Wyrok SN z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. V CSK 223/16

Przyjęcie, iż uprawnienie do odstąpienia od umowy, mimo zbycia rzeczy na rzecz kolejnego nabywcy, pozostaje przy kupującym nie oznacza, iż wykonanie tego prawa kształtującego będzie skuteczne. Strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co od niej uzyskała na mocy umowy; może żądać zwrotu nie tylko tego, co świadczyła, lecz również naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania (art. 494 k.c.). Odstąpienie od umowy sprzedaży rzeczy ruchomej na podstawie art. 491 § 1 k.c. powoduje przejście własności tej rzeczy z powrotem na zbywcę. Skoro, bowiem zgodnie z art. 156 k.c. umowa przeniesienia własności ma charakter kauzalny, a zgodnie z art. 155 § 1 k.c. jest umową o skutku zobowiązująco - rozporządzającym, to odstąpienie od umowy sprzedaży, niweczące przyczynę jej zawarcia, prowadzi do upadku obu skutków umowy przenoszącej własność, zarówno skutku zobowiązującego jak i rzeczowego. Odstąpienie od umowy sprzedaży rzeczy oznaczonej, co do tożsamości powoduje zatem ex tunc powrót własności rzeczy do zbywcy. Rezultat ten nie może być jednak osiągnięty w sytuacji, gdy kupujący dokonał zbycia rzeczy na rzecz osoby trzeciej, nie może bowiem rozporządzać rzeczą i nie ma ani faktycznej ani prawnej możliwości dokonania jej zwrotu. Natomiast sprzedawca, mimo wykonania przez kupującego prawa odstąpienia nie staje się z powrotem właścicielem rzeczy i nie przysługuje mu przewidziane w art. 222 § 1 k.c., skuteczne erga omnes prawo podmiotowe żądania od osoby, która włada jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana. Wykonanie prawa odstąpienia, może oddziaływać wyłącznie między stronami umowy, od której odstąpiono (inter partes) i nie może być skuteczne wobec osób trzecich, na które nie można rozciągać skutków odstąpienia od umowy z mocą wsteczną. W konsekwencji w razie przeniesienia na rzecz osoby trzeciej prawa lub rzeczy będących przedmiotem umowy, w okresie pomiędzy jej zawarciem, a odstąpieniem od niej przez jedną ze stron, odstąpienie od umowy nie wpływa na skuteczność dokonanego rozporządzenia prawem bądź rzeczą na rzecz osoby trzeciej.

Treści dostępne dla abonentów IFK Platformy Księgowych i Kadrowych

Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

• Codzienne aktualności prawne
• Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
• Bogatą bibliotekę materiałów wideo
• Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty

Zamów teraz Masz już konto? Zaloguj się