NSA uznał, że postanowienia dotyczące odpowiedzialności osób trzecich wymagają dokładnej weryfikacji podstaw do jej uznania oraz dotrzymania zasad proceduralnych, co obliguje do uwzględnienia prawa do obrony i właściwości organów podatkowych.

W postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki, członek zarządu powinien mieć możliwość podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych zawartych w decyzji wymiarowej wobec spółki. Przeprowadzenie dowodu przeciwdowodowego jest warunkiem skutecznej obrony.

Z uwagi na ustrojową pozycję komornika sądowego oraz cywilnoprawny charakter nabycia egzekucyjnego, organ podatkowy nie jest uprawniony do samodzielnego kwestionowania skutków czynności egzekucyjnych dla potrzeb podatku VAT; wymagane jest współdziałanie z sądem powszechnym w celu ustalenia charakteru prawnego dokonanej czynności.

Odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki ma charakter akcesoryjny i in solidum, co oznacza, że nie może być szersza niż odpowiedzialność samego podatnika oraz powstaje wyłącznie w granicach istniejącego i nieprzedawnionego zobowiązania podatkowego spółki.

Wyrok sądu pierwszej instancji podlega utrzymaniu mimo błędów uzasadnienia, gdyż decyzje organów skarbowych w zakresie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe nie zostały proceduralnie i materialnie udowodnione, a odpowiedzialność osoby trzeciej wymaga skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych dotyczących zobowiązań podatkowych spółki.

Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargi kasacyjne na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stwierdzając, iż wyrok ten, mimo nieprawidłowości uzasadnienia, jest zgodny z prawem, umacniając zasadę odpowiedzialności na gruncie przepisów akcyzowych i właściwości organu.

Podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o uczestnictwie w transakcji związanej z oszustwem podatkowym, traci prawo do odliczenia VAT z niej wynikającego, nawet jeśli towary istnieją i są przedmiotem obrotu.

Skarżący w związku z zawarciem umów sprzedaży oraz wystawieniem faktur dokumentujących te umowy prowadził działalność w warunkach nadużycia prawa podatkowego; sztuczne aranżowanie transakcji w celu uzyskania nieuprawnionego zwrotu podatku VAT nie może prowadzić do obniżenia podstawy opodatkowania i podatku należnego.

Naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie rozprawy niejawnej bez możliwości udziału stron uzasadnia uchylenie wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy.

Podatnik nie dochowa należytej staranności w weryfikacji kontrahenta przed zawarciem transakcji, nie może odliczyć podatku VAT z faktur nierzetelnych wystawionych przez ten podmiot, nawet jeśli nie działał w złej wierze.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ podatkowy nie wykazał braku dobrej wiary skarżącej spółki w kontekście uczestnictwa w oszustwie podatkowym, przyjmując, że brak jednoznacznych dowodów wyklucza możliwość obciążenia spółki odpowiedzialnością podatkową za nieprawidłowości kontrahenta.

Odwołanie podatkowe, które nie spełnia wymogów art. 222 Ordynacji podatkowej w zakresie określenia zarzutów, istoty i zakresu żądania oraz dowodów, może zostać pozostawione bez rozpatrzenia po wezwaniu do uzupełnienia braków i w przypadku ich nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie przez organ odwoławczy.

Przy orzekaniu o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, przysługujące organowi podatkowemu domniemanie wiarygodności decyzji wymiarowej nie wyklucza jej weryfikacji i podważenia przez osobę trzecią. Wymagana jest możliwość skutecznego kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych wobec spółki, aby zapewnić ochronę praw osoby trzeciej.

Otrzymana przez spółkę wpłata partycypacyjna Inwestora, będąca elementem umowy zobowiązaniowej, stanowi odpłatne świadczenie usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Prawidłowe odczytanie regulacji zawartych w art. 108a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) w zgodzie z ich celem - którym jest przeciwdziałanie nadużyciom i oszustwom podatkowym – prowadzi do wniosku, iż mechanizm podzielonej płatności znajdzie zastosowanie zarówno w sytuacji, gdy inwestor płaci za fakturę wykonawcy, jak również w sytuacji, gdy

Skarga kasacyjna B. sp. z o.o. została oddalona, a decyzja organów podatkowych o zakwestionowaniu prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych została uznana za prawidłową. Wyrok sądów niższej instancji uznaje się za wiążący i wykonany zgodnie z prawem.

Oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia VAT, złożone w akcie notarialnym, wystarcza do skutecznego opodatkowania transakcji poddaną VAT, mimo braku formalnego wymogu w uprzednim stanie prawnym; Skarżąca nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego od transakcji ze S. K., który nie działał jako podatnik VAT.

Prawo do odliczenia 100% podatku VAT od wydatków na nieruchomość, gdy działalność bezpośrednio przypisana powierzchniom jest opodatkowana VAT, bez potrzeby stosowania proporcji dla tzw. powierzchni mieszanych, jeśli brak działalności pozaopodatkowanej.

Właściwość miejscową organu podatkowego w sprawach odpowiedzialności osób trzecich określa art. 17a ordynacji podatkowej jako ogólną, nie akcyjną. NSA uznał za uzasadnione oddalenie skarg kasacyjnych, potwierdzając prawidłowość uchylenia przez WSA decyzji organu odwoławczego.

W sprawach dotyczących odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki, organ podatkowy właściwy według art. 17a Ordynacji podatkowej musi rozstrzygać zgodnie z przepisami, bez konieczności ustalania nowej miejscowej właściwości na podstawie miejsca wykonywania czynności opodatkowanych.

Odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki musi być orzekana przez organ podatkowy właściwy miejscowo i rzeczowo, z należytym uwzględnieniem pełnych praw do obrony, w tym możliwości efektywnego podważania ustaleń wymiarowych.

W postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe należy umożliwić tej osobie skuteczne podważenie ustaleń faktycznych i prawnych wymiaru podatków spółki, a instrumentalne zawieszenie biegu terminu przedawnienia jest nadużyciem prawa, nie wywierającym skutku materialnoprawnego.

W transakcjach dotyczących dostawy nieruchomości, przeniesienie praw stanowiące czynność nieodpłatną, a dążące do uzyskania korzyści podatkowych przez finalnych nabywców, narusza ustawę o VAT i stanowi nadużycie prawa w rozumieniu przepisów podatkowych.

W postępowaniu o odpowiedzialność podatkową osób trzecich wymagane jest uwzględnienie prawa do obrony, w tym możliwości kwestionowania ustaleń z postępowania wymiarowego oraz zapewnienie prawidłowego doręczenia postanowień wszczynających takie postępowanie.