Wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2026 r., sygn. II GSK 1137/23
Przerwanie egzaminu państwowego na prawo jazdy przez egzaminatora z powodu niezastosowania się do znaku B-1 było nieuzasadnione, gdyż nie zaistniało bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, co potwierdziły prawidłowe ustalenia organów administracyjnych i sądów.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Gaweł po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Po 880/22 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2022 r. nr SKO.KM.4030.393.2022 w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 29 marca 2023r., sygn. akt III SA/Po 880/22 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 259, obecnie (obecnie Dz.U.2026.143 t.j., dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. S. (dalej też: "strona", "skarżący", "egzaminator") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (dalej też: "SKO", "Kolegium", "organ") z 26 sierpnia 2022r., nr SKO.KM.4030.393.2022 w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął następujące ustalenia faktyczne:
21 stycznia 2022r. E. Z. (egzaminowany) uzyskał negatywną ocenę z egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B (z części praktycznej) zdawanego w WORD w Poznaniu. Z arkusza egzaminu oraz pisemnego uzasadnienia egzaminatora wynikało, że praktyczną część egzaminu przerwano z powodu niezastosowania się przez zdającego do znaku zakazu ruchu, tj. zaistnienia przyczyny, o której mowa w § 16 ust. 1 pkt 1 tabeli nr 1 załącznika 2 pkt 9.8. rozporządzenia z 28 czerwca 2019r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania i uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz.U. z 2019r. poz. 1206, dalej: "r.egz", lub "rozporządzenie w sprawie egzaminowania"). Zdaniem egzaminatora niezastosowanie się przez egzaminowanego do znaku B-1 uprawniło egzaminatora do natychmiastowego przerwania egzaminu ze względu na bezpośrednie zagrożenia życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego w myśl przepisu art. 52 ust. 2 ustawy z 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. 2021r., poz. 1212, dalej: "u.k.p."). W związku z prowadzonymi przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego (dalej też: "Marszałek", "organ I instancji") postępowaniami skargowymi od dwóch innych negatywnych ocen z egzaminów zdawanych u tego samego egzaminatora i przerwanych w tym samym miejscu, w dokumentacji przekazanej Marszałkowi ujawniono rażące naruszenie przepisów u.k.p. W wyniku kontroli doraźnej WORD stwierdzono, że egzaminator wykorzystywał nieprawidłowo oznakowane zabezpieczenie robót drogowych do przerwania egzaminów i wystawienia oceny negatywnej.
Decyzją z 15 kwietnia 2022r. Marszałek na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 u.k.p. unieważnił egzamin zdawany 21 stycznia 2022r. przez E. Z..
Organ I instancji uznał, że analiza przebiegu egzaminu zarejestrowana na płycie DVD wykazała, że egzaminator wydał zdającemu na drodze dwukierunkowej jednojezdniowej ul. U art. 130 ust. 1 ,art. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 127 § 3 następujące polecenie: "Proszę zawrócić na tej drodze z wykorzystaniem biegu wstecznego". Z racji tego, że egzaminator nie wskazał dokładnego miejsca do wykonania polecenia zawracania, egzaminowany dojechał do znaku B1 (zakazu ruchu) znajdującego się po lewej stronie pod barierą zabezpieczającą awarię, a wtedy egzaminator wykonał hamowanie awaryjne i przerwał egzamin. Marszałek podał, że analiza przebiegu nagrania egzaminu, zdjęć z miejsca jego przerwania oraz pisemne stanowisko zarządu w/w drogi, tj. ZDM w (...) o niezasadnym zastosowaniu w tym miejscu znaku B1 oraz o nieprawidłowej organizacji ruchu w tym miejscu - wykazały, że przerwanie egzaminu było bezzasadne. Dodatkowo Marszałek powołał się na ocenę zaistniałej sytuacji dokonaną przez egzaminatora nadzorującego, który jednoznacznie uznał, że oznakowanie było nieprawidłowe, a egzamin przeprowadzono nierzetelnie. Zdaniem Marszałka egzaminator oprócz nieprawidłowego oznakowania, o którym jako specjalista powinien mieć wiedzę wbrew wymogom poz. 12 pkt 3 w tabeli 7 załącznika nr 2 r.egz. nie wskazał miejsca do wykonania manewru zawracania. Jego polecenie było nieprecyzyjne i zostało wykorzystane do przerwania egzaminu w miejscu nieprawidłowo oznakowanym. Marszałek uznał, że naruszone zostały przepisy art. 63 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz poz. 12 pkt 3 w tabeli 7 załącznika nr 2 r.egz., co miało bezpośredni wpływ na wynik egzaminu.
Odwołanie od tej decyzji złożył skarżący.
