Postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2026 r., sygn. II GPP 9/26
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Ostrowska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi [...] na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SAB/Wa 24/26 ze skargi [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Gdańsku w przedmiocie rozpoznania skargi dyscyplinarnej postanawia oddalić skargę na przewlekłość postępowania.
Uzasadnienie
I
[...] (dalej: "skarżący") wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej również: "skarga na przewlekłość postępowania") w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi skarżącego na przewlekłe prowadzenie przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Gdańsku (dalej: "OIRP") postępowania w przedmiocie rozpoznania skargi dyscyplinarnej.
Skarga na przewlekłość postępowania została wniesiona w następującym stanie sprawy.
Pismem z 27 stycznia 2026 r. skarżący wniósł bezpośrednio do WSA w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez OIRP postępowania w przedmiocie rozpoznania skargi dyscyplinarnej z 6 września 2025 r.
W dniu 30 stycznia 2026 r. Przewodniczący Wydziału VI WSA w Warszawie zarządził przekazanie OIRP skargi celem udzielenia na nią odpowiedzi i nadesłania akt sprawy. Zarządzenie wykonano 6 lutego 2026 r., a skargę doręczono OIRP 11 lutego 2026 r. W dniu 17 marca 2026 r. do WSA w Warszawie wpłynęła odpowiedź OIRP na skargę wraz z aktami sprawy.
Pismem z 27 maja 2026 r. skarżący wniósł o udostępnienie akt sądowych za pośrednictwem Portalu Akt Sądowych Sądów Administracyjnych (dalej: "PASSA"). Akta zostały mu udostępnione 28 maja 2026 r., natomiast 29 maja 2026 r. sędzia sprawozdawca zarządziła skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne w przedmiocie zbadania właściwości sądu.
Postanowieniem z 29 maja 2026 r., sygn. akt VI SAB/Wa 24/26, WSA w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu – WSA w Gdańsku, co uzasadnił tym, że skarżona OIRP ma siedzibę w Gdańsku, w związku z czym znajduje się na obszarze właściwości miejscowej WSA w Gdańsku. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu jeszcze tego samego dnia.
II
Pismem z 31 maja 2026 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania, wnosząc o:
1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed WSA w Warszawie prowadzonym pod sygn. akt VI SAB/Wa 24/26 nastąpiła przewlekłość postępowania;
2. przyznanie od Skarbu Państwa – WSA w Warszawie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł;
3. zwrot uiszczonej opłaty od skargi na przewlekłość postępowania w kwocie 200 zł w razie jej uwzględnienia;
4. rozpoznanie skargi na przewlekłość postępowania na podstawie odpisów albo kopii akt sprawy w sposób, który nie będzie tamował przekazania oryginałów akt sprawy VI SAB/Wa 24/26 do WSA w Gdańsku.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że od pierwszej połowy marca
2026 r., tj. po nadesłaniu przez OIRP akt, do 29 maja 2026 r., tj. dnia wydania postanowienia o przekazaniu sprawy, minęło ok. 80 dni, w trakcie których WSA w Warszawie nie podjął żadnych czynności, mimo że stwierdzenie braku właściwości i przekazanie sprawy sądowi właściwemu jest prostą czynnością orzeczniczą, niewymagającą przeprowadzenia rozprawy, postępowania dowodowego ani dokonania złożonej wykładni spornych przepisów.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga na przewlekłość postępowania jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1725; dalej: "ustawa") strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Stosownie do treści art. 14 ustawy ponowna skarga na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie może być wniesiona po upływie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. np. postanowienia NSA z: 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II GPP 35/24; 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II GPP 7/11). Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania, jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy (por. m.in. postanowienia NSA z: 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FPP 11/11; 8 maja 2012 r., sygn. akt II FPP 3/12; 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II GPP 18/18).
W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania skarżący skupia swoje zarzuty na okresie od 17 marca 2026 r. (tj. dnia doręczenia WSA w Warszawie odpowiedzi na skargę z aktami sprawy) do 29 maja 2026 r. (tj. dnia wydania przez WSA w Warszawie postanowienia o stwierdzeniu swojej niewłaściwości).
Analizując zakreślony powyższymi ramami fragment postępowania, należy zauważyć, że po pierwsze, jak słusznie podniósł skarżący, zbadanie przez Sąd I instancji swojej właściwości w sprawie nie jest czynnością skomplikowaną i zazwyczaj sprowadza się do prostego zestawienia norm – zwłaszcza w stanie faktycznym sprawy, w którym przesłanką braku właściwości miejscowej WSA w Warszawie było położenie siedziby OIRP. Po drugie, trafnie sugeruje skarżący, że sekwencja zdarzeń w kwestionowanym okresie uprawdopodobnia konkluzję, iż Sąd I instancji podjął dalsze działania dopiero pod wpływem wniosku skarżącego o udostępnienie akt w PASSA, tj. 27 maja 2026 r.
W tym stanie rzeczy, dostrzegając wyżej wskazane uchybienia WSA w Warszawie w sprawnej organizacji nadania sprawie prawidłowego biegu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że czas trwania postępowania nie uzasadniał stwierdzenia naruszenia prawa skarżącego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Należało bowiem zważyć, iż finalnie WSA w Warszawie wydał postanowienie stanowiące podstawę do podjęcia dalszych czynności, tj. przekazania sprawy WSA w Gdańsku. Zestawiając długość okresu, w którym WSA w Warszawie nie dokonywał czynności w sprawie (tj. nieco ponad 2 miesiące), z opisanym na wstępie rozumieniem pojęcia przewlekłości postępowania oraz uwzględniając, że w pozostałym, niekwestionowanym przez skarżącego okresie WSA w Warszawie na bieżąco podejmował wymagane czynności, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że działanie Sądu I instancji w sprawie, jakkolwiek niewyróżniające się wzorcową sprawnością, nie spełniło przesłanek przewlekłości w rozumieniu ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy jak w sentencji.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
