.

Preferencyjne opodatkowanie dochodów przysługuje rozwiedzionemu rodzicowi, który faktycznie samotnie wychowuje dziecko, a drugi rodzic jedynie sporadycznie uczestniczy w życiu dziecka, świadcząc alimenty i utrzymując rekreacyjne kontakty.

Osoba będąca w związku małżeńskim, bez orzeczonej separacji przez sąd, nie jest uprawniona do rozliczania podatku dochodowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od faktycznych warunków wychowania dziecka.

Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, niezależnie od sądowych zakazów kontaktów nałożonych na małżonka, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu "osoby samotnie wychowującej dziecko" w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, jeśli brak prawomocnego rozwodu, separacji sądowej lub pozbawienia małżonka wolności.

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik, który realnie wykonuje władzę rodzicielską oraz obowiązek alimentacyjny wobec czworga dzieci, w tym dzieci pełnoletnich uczących się, ma prawo do ulgi rodzinnej 4+ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, niezależnie od wspólnego zamieszkiwania z dziećmi.

Osoba wspólnie wychowująca z drugim rodzicem co najmniej jedno dziecko traci prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pomimo spełnienia innych warunków preferencji. Interpretacja literalna art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza wykładnię rozszerzającą.

W przypadku, gdy dzieci stale zamieszkują z jednym z rodziców, który faktycznie sprawuje nad nimi opiekę, a drugi nie wykonuje stałej pieczy, ten rodzic jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na dzieci.