Decyzją z 26 sierpnia 2022r., nr SKO.KM.4030.393.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium po przytoczeniu treści przepisów prawa, wskazało, że kluczowym dowodem w niniejszej sprawie jest nagranie DVD z przebiegu przedmiotowego egzaminu. Organ powołał się również na stanowiska i oceny zarządcy drogi, tj. Zarządu Dróg (...) (ZDM) oraz podmiotu odpowiedzialnego za organizację ruchu w tym miejscu - Miejskiego Inżyniera (...) (MIR) oraz egzaminatora nadzorującego stwierdzając, że oznakowanie w miejscu przerwania egzaminu było nieprawidłowe, a zatem wystawienie przez egzaminatora oceny negatywnej było niezasadne. W ocenie organu nieprawidłowe oznakowanie będące podstawą przerwania egzaminu - jest już samoczynną przesłanką do unieważnienia egzaminu, gdyż w sytuacji gdyby oznakowanie było prawidłowe, egzamin nie zostałby przerwany. W związku z powyższym organ uznał, że zasadne jest unieważnienie egzaminu zdawanego 21 stycznia 2022r. Dodatkową przesłanką unieważnienia egzaminu zdaniem Kolegium było nierzetelne przeprowadzenie egzaminu. Egzaminator powinien był wyznaczyć osobie egzaminowanej miejsce manewru zawracania. Nieprecyzyjne polecenie egzaminatora stanowi naruszenie art. 63 ust. 1 pkt 4 u.k.p. oraz było niezgodne ze wskazanym w tabeli 7 poz. 12 pkt 3 załącznika nr 2 do r.egz. Doprowadziło również do wykonania manewru w miejscu źle oznakowanym i w konsekwencji natychmiastowego przerwaniu egzaminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.
Wskazał, że w kontrolowanej sprawie zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy administracji i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń faktycznych wyznaczały przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Zdaniem Sądu I instancji organ zasadnie objął zakresem kontroli nie tylko stronę formalną egzaminu, ale również sposób jego przeprowadzenia, w tym prawidłowość oznakowania będącego podstawą przerwania egzaminu oraz miał na względzie postawę i działania egzaminatora w jego trakcie. Podkreślił, że posiadane przez egzaminatora przeprowadzającego egzamin na prawo jazdy uprawnienia pozwalające na sprawdzenie umiejętności osób egzaminowanych nie uprawniają do arbitralnego, niemożliwego do zakwestionowania wyniku egzaminu. Zabezpieczeniem osób egzaminowanych przed takimi rozstrzygnięciami, podejmowanymi zazwyczaj w sytuacji dynamicznej, w której brak jest czasu na spokojną ocenę sytuacji, jest postępowanie nadzorcze prowadzone przez uprawniony organ, który w oparciu o zarejestrowany przebieg egzaminu jest w stanie dokonać rzetelnej, spokojnej oceny zasadności stanowiska egzaminatora. Egzaminator przeprowadzający egzamin, w arkuszu egzaminacyjnym wskazał, iż przyczyną wystawienia oceny negatywnej oraz przerwania egzaminu było niezastosowanie się przez osobę egzaminowaną do znaku zakazu ruchu tj. przyczyna, o której mowa w § 16 ust. 1 pkt ab initio r.egz., zgodnie z którym egzaminator przerywa egzamin państwowy jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p. WSA podzielił stanowisko organu, że przerwanie egzaminu na tej podstawie było niezasadne. Zdaniem Sądu I instancji trafnie organ podkreślił w decyzji, że na nieprawidłowość oznakowania wskazał ZDM (pismo z 8 lutego 2022r.), która to jednostka - zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 4 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. 2021, poz. 1376) - w imieniu Prezydenta Miasta Poznania zarządza drogami. W opinii Sądu I instancji konstatacja ta jest wystarczająca do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Podkreślił, że też, że rozpoznawana sprawa jest jedną z kilku w których skarżący jako egzaminator tak kierował przebiegiem egzaminu, aby egzaminowana osoba znalazła się w tym samym miejscu, co do którego istniała wątpliwość w zakresie prawidłowości oznakowania prowadzonych tam robót. Wątpliwość ta była na etapie egzaminu tym większa, że jak wynika z załączonych do akt nagrań z przebiegu egzaminu – pomimo określonego oznakowania jednym – nie zajętym przez roboty pasem samochody przejeżdżały a roboty drogowe nie były wykonywane. Sąd I instancji podkreślił, że skarżący jako osoba z wieloletnią praktyką egzaminatora winien mieć świadomość, że takie ustawienie znaku może wywoływać wątpliwości co do jego obowiązywania i prawidłowości umiejscowienia. Dlatego też zasadnie organ zinterpretował przepis art. 52 ust. 2 u.k.p. na korzyść osoby ubiegającej się o przyznanie uprawnień.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznanie skargi poprzez jej uwzględnienie ewentualnie w razie uznania, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 52 ust. 2 u.k.p. oraz § 16 ust. 1 pkt 1, w zw. z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia w sprawie egzaminowania (Dz.U. z 2019.,poz. 1206 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego;
b) art. 3 ustawy z 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022r.,poz. 988 ze zm.; dalej: "p.r.d.") poprzez brak jego zastosowania, w sytuacji, gdy na uczestnikach ruchu - w tym osobie egzaminowanej i egzaminatorze - spoczywał obowiązek unikania wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz narażenia kogokolwiek na szkodę, tymczasem Sąd pominął obowiązki spoczywające na uczestnikach ruchu wyrażone tym przepisem;
c) art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez brak jego zastosowania, co doprowadziło, iż pominięty został przez Sąd cel egzaminu, jakim jest sprawdzenie wiedzy w zakresie zagrożeń związanych z ruchem drogowym oraz postępowania w sytuacjach nadzwyczajnych. Sąd nie wziął pod uwagę ww. zakresu egzaminu bezkrytycznie przyjmując, że Skarżący nie mógł oceniać zachowania osoby egzaminowanej w stanie faktycznym sprawy - ustawienie znaku, wprowadzona w trybie awaryjnym organizacja ruchu, które powinny automatycznie powodować u osoby egzaminowanej wzmożoną czujność skutkującą przerwaniem kontynuowania jazdy, tj. wjazdu za znak;
