Interpretacja indywidualna z dnia 20 października 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-1.4012.553.2026.1.EW

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych zaistniałego stanu faktycznego i opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, że kwoty pobierane przez Spółkę w przypadku rozwiązania umowy najmu z przyczyn leżących po stronie Klienta nie stanowią wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług i w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 14 października 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, zarejestrowaną jako podatnik VAT czynny na potrzeby podatku od towarów i usług.

Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest wynajem sprzętu elektronicznego i urządzeń biurowych, włączając komputery. W tym zakresie Wnioskodawczyni prowadzi serwis internetowy, w ramach którego udostępnia do najmu sprzęt elektroniczny (m.in. smartfony, laptopy, gaming, TV/audio, kamery, narzędzia), z możliwością wykupu wyłącznie przez dotychczasowego najemcę zazwyczaj wyłącznie w trakcie pierwszych jedenastu miesięcy trwania umowy.

Najczęściej klientami Wnioskodawczyni są osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Usługa realizowana jest przez Spółkę online: klient zakłada konto na serwisie, przechodzi weryfikację eKYC, składa zamówienie, dokonuje płatności kartą i podpisuje elektronicznie umowę najmu. Zawiera ona szczegółowe warunki najmu, w tym obowiązki stron i zasady odpowiedzialności.

Umowa najmu zawierana jest na wybrany w zamówieniu czas oznaczony, zazwyczaj na okres 24 miesięcy. Płatności za najem są należne miesięcznie. Są one przyjmowane wyłącznie kartami akceptowanymi w serwisie płatniczym. Ceny za usługi świadczone przez Spółkę wyrażone są w PLN.

Po podpisaniu umowy najmu między klientem, a Spółką następuje dostarczenie wynajmowanego sprzętu do klienta wyłącznie na terytorium RP.

Umowa najmu przewiduje jej rozwiązanie w następujących okolicznościach:

1. a) w każdym czasie za obopólnym porozumieniem Stron, wyrażonym na piśmie;
2. b) po upływie okresu obowiązywania umowy najmu;
3. c) w drodze wypowiedzenia przez Spółkę, jeżeli:

‒ Klient nie zapłaci ceny oraz odsetek za opóźnienie (jeśli występują) zgodnie z umową najmu, i pozostaje w opóźnieniu co najmniej przez pewien okres wskazany w umowie, pomimo monitu dotyczącego wezwania do dokonania tej płatności wysłanego przez Spółkę, z którego wynikający termin na zapłatę zaległości bezskutecznie upłynął;

‒ Klient naruszy swoje zobowiązania wynikające z umowy najmu określone w niektórych postanowieniach Ogólnych Warunków Najmu i pomimo wcześniejszego wezwania nie naprawił naruszenia w terminie wskazanym w wezwaniu; oraz

‒ jeżeli w dniu zawarcia Umowy Klient przedłożył fałszywe, nieprawidłowe lub niekompletne dokumenty lub informacje.

W przypadku stwierdzenia którejkolwiek z powyższych sytuacji Wnioskodawca ma prawo do rozwiązania umowy najmu. Spółka powiadomi Klienta o takim działaniu.

Zgodnie z umową najmu w razie rozwiązania umowy przez Wnioskodawczynię z powyższych przyczyn leżących po stronie Klienta, Klient będzie winien Spółce kwotę nieopłaconych faktur za miesiące użytkowania, odszkodowania za rozwiązanie umowy ale nie większego niż wartość opłat pozostałych do końca umowy od dnia jej rozwiązania a także ustawowych odsetek za opóźnienie (jeśli dotyczy). Jednocześnie w takich przypadkach Klient jest zobowiązany do zwrotu Sprzętu i jego akcesoriów w terminie określonym w konkretnej umowie najmu. Sprzedaż wynajmowanego sprzętu poza wykupem występuje sporadycznie. W razie wykupu sprzętu i sprzedaży urządzenia Spółka wystawia fakturę VAT i nie jest zawierana osobna umowa.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

W odpowiedzi na pytania Organu wskazali Państwo:

Odszkodowanie, którego dotyczy wniosek Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej, przysługuje Spółce wyłącznie w razie rozwiązania umowy najmu przez Spółkę w drodze wypowiedzenia z przyczyn leżących po stronie Klienta. W praktyce ma to miejsce, gdy Klient pozostaje w opóźnieniu z zapłatą ceny za świadczone usługi (dalej: „Cena”) co najmniej 45 dni, pomimo wezwania do zapłaty i bezskutecznego upływu wyznaczonego w nim terminu.

Wniosek nie dotyczy:

(i) Ceny za okresy rozliczeniowe objęte fakturami wystawionymi przed rozwiązaniem umowy - jest ona opodatkowana VAT jako wynagrodzenie za najem;

(ii) opłaty należnej przy wypowiedzeniu umowy przez samego Klienta;

(iii) roszczeń z tytułu uszkodzenia lub niezwrócenia wynajmowanego sprzętu (dalej: „Sprzęt”).

