Wyrok SN z dnia 21 października 2025 r., sygn. II CSKP 138/24
Postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, określające zarówno sposób przeliczenia wypłaconej kwoty kredytu na walutę krajową, jak i wysokość spłacanych rat poprzez odesłanie do tabel kursowych banku bez wskazania obiektywnych i weryfikowalnych kryteriów ustalania kursów, stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. jako określające główne świadczenia stron w sposób niejednoznaczny. Przyznanie kredytobiorcy możliwości spłaty rat w walucie obcej nie eliminuje abuzywności klauzuli przewidującej spłatę w walucie krajowej według kursu wyznaczanego jednostronnie przez bank. W razie uznania takich postanowień za bezskuteczne, w obowiązującym stanie prawnym żaden przepis ustawy ani zwyczaj nie może zająć ich miejsca, a niemożność ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej prowadzi do nieważności całej umowy kredytu.
Teza AI
Istota problemu
Sprawa dotyczyła oceny ważności umowy kredytu denominowanego w CHF, w której kwota kredytu w złotych była ustalana według kursu kupna CHF z tabeli kursów banku, a spłata rat następowała według kursu sprzedaży CHF z tej samej tabeli — bez wskazania obiektywnych kryteriów wyznaczania tych kursów. Problem prawny obejmował kwalifikację klauzul przeliczeniowych jako niedozwolonych postanowień umownych w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., w szczególności ocenę ich jednoznaczności jako postanowień określających główne świadczenia stron, a w konsekwencji — dopuszczalność utrzymania umowy po ich wyeliminowaniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną banku, potwierdzając abuzywność klauzul przeliczeniowych odsyłających do tabel kursowych banku oraz niemożność utrzymania umowy po ich wyeliminowaniu. Sąd wskazał, powołując się na uchwałę całego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), że żaden przepis prawa — w tym art. 56 k.c., art. 358 § 2 k.c. ani art. 41 prawa wekslowego — nie może zastąpić abuzywnych postanowień określających kurs waluty, a niemożność ustalenia wiążącego kursu skutkuje nieważnością całej umowy. Sąd podkreślił ponadto, że przyznanie kredytobiorcom możliwości spłaty rat bezpośrednio w walucie obcej nie usuwa abuzywności klauzuli przewidującej spłatę w złotych według kursu ustalanego jednostronnie przez bank.
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