d) art. 5 ust. 1 i 7 ust. 1 i 3a pkt 4 p.r.d. poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz arbitralne i nieuprawnione wyłączenie obowiązku stosowania się uczestników ruchu drogowego do znaku B-1 "zakaz ruchu w obu kierunkach", co w sposób nieuprawniony podważyło zasadność przerwania egzaminu przez skarżącego;
e) art. 68 ust. 2 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyznanie egzaminatorowi nadzorującemu kompetencji w zakresie wiążącego opiniowania egzaminów państwowych na prawo jazdy, gdy tymczasem egzaminator nadzorujący wydaje jedynie pisemną informację, a nie opinię, która wiąże organy i Sąd. Sąd jednocześnie ignoruje fakt, że egzaminator nadzorujący - sporządzający tę opinię - posiada niższe kompetencje w zakresie egzaminowania od skarżącego;
f) art. 72 ust 1 pkt 2 u.k.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy egzamin nie został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy;
g) pkt 9.1. załącznika II dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, str. 18; dalej: dyrektywa 2006/126) poprzez brak jego zastosowania i pominięcie, że przez cały czas trwania egzaminu egzaminator musi czuć się bezpieczny, błędy w ruchu lub niebezpieczne zachowanie bezpośrednio wpływające na bezpieczeństwo pojazdu egzaminacyjnego, jego pasażerów lub innych użytkowników dróg jest karane niezdaniem egzaminu.
II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania istoty sprawy, tj.:
- zignorowanie faktu, że ulica U.jest drogą publiczną jednojezdniową dwukierunkową, na której może być przeprowadzony egzamin praktyczny naprawo jazdy, zatem na ulicy tej może być wykonywany manewr zawracania z użyciem biegu wstecznego;
- brak ustalenia, czy wprowadzona w trybie awaryjnym organizacja obowiązywała, czy nie obowiązywała;
- błędne przyjęcie znaczenia znaku B-1 "zakaz ruchu w obu kierunkach", który może być ustawiony na drodze;
- pominięcie faktu, że wjazd za znak B-1 podczas istnienia awarii rurociągu tłocznego kanalizacji sanitarnej wiązał się z bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, co obligowało skarżącego do zakończenia części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań egzaminacyjnych;
- pominięcie faktu, że skarżący wydał prawidłowe polecenie do wykonania manewru zawracania z użyciem biegu wstecznego i nie był zobowiązany wskazywać miejsca do wykonania tego manewru, ani zawężać odcinka do wykonania manewru poprzez wskazanie miejsca wykonania manewru "do znaku robót drogowych", tym samym Sąd w ogóle nie odniósł się do zarzutu skargi, tj. naruszenia § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze w zw. z poz. 12 tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania, w sytuacji, gdy organy administracji publicznej błędnie przyjęły, że wypowiedzenie przez skarżącego zdania: "Proszę zawrócić na tej drodze z wykorzystaniem biegu wstecznego" nie stanowi wyznaczenia miejsca do wykonywania manewru zawracania;
- zignorowanie art. 10 ust. 6 p.r.d. w zw. z § 10 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem poprzez pominięcie faktu, iż organ zarządzający ruchem na ul. U.(tj. Prezydent Miasta Poznania) w okresie trwania awarii kanalizacji nie zażądał wprowadzenia zmian lub usunięcia wprowadzonej organizacji ruchu, co skutkowało tym, że organizacja ta obowiązywała i była prawidłowa;
b) pominięcie faktu, że ze szkicu zgłaszającego A. S.A. wynika jednoznacznie, że ulica U. miała zostać zamknięta w całości, stąd też słupki do zapór drogowych U-20 zaplanowano w ilości 6 sztuk w połączeniu ze znakami drogowymi B-1, aby uniemożliwić przejazd i uniknąć bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegających na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy SKO w Poznaniu oraz Marszałek Województwa Wielkopolskiego ewidentnie naruszyli art. 6 i 19 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a", poprzez brak przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej - wypowiadali się (dokonywali oceny) na temat obowiązywania organizacji ruchu, w sytuacji gdy zgodnie z art. 10 ust.3 p.r.d., w zw. z § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem, to wojewoda, jako organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchem dokonuje oceny organizacji ruchu w zakresie:
a. zgodności z obowiązującymi przepisami,
b. bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz rozstrzyga w sprawach spornych dotyczących istniejącej lub projektowanej organizacji ruchu, biorąc pod uwagę interes ogólnospołeczny oraz konieczność zapewnienia ruchu tranzytowego.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie egzaminator wskazał argumenty przemawiające za uwzględnieniem skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uwzględnia jednak z urzędu nieważność postępowania. W sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, wyszczególnione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Związanie Sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Zadaniem autora skargi kasacyjnej jest więc sformułowanie zarzutów kasacyjnych, a w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania również wykazanie, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Kolegium, które utrzymało w mocy decyzję Marszałka w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B zdawanego przez egzaminowaną 21 stycznia 2022r. w WORD w Poznaniu, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie skargi wniesionej na tę decyzję na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że niewadliwe przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne uzasadniały zdaniem Sądu I instancji twierdzenie, że przerwanie egzaminu przez egzaminatora na podstawie art. 52 ust. 2 u.k.p. w zw. z § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania w zw. z pkt 9.8. tabeli nr 1 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, było niezasadne, gdyż nie zaistniało w jego trakcie bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia uczestników ruchu drogowego.
Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie tego wyroku, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.
Jednocześnie zauważyć trzeba, że w objętym sądową kontrolą postępowaniu, zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy administracji i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń faktycznych wyznaczały przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. i art. 52 ust. 2 tej ustawy. Zarzucane naruszenie przepisów postępowania w zakresie badania i oceny okoliczności faktycznych sprawy związane jest w sposób bezpośredni z dokonaną wykładnią prawa materialnego. W tej sytuacji istotne jest, że skoro skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia powołanych przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię, to sposób ich interpretacji przyjęty przez organy administracji i zaakceptowany przez Sąd I instancji należy uznać za niekwestionowany, a w konsekwencji niepodlegający ocenie w niniejszym postępowaniu.
Mając na uwadze, że zarzuty zgłoszone w pkt I. petitum skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazywały na naruszenie prawa materialnego w formie niewłaściwego zastosowania bądź braku zastosowania, NSA w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, postawionych w pkt II. petitum skargi kasacyjnej. Zgłaszana postać naruszenia prawa materialnego odnosi się bowiem do etapu subsumpcji, kwalifikacji prawnej określonego stanu faktycznego. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego w konkretnej sprawie jest kwestią braku zgodności między stanem faktycznym a zastosowaną normą prawa materialnego. Może to być konsekwencją błędnej wykładni prawa materialnego albo skutkiem wadliwych ustaleń faktycznych, bądź też obu tych wad łącznie. Skuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania co do niewłaściwego ustalenia w sprawie stanu faktycznego, byłaby przesłanką do uznania, że w konsekwencji doszło w sprawie do niewłaściwego zastosowania prawa materialnego.
Z kolei przed dokonaniem oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga wyjaśnienia, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem I instancji. W skardze kasacyjnej należy wskazać przepisy, które zdaniem jej autora zostały naruszone oraz uzasadnić, na czym konkretnie to naruszenie polegało, a także co istotne wykazać, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w takim stopniu, że gdyby do nich nie doszło, to wyrok Sądu I instancji byłby inny.
W świetle powyższych wymagań trzeba stwierdzić, że skutku oczekiwanego przez skarżącego nie może odnieść zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., postawiony w pkt II. lit. a) petitum skargi kasacyjnej (por. wyroki NSA z: 21 stycznia 2015r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014r., sygn. akt II OSK 793/13; opublikowane jak niżej powoływane: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut ten został powiązany z zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., i jak wynika ze sformułowania zarzutu: "poprzez brak rozpoznania istoty sprawy", odnosi się do uchybienia art. 134 § 1 p.p.s.a. Natomiast co do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił ani też nie wykazał, na czym miałoby polegać naruszenie powołanego przepisu postępowania oraz, na czym miałby polegać istotny wpływ jego naruszenia na wynik sprawy. Podkreślić bowiem trzeba, że przepis ten nie został przywołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Niezależnie od powyższego należy podnieść, że o naruszeniu powołanego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie wyroku nie spełnia określonych w nim warunków. W rozpoznawanej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano i wyjaśniono podstawę prawną rozstrzygnięcia w stopniu umożliwiającą jego instancyjną kontrolę. Brak więc podstaw, aby uznać, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji nie spełnia prawem określonych wymogów i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z powołanym przepisem, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Regulacja ta może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo że w danej sprawie powinien był to uczynić lub rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym), niż sprawa rozstrzygnięta zaskarżoną decyzją lub rozpoznał skargę z przekroczeniem granic danej sprawy lub nie rozpoznał istoty sprawy. Taka sytuacja w rozpoznanej sprawie nie miała miejsca. Niewątpliwie Sąd I instancji rozpoznał istotę sprawy, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż ocenił ją zarówno w płaszczyźnie zgodności z prawem materialnym, jak i dochowania wymaganej prawem procedury. To, że ocena ta nie jest zgodna z oczekiwaniami skarżącego, nie świadczy o naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Trzeba także podkreślić, że nie jest dopuszczalne, w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., kwestionowanie prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów, ani prawidłowości oceny materiału dowodowego, a do tego w istocie zmierzał omawiany zarzut, mając na uwadze wyodrębnione podpunkty (por. wyrok NSA z 17 września 2018r., sygn. akt II OSK 3343/17).
