Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-1.4014.44.2026.1.MN
Nabycie udziału w nieruchomości w drodze darowizny wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, które przysługuje jedynie przy udziale nabytym na drodze dziedziczenia.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zakupu pierwszej nieruchomości.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Planuje Pan zakup swojej pierwszej nieruchomości (domu jednorodzinnego) na rynku wtórnym. Obecnie posiada Pan udział w wysokości 30% w innej nieruchomości (domu mieszkalnym), który otrzymał Pan w drodze darowizny od matki w (…) r. Poza wymienionym udziałem w wysokości 30%, nie posiada Pan i nigdy nie posiadał żadnej innej nieruchomości mieszkalnej (mieszkania ani domu) ani udziałów w takich nieruchomościach. Zakup planowanego domu zostanie sfinansowany ze środków własnych oraz kredytu hipotecznego.
Pytanie
Czy w świetle art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, posiadanie udziału w wysokości 30% w innej nieruchomości mieszkalnej, nabytego w drodze darowizny, wyklucza Pana z prawa do zwolnienia z podatku PCC przy zakupie pierwszej nieruchomości (domu jednorodzinnego)?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, przysługuje Panu prawo do zwolnienia z podatku PCC na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.
Zgodnie z przepisami, zwolnienie dotyczy osób, które w dniu sprzedaży nie posiadają prawa własności lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Ustawodawca przewidział jednak wyjątek, zgodnie z którym posiadanie udziału w nieruchomości nie przekraczającego 50%, nabytego w drodze dziedziczenia, nie blokuje możliwości skorzystania z ulgi. Stoi Pan na stanowisku, że mimo iż Pana udział (30%) został nabyty w drodze darowizny od osoby z I grupy podatkowej (matki), a nie dziedziczenia, to cel przepisu - czyli wsparcie osób nabywających pierwszą samodzielną nieruchomość - powinien obejmować również osoby w jego sytuacji. Nie ma Pan możliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych w oparciu o mniejszościowy udział (30%) w domu zajmowanym przez darczyńcę. W związku z powyższym, Pana zdaniem, transakcja zakupu domu powinna korzystać ze zwolnienia z opłaty 2% PCC.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191, dalej „PCC”):
Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy:
Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:
a)nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%,
b)innych praw majątkowych − 1%.
Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest sprzedaż, której przedmiotem jest:
-prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
-prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
-spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,
jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%.
Z powyższego wynika zatem, że jeżeli kupującemu przysługuje udział w ww. prawach, który został przez niego nabyty innym tytułem niż dziedziczenie, wówczas zwolnienie, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nie ma zastosowania.
Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że planuje Pan zakup swojej pierwszej nieruchomości (domu jednorodzinnego) na rynku wtórnym. Obecnie posiada Pan udział w wysokości 30% w innej nieruchomości (domu mieszkalnym), który otrzymał Pan w drodze darowizny od matki w (…) r. Poza wymienionym udziałem w wysokości 30%, nie posiada Pan i nigdy nie posiadał żadnej innej nieruchomości mieszkalnej (mieszkania ani domu) ani udziałów w takich nieruchomościach. Zakup planowanego domu zostanie sfinansowany ze środków własnych oraz kredytu hipotecznego.
Ma Pan wątpliwości, czy planowana przez Pana czynność zakupu pierwszej nieruchomości (domu rodzinnego), z rynku wtórnego, korzystać będzie ze zwolnienia na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera definicji pojęć „darowizna” i „dziedziczenie”, należy w tym zakresie odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Na podstawie art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.
W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
Zgodnie z art. 924 ww. Kodeksu:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Natomiast, stosownie do przepisu art. 925 ww. Kodeksu:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Stosownie do art. 926 § 1 ww. Kodeksu:
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
W piśmiennictwie przyjmuje się, iż „pojęcie dziedziczenia oznacza przejście na spadkobierców praw i obowiązków majątkowych zmarłego w drodze jednego zdarzenia, jakim jest śmierć osoby fizycznej, powodujące następstwo prawne pod tytułem ogólnym, czyli sukcesję uniwersalną (art. 922 § 1 w związku z art. 925 KC). Oznacza to, że na spadkobiercę (spadkobierców) przechodzi na skutek dziedziczenia całość praw i obowiązków majątkowych należących do spadku, czego konsekwencją jest to, że: (1) spadkobierca wchodzi w ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego spadkodawcy; (2) spadkobierca nabywa wszelkie przedmioty majątkowe zaliczane do spadku, niezależnie od ich charakteru; (3) nabycie spadku w drodze dziedziczenia jest nabyciem pochodnym, co oznacza, że przedmioty spadkowe przechodzą na spadkobiercę w takim kształcie prawnym, w jakim przysługiwały spadkodawcy; (4) na spadkobiercę przechodzą jako obowiązki te prawa, które spadkodawca przeznaczył określonym osobom jako zapis; (5) jeżeli jest kilku spadkobierców, to nabywają oni spadek jako całość, a ich udział w nim określony jest w postaci ułamka (por. J. S. Piątkowski: Prawo spadkowe. Zarys wykładu, Warszawa 2003, s. 52; E. Skowrońska-Bocian: Prawo spadkowe, Warszawa 2006, s. 29; Kodeks cywilny. Komentarz, praca zbiorowa pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1998, t. II, s. 675).”
Z powyższego wynika, że pojęcie dziedziczenia nierozerwalnie związane jest ze zdarzeniem, jakim jest śmierć osoby fizycznej (spadkodawcy). Zatem bez względu na okoliczności towarzyszące darowiźnie udziału 30% w innym domu mieszkalnym dokonanej przez Pana matkę na Pana rzecz, czynności tej w żadnym wypadku nie można utożsamiać z nabyciem w drodze dziedziczenia.
Z powołanego powyżej art. 9 pkt 17 ww. ustawy wynika, że w przypadku posiadania w przeszłości lub na dzień zawierania umowy sprzedaży, udziału m.in. w prawie własności domu mieszkalnego, zwolnienie z opodatkowania będzie miało miejsce, jeżeli udział ten nie przekroczy 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia. Przeszkodą jest zatem, że jest Pan właścicielem udziału wynoszącego 30% w prawie własności domu mieszkalnego, a udział ten nie został nabyty przez Pana w drodze dziedziczenia, lecz w drodze darowizny od matki.
W analizowanej sprawie nie ma znaczenia, że nie ma Pan możliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych w oparciu o mniejszościowy udział (30%) w domu zajmowanym przez darczyńcę.
Skoro jest Pan współwłaścicielem, w udziale wynoszącym 30% prawa własności domu mieszkalnego i udział ten nabył Pan na podstawie umowy darowizny, to w takiej sytuacji nie będzie Pan mógł skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku planowanego zakupu domu jednorodzinnego na rynku wtórnym.
Wobec powyższego, Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów w i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
