Odszkodowanie otrzymane w wyniku wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne przez osobę fizyczną, która nie wykorzystywała tej nieruchomości w działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż nie występuje ona w charakterze podatnika VAT.

Zwrot nieruchomości, uprzednio wywłaszczonej, nie stanowi nabycia dla celów podatku dochodowego; nie powoduje ono powstania obowiązku podatkowego przy zbyciu nieruchomości po upływie pięciu lat od momentu pierwotnego nabycia przez spadkodawców.

Przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie, mimo braku przeprowadzonego postępowania wywłaszczeniowego, podlega zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie art. 21 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele publiczne, uzasadniające jej wywłaszczenie, jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych, mimo braku formalnego wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, zgodnie z art. 21 pkt 29 PDOFizU.

Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, nabytej nieodpłatnie, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, mimo iż nabycie miało miejsce w ciągu 2 lat przed rozpoczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

Dostawa nieruchomości w drodze wywłaszczenia, dokonana po upływie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia, jest zwolniona z VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, co obejmuje również związany z nią grunt zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy.

Wartość roszczeń odszkodowawczych, z których dochodzenia zrezygnowano nie jest kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Natomiast wydatki związane z przygotowaniem nieruchomości do przekazania gminom mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, o ile są definitywne i racjonalnie uzasadnione gospodarczo.

Przeniesienie prawa własności garażu z nakazu organu władzy publicznej, za które wypłacono odszkodowanie, stanowi dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT, jednak korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, ze względu na spełnienie warunków dotyczących odstępu od pierwszego zasiedlenia.

Przeniesienie z mocy prawa prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie, realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli działa ono jako właściciel nieruchomości, a nie jako organ władzy publicznej.

Wywłaszczenie działek rolnych stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy wykonane jest przez podatnika w ramach działalności gospodarczej, niezależnie od woli właściciela, a odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia.

Przychody ze sprzedaży nieruchomości oraz przeniesienia prawa własności działki wydzielonej po upływie pięciu lat od ich nabycia nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie wystąpiły w ramach działalności gospodarczej.

Odszkodowanie wypłacane stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomości nabyte ponad 20 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, może być zwolnione z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy niespełnionym warunku wykluczającym zwolnienie.

Wywłaszczenie działek nabytych przed 2015 rokiem nie rodzi obowiązku zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, lecz uszczuplenie gospodarstwa rolnego na mocy umowy sprzedaży w okresie 5 lat od nabycia, nawet z rąk instytucji publicznych, skutkuje zwrotem pomocy de minimis w zakresie zwolnień warunkowych.

Przychód z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na cele publiczne, uzyskany zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych, o ile nie spełnia negatywnych przesłanek określonych w art. 21 ust. 1 pkt 29 tej ustawy.

Przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa na podstawie decyzji ZRID za odszkodowaniem stanowi odpłatną dostawę towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż dokonuje jej podatnik prowadzący działalność gospodarczą, choć formalnie działający jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.

Zbycie działek na rzecz Gminy A. za odszkodowaniem, będące elementem majątku osobistego niewykorzystywanego do działalności rolniczej, nie podlega opodatkowaniu VAT, w braku przesłanek do uznania Wnioskodawcy za podatnika VAT w tej transakcji.

Przeniesienie własności działek ewidencyjnych na Skarb Państwa w trybie wywłaszczenia za odszkodowaniem stanowi dostawę towarów podlegającą przepisom ustawy o VAT, jednakże korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, jako dostawa terenów niezabudowanych innych niż budowlane.

Przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa własności gruntów w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy dokonuje jej czynny podatnik prowadzący działalność gospodarczą, nawet jeśli wywłaszczenie następuje z mocy decyzji administracyjnej.

Odszkodowanie uzyskane przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną za wywłaszczenie mieszczące się w gospodarce nieruchomościami jest zwolnione z podatku dochodowego według art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT, o ile spełnione są określone przesłanki czasowe i wartościowe dotyczącą nabycia nieruchomości.

Sprzedaż udziału w nieruchomości, odzyskanej po stwierdzeniu nieważności wywłaszczenia, nie powoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego, jeśli nabycie przez spadkodawców nastąpiło ponad pięć lat przed tą transakcją, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 oraz art. 10 ust. 5 ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 9 pkt 3 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zwolnione z PCC jest nabycie nieruchomości, jeśli nastąpi w ciągu pięciu lat od otrzymania odszkodowania za wywłaszczenie, do wysokości tego odszkodowania, niezależnie od rynku, na którym zakup zostanie dokonany.

Przeniesienie własności nieruchomości przez Województwo w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów opodatkowaną podatkiem VAT, a Województwu nie przysługuje zwolnienie wynikające z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Przeniesienie z mocy prawa własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego na rzecz Skarbu Państwa, w zamian za odszkodowanie, podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów, lecz może korzystać ze zwolnienia z VAT, jeżeli spełnione są przesłanki z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, dotyczące braku pierwszego zasiedlenia lub upływu dwóch lat od pierwszego zasiedlenia.

Dostawa nieruchomości wywłaszczonej w zamian za odszkodowanie jest opodatkowana VAT jako odpłatna dostawa towarów, gdy nieruchomość na moment dostawy jest zabudowana. Artykuł 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT nie znajduje w takim przypadku zastosowania.