Odnosząc się do tych argumentów, należy wyjaśnić, że nie była podważana kategoria ulicy U., że jest drogą publiczną, jednojezdniową, dwukierunkową. W czasie egzaminu część jezdni, a nie jej cała szerokość (co wynikałoby z zezwolenia na zajęcie pasa drogowego) w trybie awaryjnym (z uwagi na awarię rurociągu tłocznego kanalizacji sanitarnej) była zajęta pod roboty drogowe, prowadzone po lewej stronie jezdni (patrząc od strony egzaminowanej), wygrodzone zaporami i na przedniej barierce, pod nią, do tego przestawionej, był umieszczony słabo widoczny dla nadjeżdżających znak B-1. Przejazd obok zapór, drugą częścią jezdni, był możliwy. Oznaczało to, że istniała rozbieżność między organizacją ruchu proponowaną przez wykonawcę robót we wniosku do zarządcy drogi o wyrażenie zgodny na zajęcie pasa drogowego, a istniejącą w terenie, co nie było sporne. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie miała organizacja ruchu istniejąca na ul. U. w momencie przeprowadzania egzaminu, albowiem w takich warunkach był przeprowadzany sporny egzamin.
Wymaga zauważenia, że faktyczna zmiana organizacji ruchu w stosunku do wnioskowanej przez Spółkę do zarządcy, a która nastąpiła po udostępnieniu przez Spółkę części jezdni ul. U. (i trwała podczas wszystkich egzaminów przeprowadzanych przez egzaminatora na tej ulicy w dniach 21-26 stycznia 2022r.), nie mogła zostać pominięta przy ocenie wpływu znaku B-1 i jego usytuowania na ocenę zachowania egzaminowanej. Organ zarządzający ruchem na ul. U. i organ sprawujący nadzór nad zarządzaniem ruchu, określone w art. 10 ust. 6 i 2 p.r.d., wobec faktycznej zmiany organizacji ruchu na ul. U. były uprawnione do wypowiedzi, czy istniejące oznakowanie miejsca robót drogowych było prawidłowe i jak powinno zostać zmienione (lit. d) pkt II. petitum skargi kasacyjnej). Ale wypowiedzi ww. organów nie miały zasadniczego znaczenia dla oceny egzaminu, skoro egzamin został przerwany na podstawie art.52 ust. 2 u.k.p.
Co do zagadnienia prawidłowości wydania przez egzaminatora polecenia wykonania manewru zawracania z użyciem biegu wstecznego, czy powinien wyznaczyć konkretne miejsce wykonania manewru, czy też wydane przez skarżącego polecenie spełniało wymogi z poz. 12 tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania, WSA nie odnosił się, skupiając się nie tyle na realizacji (możliwości, braku wykonania) samego manewru przez egzaminowaną, co raczej na jej zachowaniu i zachowaniu egzaminatora przy dojeździe do znaku B-1, usytuowanego pod zaporą po lewej stronie i ocenie, czy zachowanie zdającej dawało podstawę do zastosowania art. 52 ust. 2 u.k.p.
W świetle powyższego zarzut z pkt II.lit. a) należało uznać za nietrafny.
Co do zarzutu zgłoszonego w pkt II.lit.b) petitum skargi kasacyjnej, opis jego nie został powiązany z jakimkolwiek przepisem (także z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie można tego wywnioskować) i dlatego w świetle art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 174 pkt 2 w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a. należało uznać go za nieskuteczny.
Również jako nieskuteczny należało ocenić zarzut uchybienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 80 k.p.a., zgłoszony w pkt II lit.c) petitum skargi kasacyjnej. Zarzut ten został zamieszczony w pkt II. skargi kasacyjnej, podnoszącym naruszenie przepisów postępowania, podczas gdy przywołana podstawa z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wskazuje na naruszenie prawa materialnego. Przepisy art. 7, art. 77 § 1 i § 3 , art. 80 k.p.a. są zaś przepisami procesowymi. Dlatego, oprócz wskazania, że zostały te regulacje naruszone, skarżący kasacyjnie powinien przedstawić postać, w jakiej zostały naruszone i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy. Ani w zarzucie, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie można doszukać się wspomnianych elementów.
Kierując się powyższym, należy stwierdzić, że skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych.
W tej sytuacji należało przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego, postawionych w pkt I. petitum skargi kasacyjnej, mających postać niewłaściwego zastosowania przepisów (lit. a), d), e) i f) czy braku zastosowania, co zgłoszono w zarzutach pod lit. b) i c), choć w braku skutecznego podważenia tych ustaleń można przyjąć prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego.
Jednakże dla przeprowadzenia wyczerpującej oceny skargi kasacyjnej, Sąd odwoławczy odniesie się do zasadniczych zarzutów.
Trzeba podkreślić, że podstawą prawną wydania decyzji o unieważnieniu egzaminu był art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p. oraz art. 63 ust. 1 pkt 4 u.k.p., gdyż egzaminator bezpodstawnie uznał, że samo niezastosowanie się egzaminowanej do znaku B-1 stanowiło bezpośrednie zagrożenia życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego w rozumieniu art. 52 ust. 2 u.k.p.
