Decyzja ZUS nr 512/2025 z dnia 3 października 2025 r., sygn. DI/100000/43/928/2025
Podleganie i opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne a wynagrodzenia wypłacane z tytułu zawartych z osobami fizycznymi umów licencyjnych.
Na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm.), w związku z art. 83 d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 350 ze zm.). Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku uznaje za prawidłowe stanowisko zawarte we wniosku złożonym w dniu 22 września 2025 r. przez ……….. dotyczące braku obowiązku podlegania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń wypłacanych z tytułu zawartych z osobami fizycznymi umów licencyjnych.
Uzasadnienie
W dniu 22 września 2025 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek ……….. o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.
Wnioskodawca wskazuje, że planuje zawierać umowy licencyjne z osobami fizycznymi, które są twórcami materiałów edukacyjno-dydaktycznych do nauczania, kształcenia i edukacji języków obcych (dalej: „Materiały"). Osoby te są autorami oryginalnych utworów w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, posiadają pełne prawa autorskie majątkowe i osobiste do tych Materiałów oraz nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie objętym umową. Umowy licencyjne będą dotyczyły wyłącznie udzielenia licencji do korzystania z już stworzonych Materiałów. Nie będą one obejmowały czynności związanych z ich opracowaniem, przygotowaniem czy dostarczeniem na rzecz Wnioskodawcy, a więc nie będą miały charakteru umowy o dzieło ani umowy zlecenia. W szczególności należy podkreślić, że osoby, z którymi Wnioskodawca będzie zawierał umowy licencyjne, nie pozostają i nie będą pozostawały z nim w stosunku pracy, umowy zlecenia ani żadnym innym stosunku prawnym poza wskazaną umową licencyjną. Na mocy umowy Licencjodawcy udzielą Wnioskodawcy licencji wyłącznej, bez ograniczeń terytorialnych i czasowych, z prawem sublicencji, na szerokich polach eksploatacji wskazanych w umowie, w tym min. zwielokrotniania, publicznego odtwarzania, udostępniania w Internecie, wykorzystywania w kursach i szkoleniach e-learningowych, a także w celach promocyjnych i reklamowych. Wynagrodzenie Licencjodawców będzie uzależnione od faktycznego wykorzystania Materiałów przez Wnioskodawcę, zgodnie z określonym w umowie mechanizmem kalkulacji (np. stawki za godzinę użycia podczas kursu). Rozliczenia będą następowały w ustalonych okresach (zaliczkowo, a następnie półrocznie, kwartalnie lub rocznie). Wynagrodzenie to będzie stanowić jedyne świadczenie przysługujące Licencjodawcy z tytułu realizacji umowy. Umowy licencyjne przewidują ponadto postanowienia dotyczące poufności, odpowiedzialności, ochrony danych osobowych oraz zakazu konkurencji. Wobec powyższego Wnioskodawca kieruje pytanie, czy w związku z wypłatą wynagrodzenia na rzecz Licencjodawców z tytułu zawartych umów licencyjnych powstaje po jego stronie obowiązek obliczania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.
Zdaniem Wnioskodawcy, zawierane umowy licencyjne, których przedmiotem jest udzielenie prawa do korzystania z autorskich materiałów edukacyjno-dydaktycznych, nie stanowią tytułu do objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi w rozumieniu art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350). Wśród tytułów wymienionych w art. 6 ww. ustawy brak jest umów licencyjnych, które polegają na upoważnieniu przez twórcę innych osób do korzystania z utworu w rozumieniu prawa autorskiego, na ściśle określonych w umowie polach eksploatacji, obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby fizyczne m.in. będące pracownikami, zleceniobiorcami lub osobami wykonującymi inną umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. W katalogu tym brak jest jednak umów licencyjnych, które w świetle prawa autorskiego polegają wyłącznie na upoważnieniu licencjobiorcy do korzystania z już istniejącego utworu w określonych polach eksploatacji. Podkreślić należy, że Umowy, które Wnioskodawca planuje zawierać, nie przewidują żadnego świadczenia usług ani stworzenia utworu na rzecz Wnioskodawcy. Licencjodawca udziela jedynie prawa do korzystania z istniejących materiałów edukacyjnych. W konsekwencji umowa nie ma charakteru umowy o dzieło, umowy zlecenia ani innej umowy o świadczenie usług, o których mowa w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto osoby fizyczne, z którymi będą zawierane umowy licencyjne, nie współpracują z Wnioskodawcą na podstawie jakiejkolwiek innej umowy (umowy o pracę, zlecenia czy dzieła). Tym samym brak jest podstaw, aby uznać wynagrodzenie z tytułu umowy licencyjnej za objęte obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w dotychczasowej praktyce interpretacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w której wskazywano, iż umowa licencyjna, o ile nie jest powiązana z obowiązkami pracowniczymi ani świadczeniem usług, nie stanowi tytułu do ubezpieczeń społecznych. Powyższe zostało potwierdzone Zakład Ubezpieczeń Społecznych w interpretacjach indywidualnych z dnia:
• 8 marca 2019 r, sygn. W PI/200000/43/125/2019;
• 28 lipca 2016 r, sygn. WPI/200000/43/755/2016;
• 23 maja 2016 n, sygn. DI/100000/43/381/2016.