Pytanie 1

Czy z zapisów umowy najmu zawartej między Państwem, a Klientami wynikają np. warunki, sposób, termin zwrotu przez Klienta Sprzętu (prosimy wskazać ustalenia umowy w tym zakresie)?

Odpowiedź: Tak. Umowa wprost reguluje zwrot Sprzętu:

1. a) Obowiązek zwrotu. Klient zobowiązuje się zwrócić Sprzęt i akcesoria po rozwiązaniu umowy w stanie, w jakim je otrzymał. Obowiązek ten istnieje niezależnie od sposobu rozwiązania umowy, w tym przy wypowiedzeniu umowy przez Spółkę z przyczyn leżących po stronie Klienta. Po zakończeniu umowy Spółka jest uprawniona do odebrania Sprzętu, a Klient zobowiązany do jego zwrotu.
2. b) Termin. Zwrot musi nastąpić najpóźniej w ciągu 30 dni kalendarzowych od daty rozwiązania umowy. Jeżeli Klient zwróci Sprzęt w ciągu 5 dni, wszystkie koszty zwrotu ponosi Spółka; po tym terminie ponosi je Klient.
3. c) Sposób i stan. Sprzęt jest zwracany wraz z akcesoriami, w oryginalnym lub podobnym opakowaniu zabezpieczającym go w transporcie, w stanie niepogorszonym ponad normalne zużycie, np. przesyłką kurierską lub za pośrednictwem paczkomatu. Po rozwiązaniu umowy Klient przywraca ustawienia fabryczne i trwale usuwa swoje konta i dane. Stan Sprzętu jest weryfikowany po zwrocie, a ewentualne uszkodzenia są rozliczane odrębnie.
4. d) Skutki niezwrócenia. Umowa kwalifikuje niezwrócenie Sprzętu po rozwiązaniu umowy, niezależnie od sposobu jej rozwiązania, jako nielegalne przywłaszczenie, które może skutkować skierowaniem sprawy do organów ścigania. Po upływie 30 dni Klient zobowiązany jest zapłacić cenę zakupu Sprzętu, a depozyt - jeżeli był wymagany - zostaje zatrzymany na poczet należności Spółki.
5. e) Wyjątek - upływ okresu najmu. Jeżeli umowa kończy się z upływem okresu najmu (dalej: „Okres”), a Sprzęt nie zostanie zwrócony, umowa przewiduje jej automatyczne przedłużenie na czas nieokreślony; postanowienia te nie dotyczą jednak sytuacji wypowiedzenia umowy przez Spółkę (zob. odpowiedź na pytanie 3).

W piśmie wypowiadającym umowę Spółka wzywa Klienta do zwrotu Sprzętu w terminie 30 dni.

Pytanie 2

W jaki sposób kalkulowana jest wysokość odszkodowania należnego Spółce w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy i czy odpowiada ona wysokości czynszów, które byłyby należne do końca umowy?

Odpowiedź: Zgodnie z umową, w przypadku wypowiedzenia umowy z przyczyn leżących po stronie Klienta Klient „będzie winien kwotę wystawionych faktur, kwotę Ceny za cały pozostały Okres umowny tytułem odszkodowania, a także ustawowych odsetek za opóźnienie”.

Nominalnie odszkodowanie odpowiada zatem sumie Ceny za pozostałe miesiące Okresu (nieobjęte wystawionymi fakturami), tj. kwocie opłat, które byłyby należne przy wykonywaniu umowy do końca uzgodnionego Okresu. Wysokość odszkodowania jest wyliczana w wysokości miesięcznej wartości Ceny brutto, pomnożonej przez liczbę miesięcy Okresu pozostałych do końca umowy.

Odwołanie się w umowie do Ceny za pozostały Okres służy wyłącznie określeniu wysokości roszczenia odszkodowawczego. Nie oznacza natomiast, że Spółka otrzymuje wynagrodzenie za świadczenie usług najmu w tym okresie. Z chwilą rozwiązania umowy ustaje bowiem obowiązek świadczenia usług przez Spółkę, a Klient traci prawo do korzystania ze Sprzętu. Wskazany w umowie sposób kalkulacji odszkodowania nie zmienia zatem charakteru prawnego ani ekonomicznego należności, która powstaje wskutek niewykonania zobowiązań przez Klienta i przedterminowego rozwiązania umowy.

W braku dobrowolnej zapłaty Spółka dochodzi jej na drodze sądowej (w tym w elektronicznym postępowaniu upominawczym), a następnie w postępowaniu egzekucyjnym. Po wyegzekwowaniu odszkodowania Spółka wystawia obecnie fakturę z VAT; wątpliwość, czy jest to prawidłowe, jest przyczyną złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie.

