Wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. I OSK 2690/18
Nieruchomości
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 1561/17 w sprawie ze skargi T. C., T. L. i K. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 6 marca 2020 r., II SA/Kr 1561/17, oddalił skargę T. C., T. L. i K. L. na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] października 2017 r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. z [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], poł. w obr. [...] jedn. ewid. N. m. K. w granicach wywłaszczonych parcel katastralnych: l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. K.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy
Starosta K. (dalej jako: "Starosta") decyzją z [...] grudnia 2016 r., działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i art. 142 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147; dalej jako: "u.g.n.") oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku T. C., T. L. i K. L. (dalej jako: "skarżący"), orzekł o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu organ wskazał, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] listopada 1951 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa m.in. parcele gruntowe stanowiące własność W. L., z przeznaczeniem na cele budowy Miasta N. i Kombinatu N. Starosta ustalił, że wnioskodawcy są spadkobiercami poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości, a wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z [...] listopada 1951 r. wydanym na podstawie art. 23, 24 i 37 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. poz. 31; dalej jako: "dekret z 26 kwietnia 1949 r."). Organ podał, że z Archiwum Akt Nowych w Warszawie pozyskano dokumenty dotyczące wywłaszczenia nieruchomości pod budowę Miasta N. Analizując powyższą dokumentację ustalono, że przedmiotem wniosku o wywłaszczenie był obszar 1096 ha. Jako cel wywłaszczenia wskazano budowę miasta N. Poza tak ogólnie określonym celem nie zostało sprecyzowane jakie konkretnie cele miały być zrealizowane w ramach tak określonej inwestycji. Ponadto, również na podstawie treści zezwolenia Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w W. z [...] lipca 1950 r., można tylko wskazać jako cel wywłaszczenia budowę Miasta N. Zdaniem organu I instancji dokonując oceny realizacji celu, jakim była budowa miasta, należało zatem uwzględnić nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę innych obiektów takich jak: pawilony handlowe i usługowe, szkoły, garaże, parkingi, zieleń osiedlowa, ciągi jezdne i piesze. Podkreślono, że na podstawie art. 4 ustawy z 9 marca 1949 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 18, poz. 117) pracownicze ogrody działkowe miały być tworzone w każdym osiedlu, w którym co najmniej 20% ludności mieszkało w domach zbiorowych, pozbawionych ogrodów. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziane miały być na ten cel odpowiednie obszary. Zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy pracowniczy ogród działkowy był urządzeniem użyteczności publicznej. Na podstawie dodatkowych dokumentów ustalono konkretny cel jaki miał być zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości stanowiący ogródki działkowe. W 1951 r. wywłaszczono bowiem obszar 1096 ha, na którym oprócz budynków mieszkalnych i usługowych w związku z budową miasta musiały się pojawić również inne obiekty wchodzące w skład jego infrastruktury w tym ogrody działkowe. Dopiero określenie konkretnego celu wywłaszczenia pozwoliło na zbadanie przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Podjęto zatem działania w celu ustalenia w jaki sposób uległ zmianie stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości od dnia wywłaszczenia do dnia dzisiejszego. Na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych 1 czerwca 1961 r. i 14 września 1970 r. organ ustalił, że w dacie ich wykonania przedmiotowy teren stanowił pola uprawne. Na zdjęciu z 1976 r. widoczne jest natomiast, że teren przedmiotowej działki został zagospodarowany w sposób, który odpowiada projektowanym ogrodom działkowym widocznym na planie realizacyjnym obiektu "Pracownicze ogródki działkowe PPBHiL" z października 1972 r. Jednocześnie ze względu na słabą jakość zdjęcia sposób zagospodarowania poszczególnych ogrodów jest w zasadzie niewidoczny, widoczne są natomiast ścieżki biegnące zgodnie z ww. planem. Na zdjęciu z 1982 r. widoczne są dostatecznie wyraźnie poszczególne ogrody działkowe, odpowiadające układem ogrodom widocznym na ww. planie, oznaczonym numerami: 1-8, 31 i 32, na których wybudowane zostały altanki oraz widoczne są uprawy oraz zieleń wysoka: drzewa lub krzewy. Na ww. zdjęciu widoczne jest ponadto, że teren ogrodów działkowych został ogrodzony. Zdjęcia lotnicze: z 1987 r. i z 1993 r. przedstawiają taki sam sposób zagospodarowania przedmiotowego terenu. Podczas rozprawy ustalono, że przedmiotowy teren w całości zagospodarowany jest jako część ogrodów działkowych, na których znajdują się altany ogrodowe, roślinność ozdobna, krzewy, drzewa owocowe, zasadzone są kwiaty i warzywa. Przez środek przedmiotowej działki biegnie alejka ogrodowa. Okręgowy Zarząd M. przesłał dokumenty dotyczące realizacji Pracowniczego Ogrodu Działkowego "B.", w tym wypis z rejestru pracowniczych ogrodów działkowych dotyczący Pracowniczego Ogrodu Działkowego "B." o pow. 2,7300 ha, zarejestrowanego pod numerem ewidencyjnym [...], położonego przy ul. K. w K. i istniejącego od 1972 r. Również z pisma Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. z [...] marca 2009 r. wynika, że przedmiotowa działka zajęta jest pod Rodzinny Ogród Działkowy "B". Informacje uzyskane przez organ wskazują, że wybudowana w latach 50 XX w., znajdująca się na przedmiotowej działce sieć wodociągowa powstała w ramach budowy miasta N. wobec czego stanowi realizację celu wywłaszczenia. Zgromadzone w postępowaniu materiały i przedstawione dowody wskazują, że na terenie przedmiotowej działki między 1972 r. a 1976 r. zrealizowano cel wywłaszczenia określony jako budowa Miasta N., doprecyzowany na podstawie późniejszych dokumentów jako ogródki działkowe. Ponadto od momentu realizacji celu wywłaszczenia jakim była realizacja ogródków działkowych do dnia dzisiejszego przedmiotowy teren pozostaje zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia. Istniejące na przedmiotowej nieruchomości ogrody działkowe powstały w ramach realizacji ogólnie określonego celu wywłaszczenia jakim była realizacja Miasta N.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