W odniesieniu do przypisanego skarżącemu przez organy obu instancji naruszenia obowiązku z art. 63 ust. 1 pkt 4 u.k.p. (egzaminator ma obowiązek rzetelnie i bezstronnie wykonywać swoje obowiązki) Sąd I instancji nie zawarł wypowiedzi wprost odwołującej się do ww. przepisu, ale podzielił prawidłowość zakresu kontroli przeprowadzonej przez organ którą objął nie tylko stronę formalną egzaminu, ale również sposób jego przeprowadzenia, w tym prawidłowość oznakowania będącego podstawą przerwania egzaminu oraz miał na względzie postawę i działania egzaminatora w jego trakcie, a także skrytykował działania skarżącego podczas egzaminu, nakierowane na przyjazd na ul. U. i wydawanie tych samych poleceń egzaminowanym. Należy podkreślić, że w skardze do WSA nie zgłoszono zarzutów dotyczących wspomnianej nieprawidłowości, a w rozpatrywanej skardze kasacyjnej także nie sformułowano zarzutów, które w jakikolwiek sposób odnosiły się do tego naruszenia.
Sąd I instancji w uzasadnieniu zawarł obszerne stanowisko oceniające zaskarżoną decyzję w zakresie unieważnienia egzaminu na prawo jazdy kategorii B wskutek przerwania go przez egzaminatora, który uznał, że wystąpiła okoliczność określona w art. 52 ust. 2 u.k.p., tj. egzaminowana swoim zachowaniem zagrażała bezpośrednio życiu lub zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
Należy wyjaśnić, że przepis art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p dla unieważnienia egzaminu państwowego wymaga spełnienia dwóch przesłanek: wykazania, że egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a do tego ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik (uchybienie w postaci niezgodności z ustawą powinno mieć charakter istotny, czyli przesądzać o takim, a nie innym wyniku). Przy czym pod pojęciem "niezgodny z przepisami ustawy" należy rozumieć także przepisy wykonawcze do ustawy, w tym zawarte w rozporządzeniach (por. wyroki NSA z: 30 maja 2023r., sygn. akt II GSK 1322/22; 10 września 2021r, sygn. akt II GSK 854/21; 17 maja 2017r., sygn. akt I OSK 2213/16).
Z kolei, w myśl art. 52 ust. 2 u.k.p., część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
W niniejszej sprawie część praktyczna egzaminu w ruchu drogowym na drogach publicznych została zakończona przed wykonaniem jakichkolwiek innych zadań egzaminacyjnych przewidzianych w tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania (jak wynika z arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy egzaminowanej), co najmniej mających podlegać wykonaniu na podstawie § 23 ust. 1 pkt 2 lit. a) tiret pierwsze tego rozporządzenia. Należy podkreślić, że zakończenie egzaminu nastąpiło w trakcie realizacji pierwszego wyznaczonego zadania w związku z wykonywaniem manewru z pkt 12 ww. tabeli. Zadanie to polegało na wykonaniu, z zachowaniem zasad ruchu drogowego, manewru zawracania na drodze jednojezdniowej - dwukierunkowej, przy wykorzystaniu infrastruktury drogowej (bramy, wjazdy, podjazdy, zatoczki itp.), zawracanie to musiało odbyć się przy użyciu biegu wstecznego, w miejscu wyznaczonym przez egzaminatora.
W okolicznościach sprawy egzaminowana po skręcie w ul U. otrzymała od egzaminatora polecenie, aby zawróciła na tej drodze z wykorzystaniem biegu wstecznego. egzaminowana jadąc na wprost, zbliżyła się do miejsca, gdzie pod barierą, ustawioną pod kątem, zabezpieczającą miejsce usuwania awarii, był przymocowany znak B-1 oznaczający "zakaz ruchu w obu kierunkach". Za pomocą zapór wygrodzono część jezdni, w której był wykonany wykop, znajdujący się po lewej stronie, patrząc od strony egzaminowanej. Natomiast prawa strona jezdni nie była wygrodzona zaporami i był po niej możliwy przejazd obok zapór, obok prowadzonych za nimi prac. Na jezdni ani na poboczu nie było poruszających się pojazdów, ani pieszych. Gdy egzaminowana dojechała do znaku B-1, znajdującego się po jej lewej stronie i wyglądało, że przejedzie za ten znak, egzaminator wykonał hamowanie awaryjne i przerwał egzamin. Egzaminator uznał, że zachowanie zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego i przerwał egzamin. We wspomnianym arkuszu przebiegu części praktycznej egzaminu podał, że egzamin przerwano na mocy § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania w zw. pkt 9.8. tabeli 1 załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, z których wynikało, że, egzaminator przerywa egzamin państwowy jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania, w tym w przypadku niezastosowania się do znaków "zakaz ruchu", a więc i znaku B-1. Przyczynę przerwania egzaminu potwierdził w oświadczeniu złożonym do Dyrektora WORD.
Wobec powyższych ustaleń nie budzi wątpliwości, że egzaminowana nie zastosowała się do znaku B-1. Przy czym, co wyjaśniono, znak ten był słabo widoczny z uwagi na jego umieszczenie pod ustawioną pod kątem zaporą i którego zakres obowiązywania z uwagi na odgrodzenie części jezdni mógł budzić wątpliwości u zdających egzamin na prawo jazdy, szczególnie, że z drugiej strony ogrodzenia na zaporze obok znaku B-1 umieszczono strzałki wskazujące na możliwy objazd miejsca robót drogowych (zapór) z lewej strony (czyli prawej, patrząc od strony egzaminowanej).