W ocenie Spółki roszczenie będące przedmiotem wniosku ma charakter odszkodowawczy i wynika z przedterminowego rozwiązania umowy wskutek niewykonania przez Klienta zobowiązania do zapłaty Ceny. Ponieważ przyczyną wypowiedzenia jest naruszenie zobowiązania pieniężnego, Spółka nie kwalifikuje tego roszczenia jako kary umownej w rozumieniu art. 483 § 1 KC. Podstawy odpowiedzialności Klienta Spółka upatruje w art. 471 KC, natomiast umowne odwołanie do Ceny za pozostały Okres służy jedynie określeniu wysokości dochodzonego roszczenia. W przypadku sporu zasadność oraz wysokość roszczenia podlegają ocenie właściwego sądu.

Odszkodowania tego nie należy mylić z opłatą należną przy wypowiedzeniu umowy przez samego Klienta. Klient może w każdym czasie wypowiedzieć umowę z zachowaniem 15-dniowego okresu wypowiedzenia; płaci wówczas 10% Ceny za cały pozostały pierwotnie okres obowiązywania umowy i zwraca Sprzęt najpóźniej w ostatnim dniu okresu wypowiedzenia. Opłata ta wyrównuje cenę: Spółka oferowała Okresy od 3 do 24 miesięcy, a im krótszy Okres, tym wyższa Cena miesięczna - opłata zbliża więc kwotę zapłaconą przez Klienta do tej, którą zapłaciłby, wybierając od początku krótszy Okres. Opłata ta jednak nie jest objęta przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie. Umowa odrębnie określa zatem opłatę za wcześniejsze zakończenie umowy z woli Klienta, a odszkodowanie będące przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie nie jest taką opłatą, lecz następstwem niewykonania umowy przez Klienta.

Pytanie 3

Czy po rozwiązaniu umowy Klient traci prawo do korzystania ze sprzętu i jest zobowiązany do jego niezwłocznego zwrotu, niezależnie od obowiązku zapłaty odszkodowania?

Odpowiedź: Tak. Wypowiedzenie umowy przez Spółkę, składane Klientowi e-mailem lub pisemnie, rozwiązuje umowę najmu z chwilą doręczenia (art. 61 § 1 KC). Z tą chwilą wygasa tytuł prawny Klienta do korzystania ze Sprzętu, a Klient jest zobowiązany do jego zwrotu. Termin 30 dni służy wyłącznie zorganizowaniu zwrotu i nie uprawnia Klienta do dalszego używania Sprzętu - po rozwiązaniu umowy Klient ma przywrócić ustawienia fabryczne i usunąć swoje dane.

Własność Sprzętu przysługuje Spółce, a umowa przewiduje przejście własności na Klienta wyłącznie w razie skorzystania z opcji wykupu.

Obowiązek zwrotu jest niezależny od obowiązku zapłaty odszkodowania. Zapłata odszkodowania nie uprawnia Klienta do zatrzymania ani używania Sprzętu, nie przywraca umowy i nie przenosi własności Sprzętu; opcja wykupu przysługuje wyłącznie w czasie trwania umowy i pod warunkiem braku zaległości.

Umowa przewiduje automatyczne przedłużenie na czas nieokreślony, jeżeli Sprzęt nie zostanie zwrócony. Postanowienia te nie mają jednak zastosowania po wypowiedzeniu umowy przez Spółkę, bowiem w takim przypadku umowa ulega rozwiązaniu, a Spółka nie wystawia kolejnych faktur za najem ani nie obciąża karty Klienta kolejnymi płatnościami cyklicznymi z tytułu najmu.

Pytanie 4

Czy w okresie, za który naliczane jest odszkodowanie, Spółka świadczy na rzecz Klienta jakiekolwiek usługi lub zapewnia mu możliwość korzystania ze sprzętu?

Odpowiedź: Nie. Po rozwiązaniu umowy Spółka nie świadczy na rzecz Klienta żadnych usług ani nie zapewnia mu możliwości korzystania ze Sprzętu. Obowiązki Spółki, czyli zapewnienie spokojnego korzystania ze Sprzętu, wsparcie techniczne, konserwacja, usuwanie usterek i wymiana Sprzętu, wiążą ją wyłącznie w okresie obowiązywania umowy. Po jej rozwiązaniu Spółka nie przyznaje też zmniejszenia odpowiedzialności finansowej Klienta za uszkodzenia Sprzętu ani korzyści lojalnościowych, ani rabatów, z których Klient zalegający z płatnościami nie może korzystać już w trakcie umowy.

