Czy podatnik, który nie zapłacił za faktury i nie odliczył VAT, musi dokonać korekty w ramach ulgi na złe długi

PROBLEM

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą i jestem czynnym podatnikiem VAT. Dokonuję regularnych zakupów towarów handlowych od krajowych dostawców, które następnie wykorzystuję do dalszej odsprzedaży. W związku z prowadzoną działalnością otrzymałem od jednego z kontrahentów kilka faktur dokumentujących zakup towarów. Zostały prawidłowo wystawione i doręczone, jednak z uwagi na przejściowe trudności finansowe nie uregulowałem należności z nich wynikających w terminie określonym na fakturach. Jednocześnie, mając na uwadze brak zapłaty, nie dokonałem odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur w deklaracjach VAT ani w plikach JPK_V7 za okres ich otrzymania, ani w kolejnych okresach rozliczeniowych.

Czy w tej sytuacji jako podatnik VAT jestem zobowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 89b ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT)?

RADA

W opisanej sytuacji nie jest wymagane dokonanie korekty podatku naliczonego na podstawie art. 89b ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ wcześniej nie było odliczenia podatku z otrzymanych faktur. Po uregulowaniu należności wobec kontrahenta będzie możliwe skorzystanie z prawa do odliczenia VAT.

UZASADNIENIE

Ustawodawca nie nakłada na podatnika obowiązku dokonania odliczenia podatku naliczonego, nawet jeśli przysługuje mu do tego prawo. Odliczenie stanowi prawo podatnika, a skorzystanie z niego zależy wyłącznie od jego decyzji.

Co do obowiązków wynikających z zastosowania tzw. ulgi na złe długi, to przypomnijmy, że zgodnie z art. 89b ustawy o VAT korekta podatku naliczonego w ramach ulgi na złe długi ma miejsce wyłącznie wtedy, gdy podatnik odliczył wcześniej VAT naliczony z faktury, a następnie nie uregulował należności w terminie 90 dni od dnia wymagalności. Mechanizm ten służy przeciwdziałaniu sytuacjom, w których podatnik mógłby korzystać z odliczenia podatku naliczonego, mimo że faktycznie nie dokonał zapłaty za dostawy czy usługi.

W sytuacji opisanej w pytaniu kluczowe jest to, że odliczenie podatku naliczonego z otrzymanych faktur nie miało miejsca – ani w okresie ich otrzymania, ani w kolejnych okresach rozliczeniowych. Oznacza to, że nie powstał obowiązek dokonania korekty podatku naliczonego z tytułu ulgi na złe długi, ponieważ korekta dotyczy wyłącznie przypadków, w których VAT został wcześniej odliczony, a należność pozostała nieuregulowana.

Podatnik nie ma obowiązku dokonywać odliczenia VAT i nie ponosi z tego tytułu żadnych sankcji ani dodatkowych konsekwencji podatkowych. Jego prawo do odliczenia VAT pozostaje nienaruszone i może być zrealizowane w przyszłości, zgodnie z zasadami neutralności podatku VAT w obrocie gospodarczym (zob. interpretacja indywidualna z 23 sierpnia 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.331.2023.1.MG).

Podobne stanowisko zaprezentował Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 18 marca 2025 r. (sygn. 0114-KDIP4-2.4012.47.2025.1.AA). Wskazał w niej, że po uregulowaniu należności podatnik może skorzystać na bieżąco z prawa do odliczenia VAT naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana, o ile nastąpi to nie później niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do odliczenia VAT naliczonego. W powołanej interpretacji czytamy m.in.:

Rafał Styczyński

doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, autor licznych publikacji z dziedziny podatków

Treści dostępne dla abonentów IFK Platformy Księgowych i Kadrowych

Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych

• Codzienne aktualności prawne
• Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
• Bogatą bibliotekę materiałów wideo
• Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty

Zamów teraz Masz już konto? Zaloguj się