Odpłatne zbycie mieszkania w drodze zamiany, stanowiące odpłatne nabycie, uprawnia do zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, gdy przychód wydatkowany zostanie na własne cele mieszkaniowe.

Zamiana nieruchomości gruntowych przez Gminę stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, bez zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, przy czym dopłata pieniężna w ramach tej transakcji wchodzi do podstawy opodatkowania.

Zamiana działek niezabudowanych, oznaczonych w MPZP jako lasy oraz teren komunikacji kolejowej, nie korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, gdy grunty te mogą być przeznaczone pod budowle związane z ich funkcją. Zamiana tych działek podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako dostawa terenów budowlanych.

Zamiana w procesie scalania i podziału nieruchomości dokonana w reżimie art. 98b UGN stanowi nową formę nabycia nieruchomości dla celów podatku dochodowego, co skutkuje sprzężeniem pięcioletniego okresu wyłączenia z opodatkowania z rokiem dokonania zamiany.

Zamiana działek odpowiadających definicji terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, nie korzysta ze zwolnienia i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zamiana działki nr 1 będącej własnością gminy na działkę osoby fizycznej stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż działka mieści się na terenie uznanym za budowlany zgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zamiana ta nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT.

Przeniesienie przez gminę własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie, zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów, przy braku przesłanek do zastosowania zwolnienia przewidzianego w przepisach o VAT.

Dla celu zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, datą nabycia części nieruchomości nabytej wskutek zamiany dokonywanej w trybie art. 98b ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest rok przeprowadzenia zamiany, a nie rok pierwotnego nabycia nieruchomości.

Zamiana nieruchomości przez jednostki samorządu terytorialnego bez wzajemnych dopłat stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą VAT. Zgłoszone zwolnienie z VAT dostawy działki korzysta z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, o ile po pierwszym zasiedleniu nie poniesiono kosztów ulepszenia przekraczających 30% wartości początkowej.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej do majątku wspólnego małżonków przed 2008 r. po rozwodzie, dokonane po upływie pięciu lat od nabycia, nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego, zgodnie z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zamiana działki, na której znajduje się droga publiczna, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i art. 29a ust. 8 ustawy o VAT jest zwolniona z podatku od towarów i usług, jeżeli od pierwszego zasiedlenia budowli upłynęły co najmniej 2 lata i nie zmieniono przeznaczenia nieruchomości.

Transakcja zamiany działki niezabudowanej, dla której brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a wydana decyzja o warunkach zabudowy przewiduje drogę leśną, nie korzysta ze zwolnienia od VAT z art. 43 ust. 1 pkt 9. Działkę uznaje się za teren budowlany i opodatkowuje podatkiem VAT.

Zamiana niezabudowanych działek niezależnych w prawie cywilnym, nie należących do terenów budowlanych, kwalifikuje się do zwolnienia z podatku VAT według art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy. Gmina może stosować to zwolnienie w przypadku, gdy brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy, potwierdzając, że działki nie są przeznaczone pod zabudowę.

Zamiana nieruchomości nabytych w drodze spadku i działu spadku po upływie terminu pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przychód uzyskany z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod drogę publiczną, nabytej przed ponad dwoma laty oraz za cenę równą lub wyższą niż 50% wysokości odszkodowania, jest zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Do skorzystania z ulgi mieszkaniowej wymaga się, aby wydatek na cele mieszkaniowe pochodził bezpośrednio z przychodu ze sprzedaży nieruchomości, co oznacza, że wcześniej dokonane wpłaty przed uzyskaniem tego przychodu nie mogą być uznane za wydatki uprawniające do ulgi mieszkaniowej.

Zamiana nieruchomości dokonana przed upływem pięciu lat od jej nabycia stanowi odpłatne zbycie podlegające opodatkowaniu PIT, przy czym przychód oblicza się jako różnicę między wartością zbywanej nieruchomości a kosztami jej nabycia, niezależnie od formy zapłaty.

Kwota nadpłaty otrzymana przez Gminę z tytułu różnicy wartości nieruchomości stanowi część podstawy opodatkowania dostawy nieruchomości z 2007 roku, podlegając opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże obowiązek podatkowy związany z tą czynnością uległ przedawnieniu i nie może być uwzględniony w bieżących rozliczeniach podatkowych Gminy.

Jeżeli dostawa terenów niezabudowanych nie spełnia wymogów zwolnienia z VAT w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie takich terenów nie przysługuje, gdy transakcje są objęte zwolnieniem. Stosowanie proporcji wg art. 86 ust. 2a nie znosi tego ograniczenia.

Dochód z zamiany i ustanowienia służebności gruntowej może korzystać ze zwolnienia podatkowego, jeśli przeznaczony jest wyłącznie na cele statutowe organizacji pożytku publicznego, z wyłączeniem działalności gospodarczej.

Zamiana działki nr 1 korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, podczas gdy zamiany działek nr 2 i nr 3 nie mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ani pkt 2 ustawy o VAT i podlegają opodatkowaniu.

Dostawa działek nr 2 oraz 1 przez Gminę, mimo ich przeznaczenia pod tereny lasów, nie korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, z uwagi na obecność na nimi linii elektroenergetycznych, co kwalifikuje je jako tereny zabudowane.

Zamiana nieruchomości niezabudowanych będących własnością Skarbu Państwa podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Podatnikiem VAT jest Powiat. Nieruchomości uznane jako tereny budowlane nie korzystają ze zwolnienia podatkowego. Podstawą opodatkowania jest wartość nieruchomości otrzymanych w zamian.

Dostawa gruntu leśnego niezabudowanego w ramach zamiany, niekwalifikująca się jako teren budowlany, korzysta ze zwolnienia od VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. W konsekwencji, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2, brak jest podstaw do odliczenia podatku naliczonego z tytułu takiej transakcji.