Spółka nie pozostaje w gotowości do świadczenia na rzecz Klienta: wzywa go do zwrotu Sprzętu w terminie 30 dni, a odzyskany Sprzęt pozostaje w wyłącznej dyspozycji Spółki, która go sprzedaje. Obecnie od sierpnia 2025 r. Spółka nie zawiera nowych umów najmu. Jeżeli Klient mimo rozwiązania umowy zatrzymuje Sprzęt, czyni to bez tytułu prawnego i wbrew woli Spółki - nie jest to korzystanie zapewniane przez Spółkę, lecz naruszenie jej prawa własności.

Po rozwiązaniu umowy Spółka nie wystawia kolejnych faktur za najem.

Pytanie 5

Czy odszkodowanie ma na celu wyłącznie naprawienie szkody poniesionej przez Spółkę w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy, czy też stanowi ekonomiczny ekwiwalent opłat za dalsze korzystanie przez Klienta ze sprzętu?

Odpowiedź: Odszkodowanie ma wyłącznie charakter kompensacyjny. Naprawia szkodę, którą Spółka ponosi, gdy Klient - nie płacąc Ceny - doprowadził do przedterminowego rozwiązania umowy: Spółka traci korzyści, jakie miała osiągnąć z umowy (art. 361 § 2 KC).

Odzyskanie Sprzętu - o ile w ogóle następuje (dotyczy to obecnie ok. 6% wypowiedzianych umów) - nie przywraca Spółce pozycji, jaką miałaby przy wykonaniu umowy (zob. odpowiedź na pytanie 6). Utrata samego Sprzętu, gdy Klient go nie zwraca, jest przedmiotem odrębnego roszczenia o zapłatę ceny zakupu Sprzętu, które nie jest objęte wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie.

Odszkodowanie nie jest ekonomicznym ekwiwalentem opłat za dalsze korzystanie ze Sprzętu, ponieważ:

1. a) Klient nie ma prawa do dalszego korzystania ze Sprzętu, a Spółka nie zapewnia mu takiej możliwości - z chwilą rozwiązania umowy Klient traci prawo do Sprzętu i musi go zwrócić (zob. też odpowiedź na pytanie 3), a Spółka nie świadczy na jego rzecz niczego ani nie pozostaje w gotowości do świadczenia (zob. też odpowiedź na pytanie 4);
2. b) zapłata nie daje Klientowi żadnego świadczenia wzajemnego - ani prawa do Sprzętu, ani jego własności (zob. też odpowiedź na pytanie 7);
3. c) odszkodowanie powstaje wyłącznie wskutek naruszenia umowy, za które Klient ponosi odpowiedzialność (art. 471 KC), i jednostronnej decyzji Spółki o jej wypowiedzeniu; nie jest ceną za zgodę Spółki na wcześniejsze zakończenie umowy ani opcją, z której Klient mógłby skorzystać według własnego wyboru;
4. d) wysokość odszkodowania jest ustalana na podstawie postanowień umowy, poprzez odniesienie do Ceny za pozostały Okres, przy czym sposób jego kalkulacji nie oznacza, że stanowi ono wynagrodzenie za usługi świadczone po rozwiązaniu umowy.

Pytanie 6

Czy przy ustalaniu wysokości odszkodowania uwzględniana jest możliwość ponownego wynajęcia lub sprzedaży sprzętu po jego zwrocie przez Klienta?

Odpowiedź: Nie. Umowa nie przewiduje automatycznego pomniejszenia odszkodowania o wartość Sprzętu odzyskanego od Klienta ani o przychody z jego późniejszej sprzedaży. Spółka nie stosuje zatem takiego pomniejszenia przy obliczaniu kwoty dochodzonego roszczenia.

Należy przy tym wskazać, że również w przypadku prawidłowego wykonania umowy Sprzęt, co do zasady, podlegałby zwrotowi Spółce po upływie uzgodnionego Okresu, chyba że Klient skorzystałby z opcji wykupu.

W praktyce odzyskanie Sprzętu następuje jedynie sporadycznie w przypadkach wypowiedzenia umowy z przyczyn leżących po stronie Klientów. Ponadto od sierpnia 2025 r. Spółka nie zawiera nowych umów najmu, a odzyskany Sprzęt przeznacza do sprzedaży. Zatem samo odzyskanie Sprzętu nie stanowi zatem korzyści, której Spółka nie uzyskałaby w przypadku prawidłowego wykonania umowy. Wcześniejsze odzyskanie Sprzętu może natomiast wpływać na ekonomiczną ocenę skutków przedterminowego rozwiązania umowy.

Ostateczna zasadność i wysokość dochodzonego odszkodowania podlegają ocenie sądu, który może uwzględnić okoliczności mające wpływ na rozmiar szkody, w tym ewentualne korzyści pozostające w odpowiednim związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy zgodnie z art. 361 § 2 KC.

Pytanie 7

Czy zapłata odszkodowania powoduje po stronie Klienta uzyskanie jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego ze strony Spółki? Jeżeli tak - jakiego?