W okolicznościach, gdy do chwili hamowania awaryjnego przez egzaminatora nie było ruchu pojazdów na opisywanym odcinku ul. U., zasadnie organ, jak i Sąd I instancji przyjęli, że zachowanie zdającej nie zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu, a więc nie wystąpiła przesłanka z art. 52 ust. 2 u.k.p.
Zauważając ponownie, że skarżący nie zgłosił zarzutu błędnej wykładni art. 52 ust. 2 u.k.p. aktualna pozostaje interpretacja tego przepisu przyjęta przez organ i WSA. Interpretując powołany przepis, należy zwrócić uwagę na dwa istotne elementy: sformułowanie: "jedynie w przypadku", a także sformułowanie: "bezpośrednio", które prowadzą do wniosku, że część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy "zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego". Posłużenie się zatem przez ustawodawcę sformułowaniem "jedynie w przypadku" stanowi wyraźne wskazanie, że tylko zaistnienie sytuacji, w której "zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego" jest podstawą do przerwania egzaminu (por. wyroki NSA z: 21 czerwca 2023r., sygn. akt IOSK 917/20; 30 maja 2023r., sygn. akt II GSK 1323/22). Omawiane zagrożenie musi mieć charakter bezpośredni, a więc wystąpić w czasie wykonywania przez osobę zdającą zadania egzaminacyjnego, istotny jest rodzaj, bliskość, realność tego zagrożenia; wówczas bowiem dochodzi do przerwania egzaminu. Sytuacja taka nie wystąpiła podczas spornego egzaminu.
Przywoływany przez skarżącego § 28 ust.1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia w sprawie egzaminowania określający przypadki uzyskania przez osobę egzaminowaną negatywnego wyniku części praktycznej egzaminu państwowego odsyła do wystąpienia okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6. Z kolei przepis § 16 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia stanowi, że egzaminator przerywa egzamin państwowy, jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Mimo że tabelę nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania zatytułowano "Zachowania osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego", to mając na uwadze, że uregulowanie to znajduje się w akcie wykonawczym – rozporządzeniu, to nie może być interpretowane wbrew regułom wynikającym z art. 52 ust. 2 u.k.p., że samo formalne naruszenie nawet zasad wymagających zachowania szczególnej ostrożności bez spowodowania zagrożenia bezpośrednio życiu i i zdrowia uczestników ruchu drogowego, jest wystarczające do przerwania części praktycznej egzaminu.
Zatem, aby przyjąć, że zachowanie osoby zdającej, może być podstawą przerwania egzaminu, konieczne jest ustalenie i stwierdzenie, czy w konkretnych okolicznościach danej sprawy zachowanie tej osoby, zagroziło bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Ten element bezpośredniego zagrożenia jest tu szczególnie istotny. Dlatego, aby stwierdzić czy zachowanie osoby zdającej zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu innych uczestników ruchu drogowego, niezbędne jest odniesienie się do okoliczności konkretnego przypadku, i to okoliczności mających miejsce w czasie wykonywania zadania egzaminacyjnego przez osobę zdającą, albowiem to w tym czasie podejmowana jest decyzja o przerwaniu egzaminu. Sam fakt nieprawidłowego zachowania osoby zdającej nie uprawnia do przerwania egzaminu, jeżeli z zachowaniem tym nie łączy się bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. W rozpoznawanej sprawie egzaminowana po otrzymaniu polecenia wykonania zadania z pkt 12 tabeli nr 7 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania, tj. manewru zawracania na drodze dwukierunkowej jednojezdniowej, przy wykorzystaniu wjazdu na posesję nie wykonała go, gdyż dojechała do znaku B-1 i egzaminator awaryjnie hamował i przerwał egzamin państwowy. Jednak zachowanie zdającej nie spowodowało zagrożenia bezpośredniego w życiu i zdrowiu innych uczestników ruchu drogowego, albowiem w pobliżu nie znajdowały się inne pojazdy, jak i inni uczestnicy ruchu.
Natomiast, można byłoby mieć wątpliwości co do oceny zachowania skarżącego, hamującego awaryjnie w miejscu, jego zdaniem, powodującym zagrożenie bezpośrednio dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego.
W konsekwencji prawidłowe było stanowisko WSA, podobnie jak organu, podważające kwalifikację przez egzaminatora popełnionego błędu przez egzaminowaną.
Wobec powyższego niezasadny okazał się zarzut zgłoszony w pkt I. lit.a) petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 52 ust. 2 u.k.p. w powiązaniu z powołanymi jednostkami rozporządzenia w sprawie egzaminowania.
Skoro prawidłowo zostało ustalone przez organ i zaakceptowane przez WSA, że egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik, na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., a kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest prawidłowa. Niezasadny zatem okazał się zarzut podniesiony w pkt I.lit. f) petitum skargi kasacyjnej.