Wobec powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, zawarcie oraz wypłata wynagrodzeń z tytułu umowy licencyjnej zawartej przez Wnioskodawcę nie rodzi obowiązku obliczania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.
Mając na uwadze treść wniosku, jak również obowiązujące w tym przedmiocie przepisy prawa Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku zważył co następuje.
Stanowisko wyrażone przez wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w trybie art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców uznać należy za prawidłowe.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu lub właściwej państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie wyjaśnienia, co do zakresu i sposobu stosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie (interpretacja indywidualna). Jednocześnie stosownie do art. 83d ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład wydaje interpretacje indywidualne, wyłącznie w zakresie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, zasad obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz podstawy wymiaru tych składek.
Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorca we wniosku o wydanie interpretacji przedstawia zaistniały stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie. Z przepisu tego wynika wymóg kompleksowości opisu stanu faktycznego dokonanego przez wnioskodawcę - Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może bowiem w trybie wydawania interpretacji indywidualnej prowadzić postępowania wyjaśniającego, w szczególności nie przeprowadza postępowania dowodowego. Granice sprawy wszczętej wniesieniem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zakreślają jedynie ramy zaprezentowanego opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w żaden sposób nie odnosi się do charakteru umów, o których mowa we wniosku, nie bada i nie weryfikuje relacji łączących ich strony bazując w tym zakresie wyłącznie na oświadczeniach wnioskodawcy zawartych w opisie zdarzenia przyszłego. Ryzyko podania nieprawdziwych informacji w opisie zdarzenia przyszłego bądź też poczynienie przez terenowe jednostki organizacyjne Zakładu np. w toku prowadzonego postępowania lub w toku czynności kontrolnych, ustaleń odmiennych od tych zaprezentowanych przez wnioskodawcę obciąża jedynie przedsiębiorcę.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym reguluje ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczeniom społecznym podlega obowiązkowo osoba, która posiada określony tytuł do ubezpieczeń wskazany przez ustawodawcę. W art. 6 ust. 1 ww. ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostały wymienione wszystkie podmioty objęte obowiązkiem ubezpieczenia emerytalnego i ubezpieczeń rentowych. Powyższy katalog jest wyczerpujący i ma charakter zamknięty co oznacza, że do rozstrzygnięcia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym konieczne jest ustalenie czy dana osoba posiada jeden z tytułów ubezpieczenia określonym tym przepisem. Wśród tytułów wymienionych w art. 6 cytowanej ustaw, brak jest umowy licencyjnej. Powyższe oznacza, że osoba, z którą zostanie zawarta umowa licencyjna nie podlega ubezpieczeniom społecznym, bowiem samoistna umowa licencyjna nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych wymienionym w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Obowiązkowo natomiast ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym zgodnie z art. 6 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy, podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. pracownikami, osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, z zastrzeżeniem ustępu 4 tegoż artykułu. Podlegają oni również obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu - art. 11 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczeniu wypadkowemu - art. 12 ust. 1 tejże ustawy.
Umowa licencyjna (lub umowa o korzystanie z utworu), stanowi odrębną umowę uregulowaną ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz.24 ze zm.).
Samoistna umowa licencyjna, jak wskazano wyżej, nie jest tytułem do ubezpieczeń społecznych wymienionym w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, natomiast w sytuacji zawarcia jej z własnym pracodawcą lub świadczenia na rzecz własnego pracodawcy o obowiązku ubezpieczeń społecznych decyduje przedmiot tej umowy. Jak wskazał wnioskodawca, osoby, z którymi wnioskodawca będzie zawierał umowy licencyjne, nie pozostają i nie będą pozostawały z nim w stosunku pracy, umowy zlecenia ani żadnym innym stosunku prawnym poza wskazanym umowa licencyjną. Umowy licencyjne, jakie zamierza zawrzeć wnioskodawca nie będą mieć charakteru umowy o dzieło ani umowy zlecenia.
W konsekwencji, uznać należy za prawidłowe stanowisko przedsiębiorcy w przedmiocie braku obowiązku podlegania i opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń wypłacanych z tytułu zawartych z osobami fizycznymi umów licencyjnych.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.
Pouczenie
Decyzja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.
Wydana decyzja wiąże Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w sprawie przedsiębiorcy, na którego wniosek została wydana. Stosownie do art. 35 ust. 1 i ust.2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców niniejsza decyzja nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy, natomiast jest wiążąca dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu jej zmiany lub uchylenia.
Od niniejszej decyzji przysługuje, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w związku z art. 34 ust.5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, odwołanie do właściwego Wydziału Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w ………..
Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem jednostki organizacyjnej ZUS, która wydała decyzję lub do protokołu sporządzonego przez tę jednostkę, w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Źródło:
Biuletyn Informacji Publicznej ZUS,
Już dziś zamów dostęp
do IFK Platforma Księgowych i Kadrowych
- Codzienne aktualności prawne
- Porady i artykuły z najpopularniejszych czasopism INFOR wraz z bieżącymi wydaniami
- Bogatą bibliotekę materiałów wideo
- Merytoryczne dodatki, ściągi, plakaty