Odpowiedź: Nie. Zapłata odszkodowania nie powoduje po stronie Klienta uzyskania żadnego świadczenia wzajemnego ze strony Spółki - ani towaru, ani usługi, ani innej korzyści. W szczególności zapłata odszkodowania:

a) nie przywraca ani nie przedłuża umowy najmu;

b) nie uprawnia Klienta do korzystania ze Sprzętu ani do jego zatrzymania - obowiązek zwrotu istnieje niezależnie (zob. też odpowiedź na pytanie 3);

c) nie przenosi na Klienta własności Sprzętu i nie otwiera opcji wykupu;

d) nie wiąże się z żadnym zobowiązaniem Spółki do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT) - Spółka nie wyraża zgody na wcześniejsze zakończenie umowy, lecz sama ją wypowiada wskutek naruszenia jej przez Klienta.

Zapłata jedynie pokrywa - w całości lub w części - szkodę Spółki i wygasza roszczenie odszkodowawcze.

Pytanie

Czy w razie rozwiązania umowy najmu przez Spółkę z przyczyn leżących po stronie Klienta kwoty pobierane tytułem opisanego wyżej odszkodowania stanowią wynagrodzenie Spółki za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

W razie rozwiązania umowy najmu przez Spółkę z przyczyn leżących po stronie Klienta kwoty pobierane tytułem opisanego wyżej odszkodowania nie stanowią wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem nie podlegają opodatkowaniu na podstawie ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „Ustawa o VAT”) opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Art. 8 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Dla opodatkowania VAT konieczne jest więc istnienie bezpośredniego, wzajemnego związku pomiędzy świadczeniem (działaniem, zaniechaniem lub tolerowaniem) podatnika a korzyścią majątkową po stronie nabywcy oraz to, by wypłacana kwota stanowiła wynagrodzenie za to konkretne świadczenie.

1. Brak świadczenia wzajemnego i korzyści po stronie klienta.

   W przedstawionym w stanie faktycznym Spółka nie wykonuje żadnych dodatkowych czynności na rzecz klienta, nie znosi wobec niego żadnych obowiązków ani nie wyraża zgody na zmianę stosunku prawnego w zamian za opłatę.

   Naliczenie odszkodowania zgodnie z umową najmu nie stanowi kary umownej, nie przedłuża umowy, nie daje klientowi tytułu do dalszego korzystania z rzeczy lub usługi. Przeciwnie, klient Spółki nadal ma obowiązek przywrócić stan zgodny z umową (w tym zwrócić rzecz).

   Biorąc pod uwagę przyjęty model biznesowy, Klient nie uzyskuje korzyści majątkowej od Spółki, która nalicza mu zgodnie z umową odszkodowanie. Klient obowiązany do zapłaty odszkodowania ponosi tylko negatywne konsekwencje ekonomiczne własnego naruszenia umowy.

   W konsekwencji w razie naliczania przez Spółkę odszkodowania na podstawie zawartej z klientem umowy, nie występuje żaden element ekwiwalentności (świadczenie za wynagrodzeniem), który jest warunkiem opodatkowania VAT.

2. Charakter odszkodowawczy świadczenia

   Naliczenie odszkodowania w razie rozwiązania umowy najmu przez Spółkę jest rekompensatą za szkodę Spółki (w tym z utraconego pożytku z rzeczy niewydanej w terminie, zablokowania zasobu, kosztów organizacyjnych).

   Zapłata kwoty odszkodowania nie zwalnia klienta z obowiązku zwrotu do Spółki sprzętu w terminie wskazanym w umowie najmu. Nie można pominąć również faktu, że potencjalne odszkodowanie stanowi swoisty instrument dyscyplinujący kontrahenta do należytego wykonania swoich zobowiązań wynikających z zawartą ze Spółką umowy.

   Odszkodowanie pełniące taką rolę nie może zostać uznane za zapłatę „za usługę” (również w rozumieniu „tolerowania” przez Spółkę określonej sytuacji), ponieważ Spółka nie godzi się na trwanie naruszenia przez Klienta postanowień umowy. Wnioskodawczyni właśnie dla ochrony swoich interesów zastrzegła prawo żądania zwrotu rzeczy i odszkodowania. Powoduje to, że wszelkie wypłacone kwoty Spółce będące zgodnie z umową najmu odszkodowaniem nie mieszczą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu i tym samym nie stanowią wynagrodzenia za wykonanie czynności podlegających opodatkowaniu.

   Naliczenie odszkodowania przez Spółkę kompensuje jej jedynie uszczerbek w jej majątku, który powstał w związku z niewłaściwym wykonaniem umowy przez klienta. Pobrane odszkodowanie ma na celu przywrócenie stanu sprzed wyrządzenia szkody przez klienta.

