Wyrok SN z dnia 12 lutego 2026 r., sygn. II CSKP 283/25
W przypadku nieważności umowy kredytu hipotecznego denominowanego w CHF, wynikającej z abuzywności klauzul waloryzacyjnych, roszczenie konsumenta o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych na rzecz banku w wykonaniu tej umowy jest niezależne od roszczenia banku o zwrot wypłaconego kapitału i podlega rozliczeniu według teorii dwóch kondykcji (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.). Wyrok TSUE z 19 czerwca 2025 r. (C-396/24, mBank S.A.) nie stanowi podstawy do odstąpienia od zasady prawnej przyjętej w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), gdyż dotyczył wyłącznie roszczenia przedsiębiorcy (banku) wobec konsumenta, a nie roszczenia konsumenta wobec banku — zastosowanie teorii dwóch kondykcji po stronie konsumenta jest zgodne z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG, jako że wzmacnia, a nie osłabia ochronę konsumenta. Stosowanie teorii salda przez sąd z urzędu, bez zgłoszenia przez bank stosownego zarzutu lub powództwa wzajemnego, narusza art. 321 § 1 k.p.c.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła kwestii, czy w razie stwierdzenia nieważności umowy kredytu hipotecznego denominowanego w CHF — z powodu abuzywności klauzul waloryzacyjnych — roszczenie konsumenta o zwrot świadczeń spełnionych na rzecz banku podlega rozliczeniu według teorii dwóch kondykcji, czy teorii salda. Dodatkowym zagadnieniem był wpływ wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r. (C-396/24) na obowiązującą zasadę prawną wyrażoną w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22).
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i oddalił apelację banku, uznając zastosowanie przez Sąd Apelacyjny teorii salda — z urzędu, bez zarzutu pozwanego — za bezpodstawne i naruszające art. 321 § 1 k.p.c. SN potwierdził, że wyrok TSUE z 19 czerwca 2025 r. (C-396/24) nie stanowi podstawy do odejścia od zasady prawnej przyjętej w uchwale z 25 kwietnia 2024 r., gdyż dotyczył wyłącznie dochodzenia roszczenia przez bank wobec konsumenta, nie zaś roszczenia odwrotnego.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
