Podatnik, rozwiedziony rodzic wykonujący obowiązki opiekuńcze w odbiegającym od formalnego harmonogramie kontakcie z dzieckiem, nie jest uprawniony do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli opieka nad dzieckiem jest kontynuowana wspólnie z drugim rodzicem, lub jeżeli powiązana jest ze wspólną opieką nad dziećmi z innego związku. (art. 6 ust. 4c i 4f ustawy
Podatnik, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci bez udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c-4d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakty z dziećmi.
Zwolnienie podatkowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 78 ustawy o PIT dotyczące dopłat do wypoczynku dzieci nie przysługuje, jeżeli dziecko osiągnęło pełnoletność przed rozpoczęciem wypoczynku; decydujące jest, aby na moment rozpoczęcia wypoczynku nie miało ukończonych 18 lat.
Faktyczne samotne wykonywanie obowiązków wychowawczych przez rozwiedzionego rodzica, wbrew formalnemu orzeczeniu sądu wskazującemu inne miejsce zamieszkania dziecka, uprawnia tego rodzica do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ustanie obowiązku podatkowego jako "osoba samotnie wychowująca dziecko" wymaga spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nie obejmują separacji faktycznej bez orzeczenia sądu.
W przypadku skorzystania z ulgi prorodzinnej, przekroczenie limitu dochodu przez pełnoletnie dziecko wyklucza możliwość odliczenia ulgi na to dziecko, zaś przekroczenie łącznego dochodu przez rodziców uniemożliwia zastosowanie ulgi prorodzinnej na małoletnie dziecko.
W sytuacji, gdy tylko jeden z rodziców rzeczywiście wykonuje władzę rodzicielską nad dzieckiem z poprzedniego związku, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi. W przypadku wspólnego rozliczenia małżonków, ulga ta może być odliczona od podatku wyliczonego na imię obojga małżonków, niezależnie od braku przysposobienia dziecka przez małżonka.
Przekroczenie przez pełnoletnie dziecko limitu dochodów określonego w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku gdy dziecko przez część roku było małoletnie, nie wpływa na prawo rodzica do skorzystania z ulgi dla rodzin wychowujących co najmniej czworo dzieci (ulga 4+).
Osoba pozostająca w trwałej separacji faktycznej bez prawomocnego orzeczenia o separacji lub rozwodzie nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, uprawniających do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, będąca rozwodnikiem, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile brak jest wspólnego wychowywania dziecka z nowym partnerem, co odmiennie skutkuje od roku 2026 ze względu na zamieszkanie z nowym dzieckiem i partnerką.
Prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje, gdy osoba spełnia wymagania z art. 6 ust. 4c ustawy, w tym określony status cywilnoprawny. Faktyczne wychowywanie dziecka bez formalnego rozwodu nie uprawnia do takiego rozliczenia w latach, gdy status ten nie został formalnie potwierdzony.
Ulgę prorodzinną na dziecko pełnoletnie nabywa rodzic faktycznie wykonujący władzę rodzicielską, przy czym w przypadku pełnoletniego uczącego się dziecka, prawo do ulgi przysługuje obydwojgu rodzicom w częściach równych, o ile oboje wykonują ciążący obowiązek alimentacyjny.
Fakt faktycznej separacji i samodzielności w wychowywaniu dziecka nie uprawniają do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli podatnik nie posiada formalnego orzeczenia rozwodu lub separacji zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.
Nie można zaliczyć spłaty długów spadkowych przez spadkobiercę jako kosztu uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w spadku, zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o PIT, który dopuszcza uwzględnienie jedynie udokumentowanych kosztów nabycia poniesionych przez spadkodawcę.
Osoba, która sprawuje faktyczną opiekę nad małoletnimi dziećmi, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej, nawet jeśli drugi rodzic formalnie posiada władzę rodzicielską, lecz nie uczestniczy w opiece i wychowywaniu dzieci.
Podatnik prowadzący samodzielną działalność gospodarczą i wychowujący co najmniej czworo dzieci, przy spełnieniu wymogów art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest uprawniony do skorzystania z ulgi dla rodzin 4+ za 2024 r., w tym poprzez złożenie korekty rozliczenia PIT.
Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.
Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.
W przypadku braku skutecznego porozumienia rodziców o podziale ulgi prorodzinnej, pełne odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dzieci mają stałe miejsce zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Matka rozwiedzionego małoletniego, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, mimo regularnych alimentów i sporadycznych wizyt ojca, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rodzic, który w przeważającym stopniu samotnie wychowuje dziecko, spełnia przesłanki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem braku stosowania przez niego i jego dziecko przepisów wykluczających tę preferencję.
Osoba rozwiedziona, wychowująca małoletnie dziecko bez faktycznego udziału drugiego rodzica, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem spełnienia odpowiednich przesłanek ustawowych.
W przypadku gdy faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej i zapewnianie codziennej opieki nad dziećmi spoczywa wyłącznie na jednym z rodziców, przysługuje temu rodzicowi prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, mimo formalnego istnienia związku małżeńskiego z drugim rodzicem, który nie uczestniczy w codziennym wychowaniu.