   Wnioskodawczyni niczego nie zyskuje przez odszkodowanie, lecz przywraca stan pierwotny w swoim majątku. Nie sposób więc uznać, że opłata wskazana jako odszkodowanie za ewidentną szkodę wyrządzoną Spółce stanowi wynagrodzenie za dodatkową usługę (por. też wyrok NSA z 10 lutego 2023 r., sygn. akt I FSK 1734/19).

3. Brak opcji wykupu/zgody na bezprawne korzystanie

Końcowo należy także wskazać, że w przedstawionym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z sytuacją uzgodnienia przez strony w umowie najmu wcześniejszego rozwiązania tej umowy za opłatą (wynagrodzenie za zgodę). Nie występuje również sytuacja, w której odszkodowanie Spółki w razie rozwiązania przez nią umowy miałoby charakter „opłaty za opcję”, za możliwość zgodnej z umową najmu rezygnacji klienta z umowy i z góry uprawniające klienta do określonego zachowania (np. swobodnego odstąpienia lub korzystania po terminie).

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT ugruntowaną w orzecznictwie, Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że w razie rozwiązania umowy najmu przez Spółkę z przyczyn leżących po stronie Klienta kwoty pobierane tytułem opisanego wyżej odszkodowania nie stanowią wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem nie podlegają opodatkowaniu na podstawie ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

• w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
• świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie, jako usługa, podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przy czym z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

W wyroku C-16/93 z 3 marca 1994 r. pomiędzy R. J. Tolsma v. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, TSUE zauważył, że czynność:

podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy.

Natomiast w wyroku C-90/20 w sprawie Apcoa Parking Danmark, TSUE wskazał, że aby świadczenie usług można było uznać za odpłatne, i wobec tego opodatkowane podatkiem VAT, to pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą musi istnieć stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych - usługi i wynagrodzenia, między którymi istnieje bezpośredni związek.

W opinii Rzecznika Generalnego w sprawie C‑295/17 wskazano, że:

Nie ma jednak znaczenia, w jaki sposób prawo krajowe traktuje opłatę wyrównawczą. Jak podkreśliły również Komisja i Portugalia podczas rozprawy, z punktu widzenia przepisów o VAT nie ma znaczenia, czy jest to roszczenie o odszkodowanie z tytułu deliktu czy kara umowna, ani czy jest to określane jako odszkodowanie, rekompensata czy wynagrodzenie. Ocena, czy płatność jest dokonywana w zamian za dostawę lub usługę, jest kwestią z zakresu prawa Unii, która musi być rozstrzygana odrębnie od oceny dokonywanej na mocy prawa krajowego (pkt 34).

Ponadto, z ww. opinii Rzecznika wynika, że:

Artykuł 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że zapłata kwoty ustalonej z góry w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy powoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od wartości dodanej, jeżeli należy ją uznać za wynagrodzenie za już wykonane usługi i nie ogranicza się do naprawienia poniesionej szkody majątkowej.

Dla takiej interpretacji nie ma znaczenia, czy przy zawarciu umów z okresem lojalnościowym pośrednik otrzymuje wyższe wynagrodzenie niż w przypadku umów bez takiego okresu lojalnościowego. Nie ma również znaczenia, że kwota ta w świetle prawa krajowego jest traktowana jako kara umowna (pkt 56).

W konsekwencji, aby uznać dane świadczenie za świadczenie odpłatne musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę, a beneficjentem i w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóki świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na wynajmie sprzętu elektronicznego i urządzeń biurowych, w szczególności komputerów. Za pośrednictwem serwisu internetowego Spółka oferuje klientom, głównie osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, najem m.in. smartfonów, laptopów, sprzętu gamingowego, urządzeń RTV/audio, kamer i narzędzi.

Usługi są świadczone w całości online. Klient zakłada konto w serwisie, przechodzi weryfikację eKYC, składa zamówienie, dokonuje płatności kartą i zawiera elektronicznie umowę najmu.

Umowy zawierane są na czas oznaczony, zazwyczaj 24 miesięcy, a czynsz jest płatny miesięcznie w PLN za pośrednictwem akceptowanego serwisu płatniczego. Sprzęt jest dostarczany wyłącznie na terytorium Polski. Umowa przewiduje również możliwość wykupu sprzętu przez najemcę, co co do zasady jest możliwe w trakcie pierwszych jedenastu miesięcy jej obowiązywania. W takim przypadku Spółka dokonuje sprzedaży sprzętu i wystawia fakturę VAT. Sprzedaż sprzętu poza przypadkami wykupu przez dotychczasowych najemców ma charakter sporadyczny.

Umowa może zostać rozwiązana za porozumieniem stron, z upływem okresu, na który została zawarta, albo wskutek jej wypowiedzenia przez Spółkę w przypadku naruszenia przez Klienta obowiązków umownych. Do takich naruszeń należą w szczególności brak zapłaty należności pomimo wezwania, niewykonanie innych obowiązków umownych mimo wezwania do usunięcia naruszenia oraz przekazanie fałszywych, nieprawidłowych lub niekompletnych informacji bądź dokumentów.

