Postanowienie NSA z dnia 18 lutego 2026 r., sygn. II OZ 122/26
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń R. P. L. oraz P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 991/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 października 2025 r. nr SKO Gd/3520/25 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości postanawia: oddalić zażalenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Gd 991/25, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił Polskim Kolejom Państwowym S. A z siedzibą w Warszawie (dalej jako "skarżąca" lub "Spółka") wstrzymania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 28 października 2025 r. nr SKO Gd/3520/25 w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło decyzję Wójta Gminy Stare Pole z 24 czerwca 2024 r., nr RIF.6723.2.2024 (pkt 1) i umorzyło postępowanie organu I instancji w części dotyczącej Rafała Piotra Lwa (pkt 2) oraz zakazało wieczystemu użytkownikowi działki nr 671/6, obręb Stare Pole, gmina Stare Pole – Spółce PKP – zagospodarowania wskazanej nieruchomości w sposób sprzeczny z obowiązującym planem miejscowym. W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w Gdańsku wyjaśnił, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sporządzony w imieniu skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika, nie został w żaden sposób umotywowany w zakresie dotyczącym niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § p.p.s.a. W konsekwencji, w ocenie Sądu I instancji, wnioskująca Spółka nie uprawdopodobniła wystąpienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej przez nią decyzji. Tylko zaś uprawdopodobnienie ich wystąpienia mogłoby prowadzić do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej. Zażalenia na powyższe postanowienie wniósł uczestnik postępowania – Rafał Piotr Lew oraz Spółka. Uczestnik, zaskarżając wydane postanowienie w całości, sformułował wobec niego następujące zarzuty: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez zbyt formalistyczne podejście do oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i pominięcie ewentualnych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, które wynikają z rzeczywistej sytuacji uczestnika jako dzierżawcy objętej zaskarżaną decyzją nieruchomości i jednocześnie podmiotu prowadzącego na niej działalność gospodarczą w charakterze użytkownika bocznicy kolejowej, 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie został uzasadniony, podczas gdy z całokształtu materiału sprawy, w szczególności ze skargi wniesionej przez Spółkę oraz z pisma uczestnika z dnia 2 stycznia 2026 r. wynika, że w niniejszej sprawie zachodzą obydwie przesłanki wymienione w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., tzn. zarówno niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Gdańsku i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi Spółki. W obszernym uzasadnieniu zażalenia uczestnik podniósł m.in., że w zakresie materiału sprawy, który świadczy o zasadności wniosku, to w samej już treści skargi Spółka wskazaał, że zaskarżona decyzja jest dotknięta istotnymi wadami prawnymi, w szczególności SKO w Gdańsku nie określiło w sposób precyzyjny na czym polega sprzeczność aktualnego zagospodarowania termu z obowiązującym planem miejscowym, czyni zaskarżoną decyzje – decyzją niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W odniesieniu do zaistnienia przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i powstania trudnych do odwrócenia skutków uczestnik podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji nakładającej na skarżącą zakaz zagospodarowania nieruchomości spowoduje konieczność zaprzestania przez uczestnika prowadzenia na tej nieruchomości działalności gospodarczej (polegającej na przeładunku i magazynowania kruszywa transportowanego koleją oraz jego sprzedaży). Jak zaznaczył, spowoduje to utratę przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej, konieczność rozwiązania umów z kontrahentami, ryzyko utraty ich zaufania i pozycji rynkowej, konieczność zaprzestania wykorzystania wydzierżawionej bocznicy kolejowej i utratę możliwości amortyzacji poczynionych na tym obszarze inwestycji oraz konieczność poniesienia kosztów związanych z ewentualnym przeniesieniem działalności w inne miejsce. Wystąpił też o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Z kolei Spółka we wniesionym zażaleniu, zaskarżając postanowienie Sądu I instancji w całości, zarzuciła jego wydanie z naruszeniem przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. zarzuciła również naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., które miało polegać na jego błędnym zastosowaniu, przejawiającym się w odmowie uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności, w sytuacji w której zgromadzony w sprawie materiał oraz przytoczone w skardze okoliczności wskazują na istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stawiając ten zarzut, skarżąca wystąpiła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia powtórzyła w istocie argumentację zawartą w uzasadnieniu zażalenia uczestnika tak co do niewykonalności zaskarżonej decyzji (jej wadzie prawnej przewidzianej w przepisie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), jak też co do skutków, których powstanie miałoby wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenia nie mają usprawiedliwionych podstaw i podlegają oddaleniu. Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga, ze sąd administracyjny nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku, bada natomiast zasadność zastosowania w konkretnym przypadku tzw. ochrony tymczasowej do czasu oceny przez Sąd legalności aktu administracji w ramach głównego postępowania sądowoadministracyjnego i wydania w tym zakresie stosownego orzeczenia. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje jednocześnie wnioskodawcę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Ponadto sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Co równie istotne, postępowanie w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej jest nie tylko postępowaniem każdorazowo i zawsze inicjowanym wyłącznie wnioskiem skarżącego, ale także i przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego muszą mieć charakter zindywidualizowany, tzn. odnosić się do sytuacji skarżącego (por. np. postanowienie NSA z dnia 7 października 2024 r., sygn. akt I FSK 2261/23, Legalis nr 3129481). Oznacza to, że skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącego powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, np. dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. Wnioski powyższe wynikają z samej konstrukcji instytucji ochrony tymczasowej (treści art. 61 p.p.s.a.). Ustawodawca w powołanym przepisie konsekwentnie używa sformułowania "na wniosek skarżącego", a wniosek ten łączy z okolicznością wniesienia skargi ("w razie wniesienia skargi", "po przekazaniu sądowi skargi"). W odróżnieniu od innych przepisów procedury ustawodawca nie używa tu pojęcia "strona", a przez to nie przyznaje również legitymacji procesowej do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uczestnikowi postępowania (vide art. 12 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że Spółka - jako skarżący legitymowany czynnie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - nie przedstawiła argumentów i dowodów choćby uprawdopodabniających zaistnienie przesłanek ustawowych koniecznych do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jak już wskazano powyżej, wniesienie skargi przez podmiot do tego uprawniony daje mu możliwość złożenia wniosku o wstrzymanie, ale sama już treść skargi nie może zastępować uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, którego dotyczy. Czym innym jest bowiem postawienie zarzutów wobec zaskarżonego aktu (skarga), a czym innym jest wystąpienie o wstrzymanie wykonania takiego aktu (wniosek o wstrzymanie wykonania). Przesłanką wstrzymania aktu nie może być, a tak podnoszą wnoszący zażalenia, wywiedzione w skardze prawdopodobieństwo wadliwości zaskarżonego aktu, lecz tylko wystąpienie okoliczności przewidzianych w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W tej części zażalenie są zatem niezasadne. Również pozostałe argumenty zażaleń nie mogły podważyć prawidłowości (zgodności z prawem) zaskarżonego postanowienia. I tak, skarżący nie może skutecznie podnosić na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu okoliczności dotyczących ściśle osoby uczestnika i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (ponieważ nie dotyczą skarżącego). Z kolei uczestnik nie może w zarzutach zażalenia upatrywać wadliwości zaskarżonego postanowienia w pominięciu tychże okoliczności (ponieważ nie posiada statusu skarżącego). Nie oznacza to, że sąd nie bierze pod uwagę wszystkich okoliczności, które mogą mieścić się w przesłankach z art. 61 § 3 p.p.s.a, ale obowiązek ich wykazania ciąży zawsze na wnioskodawcy (skarżącym) i musi dotyczyć jego osoby. (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt I OZ 185/07, Legalis nr 105536, cyt. za R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, 2025, czy też postanowienia NSA: z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt II GZ 689/14, Legalis nr 1164022, z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 437/18, Legalis nr 1859108 oraz z dnia 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 416/24, Legalis nr 3126672). Dodatkowo należy wyjaśnić, że odmienna sytuacja miałaby miejsce wówczas, gdyby żalący Rafał Piotr Lew, jako adresat zaskarżonej decyzji i strona postępowania administracyjnego, wniósł skargę do sądu administracyjnego w zakreślonym do tego terminie, do czego był uprawniony i o czym został pouczony. Uzyskałby wówczas status skarżącego legitymowanego czynnie do złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Co oczywiste i jak wynika też z akt sprawy, takiego statusu nie posiadał, pozostając od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego uczestnikiem postępowania na warunkach określonych w treści przepisu art. 33 § 1 p.p.s.a. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił wniesione zażalenia.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