Wobec braku skutecznego podważenia przez egzaminatora stanu faktycznego w sprawie, jak i wykazania przez organ i WSA, że skarżący niezasadnie przerwał egzamin państwowy, to zarzut dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 51 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez brak jego zastosowania należało uznać za co najmniej przedwczesny. W myśl powołanego przepisu egzamin państwowy jest przeprowadzany w celu sprawdzenia kwalifikacji osoby egzaminowanej, w tym: sprawdzenia umiejętności w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, odpowiednio do uprawnienia, o które ubiega się osoba zdająca egzamin, w ruchu drogowym, m.in. pojazdem silnikowym. Należy dodać, że skoro rozporządzenie wydawane na podstawie art. 66 ust. 1 u.k.p. określające m.in. szczegółowe warunki, tryb, zakres i sposób organizacji i przeprowadzania egzaminu państwowego (pkt 4 lit. a) ma uwzględniać także konieczność zapewnienia właściwych i bezpiecznych warunków przeprowadzania egzaminu państwowego gwarantujących obiektywne i pełne sprawdzenie wiedzy i umiejętności osób przystępujących do tego egzaminu (art. 66 ust. 2 pkt 2 u.k.p.), to wywiązywanie się przez egzaminatora przeprowadzającego egzamin państwowy z nałożonych obowiązków należy także oceniać z uwzględnieniem powyższych kryteriów, tj. powinien dążyć do zapewnienia właściwych i bezpiecznych warunków przeprowadzania egzaminu, a nie wykorzystywać awaryjnej sytuacji na drodze, budzącej wątpliwości także co do oznakowania, znanej przed egzaminem tylko jemu, do przeprowadzania egzaminu właściwie wykraczającego poza wymagania egzaminacyjne.
Dlatego zarzut zgłoszony w pkt I.lit.c) petitum skargi należało potraktować jako nieskuteczny.
W podobny sposób należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym - art. 3, art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 i ust. 3a, zgłoszone w pkt I lit.b) i lit.d) petitum skargi kasacyjnej, gdyż dotyczyły prawidłowości usytuowania znaku drogowego we wprowadzonej w trybie awaryjnym organizacji ruchu, co nie było przedmiotem kontrolowanego postępowania.
Nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 68 ust. 2 u.k.p., zgłoszony z pkt I lit. e) petitum skargi kasacyjnej. Kwestia mocy dowodowej pisemnej informacji egzaminatora nadzorującego i jej oceny powinna zostać bowiem zgłoszona w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania, objętych podstawą z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Do tego należy zauważyć, że w myśl § 2 pkt 13 rozporządzenia w sprawie egzaminowania egzaminator nadzorujący to egzaminator zatrudniony w ośrodku egzaminowania, który nadzoruje pracę egzaminatorów i udziela wyjaśnień na uwagi wnoszone przez osoby egzaminowane. Egzaminator nadzorujący posiada szereg uprawnień związanych z nadzorem nad przeprowadzanym egzaminem państwowym (łącznie z możliwością jego przerwania - § 16 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia), jak i po przeprowadzeniu egzaminu, zwłaszcza że korzysta z uprawnienia do przeglądania zarejestrowanego przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego (§ 7 ust. 3 ww. aktu). Zatem czuwa na prawidłowym przebiegiem egzaminu państwowego i w tym kontekście należy oceniać uprawnienie egzaminatora do wydania opinii o przebiegu danego egzaminu.
Skarżący nie podważył, aby egzaminator nadzorujący nieprawidłowo zajmował to stanowisko, skoro według § 62 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, osoby zatrudnione na stanowisku egzaminatora nadzorującego lub takie, którym powierzono wykonywanie tej funkcji przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia (1 lipca 2019r. - § 65 ww. aktu), uważało się za spełniające wymagania określone w niniejszym rozporządzeniu. Egzaminator nadzorujący zajmuje to stanowisko od 1 listopada 2013r.
Nietrafny okazał się również zarzut podniesiony w pkt II. lit. g) petitum skargi kasacyjnej, chociażby z tego powodu, że zostało wykazane przez organ, że pominięcie przez egzaminowaną znaku B-1 i próba wjazdu za ten znak nie zagrażały bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu. Owszem, w myśl pkt 9.1. załącznika nr II do dyrektywy 2006/126 przez cały czas egzaminu egzaminator musi czuć się bezpieczny, a błędy w ruchu lub niebezpieczne zachowanie bezpośrednio wpływające na bezpieczeństwo pojazdu egzaminacyjnego, jego pasażerów lub innych użytkowników dróg jest karane niezdaniem egzaminu, niezależnie od tego czy egzaminujący lub osoba towarzysząca musi interweniować. Jednakże egzaminujący może podjąć decyzję o kontynuowaniu sprawdzianu umiejętności i zachowań lub jego przerwaniu. Zatem przerwanie egzaminu powinno nastąpić w sytuacji błędu w ruchu lub niebezpiecznego zachowania bezpośrednio wpływających na bezpieczeństwo pojazdu egzaminacyjnego. Przenosząc tę wytyczną do polskich regulacji, została objęta treścią art. 52 ust. 2 u.k.p.
W powołanym pkt 9.1. zaleca się także, że egzaminujący muszą odbyć odpowiednie przeszkolenie, aby móc właściwie oceniać zdolność do bezpiecznego kierowania pojazdem przez osoby ubiegające się o prawo jazdy. Praca egzaminatorów podlega monitorowaniu i nadzorowaniu przez organ uprawniony przez Państwo Członkowskie, w celu zapewnienia właściwego i spójnego stosowania oceny błędów, zgodnie z wymaganiami określonymi w niniejszym załączniku.
W realiach kontrolowanej sprawy i na podstawie powołanych przepisów zachowanie skarżącego zostało prawidłowo ocenione przez organy i WSA.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