W przypadku wypowiedzenia umowy przez Spółkę z przyczyn leżących po stronie Klienta umowa ulega rozwiązaniu z chwilą doręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu. Od tego momentu Klient traci prawo do korzystania ze sprzętu, a Spółka nie jest zobowiązana do dalszego świadczenia usług najmu ani do pozostawania w gotowości do ich świadczenia. Spółka nie wystawia wówczas kolejnych faktur za najem ani nie pobiera dalszych płatności cyklicznych z tego tytułu.

Zgodnie z umową Klient jest zobowiązany do zapłaty zaległych należności, odszkodowania za przedterminowe rozwiązanie umowy oraz ewentualnych odsetek ustawowych za opóźnienie. Odszkodowanie odpowiada nominalnie sumie opłat za pozostały okres umowny, tj. miesięcznej wartości Ceny brutto pomnożonej przez liczbę miesięcy pozostałych do końca uzgodnionego okresu najmu. Odwołanie do Ceny za pozostały okres służy wyłącznie określeniu wysokości roszczenia odszkodowawczego i nie oznacza, że Spółka otrzymuje wynagrodzenie za usługi świadczone w tym okresie.

Roszczenie to ma, w ocenie Spółki, charakter odszkodowawczy i wynika z niewykonania przez Klienta zobowiązań umownych, w szczególności obowiązku zapłaty czynszu. Nie stanowi ono również opłaty za wcześniejsze zakończenie umowy z inicjatywy Klienta, która jest odrębnie uregulowana w umowie i nie jest objęta niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.

Niezależnie od obowiązku zapłaty odszkodowania Klient jest zobowiązany do zwrotu sprzętu wraz z akcesoriami w terminie 30 dni od rozwiązania umowy. Zwrot powinien nastąpić w stanie niepogorszonym ponad normalne zużycie, z zachowaniem zasad zabezpieczenia sprzętu na czas transportu oraz po usunięciu danych Klienta. Termin ten służy wyłącznie organizacji zwrotu i nie uprawnia Klienta do dalszego korzystania ze sprzętu. Obowiązek zwrotu istnieje niezależnie od obowiązku zapłaty odszkodowania, a jego wykonanie nie wpływa na sam fakt powstania roszczenia. W przypadku braku zwrotu umowa przewiduje odrębne konsekwencje, w tym obowiązek zapłaty ceny zakupu sprzętu po upływie 30 dni.

Umowa przewiduje automatyczne przedłużenie najmu na czas nieokreślony w przypadku nieoddania sprzętu po upływie uzgodnionego okresu najmu. Postanowienie to nie ma jednak zastosowania w przypadku wypowiedzenia umowy przez Spółkę. W takim przypadku Klient nie ma tytułu prawnego do dalszego korzystania ze sprzętu, a jego zatrzymanie następuje wbrew woli Spółki. Zapłata odszkodowania nie przywraca ani nie przedłuża umowy, nie uprawnia do zatrzymania lub używania sprzętu i nie powoduje przeniesienia jego własności na Klienta.

Odszkodowanie ma wyłącznie charakter kompensacyjny i służy naprawieniu szkody poniesionej przez Spółkę wskutek przedterminowego rozwiązania umowy z przyczyn leżących po stronie Klienta, w szczególności utraty korzyści, które Spółka mogłaby osiągnąć w razie prawidłowego wykonania umowy. Jego wysokość jest ustalana na podstawie postanowień umownych, z odniesieniem do opłat za pozostały okres najmu. Umowa nie przewiduje automatycznego pomniejszenia odszkodowania o wartość sprzętu odzyskanego od Klienta ani o przychody z jego późniejszej sprzedaży.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w razie rozwiązania umowy najmu przez Spółkę z przyczyn leżących po stronie Klienta kwoty pobierane tytułem opisanego wyżej odszkodowania stanowią wynagrodzenie Spółki za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Należy wskazać, że umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony - zarówno wynajmującego, jak i najemcę - określone przepisami obowiązki.

Jak wynika z art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym”:

Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Stosownie do art. 662 Kodeksu cywilnego:

1. § 1. Wynajmujący powinien wydać najemcy rzecz w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu.
2. § 2. Drobne nakłady połączone ze zwykłym używaniem rzeczy obciążają najemcę.
3. § 3. Jeżeli rzecz najęta uległa zniszczeniu z powodu okoliczności, za które wynajmujący odpowiedzialności nie ponosi, wynajmujący nie ma obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego.

