Rozliczanie czasu pracy nauczyciela podczas wycieczek szkolnych
Praca nauczyciela przekraczająca normy ustalone w Karcie Nauczyciela jest pracą w godzinach nadliczbowych w rozumieniu Kodeksu pracy, a podczas wycieczki szkolnej nauczyciel wykonuje obowiązki służbowe przez cały czas trwania wyjazdu. Oznacza to konieczność zrekompensowania takich godzin. Ponadto nauczyciel nie powinien tracić wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe, które nie są realizowane z powodu wyjazdu na wycieczkę. Konieczna jest też wypłata dodatku za pracę w godzinach nocnych nauczycielowi, który sprawuje opiekę nad dziećmi także w nocy.
Wycieczka szkolna jest jedną z form realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły. Dla nauczyciela pełniącego funkcję opiekuna lub organizatora wycieczki oznacza ona jednak wyjście poza standardowe ramy pracy i stwarza szereg pytań dotyczących rozliczenia czasu pracy. Kwestie te od lat budzą wątpliwości zarówno wśród dyrektorów szkół, jak i nauczycieli oraz pracowników działów kadr, ponieważ ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (dalej: Karta Nauczyciela) nie zawiera odrębnych regulacji dotyczących czasu pracy podczas wycieczek szkolnych, zielonych szkół czy innych form edukacji wyjazdowej.
1. Czas pracy nauczyciela w orzecznictwie
Przez lata dominował pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy, że czas pracy nauczycieli został wyczerpująco uregulowany w Karcie Nauczyciela (postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt III PZP 2/18, OSNP 2019/1/6). Takie podejście wykluczyło więc stosowanie ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: k.p.) także w zakresie godzin nadliczbowych. Pogląd ten stał się regułą, na którą powoływali się dyrektorzy szkół odmawiający wypłaty wynagrodzenia za wielogodzinną opiekę podczas wycieczek.