W myśl art. 666 Kodeksu cywilnego:

1. § 1. Najemca powinien przez czas trwania najmu używać rzeczy najętej w sposób w umowie określony, a gdy umowa nie określa sposobu używania - w sposób odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy.
2. § 2. Jeżeli w czasie trwania najmu okaże się potrzeba napraw, które obciążają wynajmującego, najemca powinien zawiadomić go o tym niezwłocznie.

W myśl art. 667 Kodeksu cywilnego:

1. § 1. Bez zgody wynajmującego najemca nie może czynić w rzeczy najętej zmian sprzecznych z umową lub z przeznaczeniem rzeczy.
2. § 2. Jeżeli najemca używa rzeczy w sposób sprzeczny z umową lub z przeznaczeniem rzeczy i mimo upomnienia nie przestaje jej używać w taki sposób albo gdy rzecz zaniedbuje do tego stopnia, że zostaje ona narażona na utratę lub uszkodzenie, wynajmujący może wypowiedzieć najem bez zachowania terminów wypowiedzenia.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „kary umownej” bądź „odszkodowania”.

Zagadnienie kar umownych reguluje przepis art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego, stosownie do którego:

Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

Kary umowne mogą być wyłącznie sankcją za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zobowiązań. Odstąpienie od umowy stanowi realizację uprawnień związanych z określonymi wypadkami niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań z umów wzajemnych i skuteczne odstąpienie od umowy stanowi w pewnym sensie potwierdzenie, że istotnie miał miejsce przypadek niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez drugą stronę.

Z cytowanego wyżej art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że kara umowna jest dodatkowym zastrzeżeniem umownym, wprowadzanym do umowy w ramach swobody kontraktowania, mającym na celu wzmocnienie skuteczności więzi powstałej między stronami w wyniku zawartej przez nie umowy i służy realnemu wykonaniu zobowiązań (wyrok Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2008 r., V CSK 85/08). Przewidziany umową obowiązek zapłaty kary umownej ma w stosunku do zasadniczego obowiązku dłużnika wynikającego z tej umowy charakter uboczny (akcesoryjny).

Według art. 361 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Na podstawie ww. przepisu odszkodowanie uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto, między zdarzeniem, a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.

Na mocy art. 471 Kodeksu cywilnego:

Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto pomiędzy zdarzeniem, a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy. Szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem, a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.

Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją, co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana ze zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie ma bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia, wówczas kwota wypłaconych odszkodowań nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Zatem ustalanie statusu rekompensaty, jako podlegającej bądź niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem.

Z opisu sprawy wynika, że nie podejmujecie Państwo na rzecz Klienta żadnych dodatkowych czynności. Naliczenie odszkodowania na podstawie postanowień umowy najmu nie stanowi kary umownej ani wynagrodzenia za jakiekolwiek świadczenie Państwa na rzecz Klienta.

Ponadto zapłata odszkodowania przez Klienta na Państwa rzecz nie prowadzi do przedłużenia okresu obowiązywania umowy, nie przyznaje Klientowi prawa do dalszego korzystania z rzeczy, niezależnie od obowiązku zapłaty odszkodowania Klient pozostaje zobowiązany do wykonania swoich obowiązków umownych, w tym do zwrotu rzeczy Państwa Spółce.

Klient nie uzyskuje od Państwa żadnego świadczenia ani innej korzyści majątkowej w zamian za zapłatę odszkodowania. Obowiązek zapłaty odszkodowania stanowi konsekwencję niewykonania przez klienta zobowiązań wynikających z umowy.

Tym samym w przypadku naliczenia przez Państwa Spółkę odszkodowania na podstawie postanowień umowy najmu brak jest elementu ekwiwalentności właściwego dla świadczenia usług, tj. bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem, a otrzymanym przez Państwo wynagrodzeniem. Odszkodowanie jest świadczeniem o charakterze rekompensacyjnym, którego celem jest naprawienie szkody poniesionej przez Państwo w związku z niewłaściwym wykonaniem umowy przez Klienta. Ponadto odszkodowanie nie stanowi wynagrodzenia za możliwość dalszego korzystania ze sprzętu ani za tolerowanie przez Państwo stanu niezgodnego z postanowieniami umowy.

Zatem uwzględniając treść art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i ugruntowaną w orzecznictwie wykładnię tych przepisów, należy wskazać, że w przypadku rozwiązania przez Państwo umowy najmu z przyczyn leżących po stronie Klienta, pobierane odszkodowanie nie stanowi wynagrodzenia za odpłatne świadczenie usług. W konsekwencji kwoty odszkodowania nie stanowią wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu VAT, a ich otrzymanie pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

• zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwo i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym,
• zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwo i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. 1) z zastosowaniem art. 119a;
2. 2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3. 3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Treści dostępne dla abonentów IFK Platformy Księgowych i Kadrowych

Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

• Codzienne aktualności prawne
• Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
• Bogatą bibliotekę materiałów wideo
• Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty

Zamów teraz Masz już konto? Zaloguj się