Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nabycie mieszkania przez osobę fizyczną, która przed dniem sprzedaży nie posiadała na własność lub współwłasność więcej niż 50% udziałów w nieruchomościach mieszkaniowych nabytych jedynie w drodze dziedziczenia, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z podatku PCC.

Przychód ze sprzedaży lokali mieszkalnych ujętych jako środki trwałe jest kwalifikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, a sprzedaż lokali jako towarów handlowych, które nie zmieniły statusu na środki trwałe poprzez wynajem dłuższy niż rok, jest np. przychodem z działalności gospodarczej.

W przypadku odpłatnego zbycia wyodrębnionego lokalu mieszkalnego zbycie to nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli pięcioletni termin rozliczania, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie gruntu drogą darowizny, upłynął. Nabycie nieruchomości gruntowej oznacza także nabycie wszystkich jej części składowych, w tym budynków.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku, pięcioletni okres determinujący obowiązek podatkowy liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym spadkodawca nabył nieruchomość, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT. Dział spadku nie powoduje nowego nabycia, jeżeli wartość otrzymanego majątku nie przekracza pierwotnego udziału spadkowego.

Zwolnienie z podatku PCC z art. 9 pkt 17 ustawy nie przysługuje, jeśli kupujący posiadł wcześniej udział w nieruchomości na podstawie tytułu innego niż dziedziczenie.

Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości może być zwolniony z opodatkowania w zakresie, w jakim przychód został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, przy czym wydatki takie jak na folię extra strong, nie stanowią wydatków na cele mieszkaniowe uprawniających do zwolnienia.

Ugoda sądowa dotycząca zapłaty rekompensaty w formie kary umownej nie stanowi podstawy do zwolnienia podatkowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT, ponieważ kara umowna nie jest równoznaczna z odszkodowaniem ani zadośćuczynieniem.

Wydatki poniesione na nadpłatę kredytu hipotecznego oraz na budowę domu jednorodzinnego, finansowane w całości z przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego, stanowią wydatki na własne cele mieszkaniowe, uprawniające do skorzystania z ulgi podatkowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku po rodzicach, nabytej przed upływem pięciu lat od daty nabycia przez spadkodawców, nie podlega opodatkowaniu. Natomiast przychód z odpłatnego zbycia udziału nabytego w wyniku działu spadku podlega opodatkowaniu, gdyż do jego zbycia doszło przed upływem pięciu lat od daty działu spadku.

Zwrot z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych dla osoby nabywającej lokal mieszkalny w stanie odrębnym jest zasadne, jeśli w momencie nabycia nie ma ona żadnego prawa własności ani udziału przekraczającego 50% w prawach określonych w art. 9 pkt 17 ustawy, pod warunkiem, że dotychczasowa budowa domu jest niedokończona i nie spełnia funkcji mieszkalnej.

Spłata kredytów hipotecznych z przeznaczeniem na zakup nieruchomości wykorzystywanej lub planowanej do wykorzystania na własne cele mieszkaniowe kwalifikuje się jako wydatki na cele mieszkaniowe, uprawniające do zwolnienia z PIT zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego przed upływem pięciu lat od daty nabycia nie stanowi przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Zbycie garażu jako składnika majątku niemieszkalnego opodatkowane jest 10% stawką ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z działalności gospodarczej.

Przychody uzyskiwane z najmu okazjonalnego mieszkania przez osobę fizyczną, niemającego znamion działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu ryczałtowym od przychodów ewidencjonowanych z zastosowaniem stawki 8,5% do 100 000 zł oraz 12,5% powyżej tej kwoty.

W przypadku nabycia nieruchomości w drodze rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej, datą nabycia dla celów podatkowych jest data nabycia przez małżonka, który nieruchomość włączył. Sprzedaż udziału ponad spadkowy nabytego w drodze działu spadku przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu.

Sprzedaż odpłatna nieruchomości dziedziczonej przez spadkobiercę testamentowego, która była wcześniej nabyta przez spadkodawcę w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej ponad 5 lat przed jej zbyciem, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Nieodpłatne zbycie nieruchomości w formie darowizny dokonane przed upływem pięciu lat od jej nabycia nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego, gdyż nie stanowi ono odpłatnego zbycia będącego źródłem przychodu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku nie stanowi przychodu, jeśli pięcioletni okres trwałości biegnie od daty nabycia przez spadkodawcę. Zbycie przed upływem tego okresu skutkuje obowiązkiem podatkowym.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku po śmierci małżonka, którego pierwotne nabycie nastąpiło w ramach wspólności małżeńskiej, nie podlega opodatkowaniu, jeśli od daty pierwotnego nabycia przez małżonków upłynęło pięć lat.

Transakcja sprzedaży lokalu mieszkalnego przez gminę wraz z ułamkową częścią gruntu korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, gdy odbywa się po upływie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia, a dostawa nie jest realizowana w ramach pierwszego zasiedlenia.

Spłata kredytu hipotecznego ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości oraz wydatkowanie przychodów na budowę domu na gruntach włączonych do majątku wspólnego, stanowi wydatki na cele mieszkaniowe uprawniające do ulgi podatkowej, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.

Sprzedaż lokalu mieszkalnego wykorzystywanego w działalności gospodarczej, lecz niewprowadzonego do ewidencji środków trwałych i nabytego przez osobę fizyczną, kwalifikuje się jako przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, a nie z działalności gospodarczej.

Zmiana przeznaczenia nieruchomości z czynności opodatkowanych VAT na mieszane obliguje do korekty naliczonego VAT zgodnie z art. 91 ust. 7a ustawy o VAT, stosując proporcję opisem w art. 90 ust. 2-3 w 10-letnim okresie korekty. Przy sprzedaży lokalu bez zwolnienia od VAT, możliwe jest jednorazowe zwiększenie odliczenia podatku VAT, zgodnie z art. 91 ust. 4-5.

Racjonalnie przyjęta proporcja wykorzystania lokalu mieszkalnego do działalności gospodarczej, ustalona w sposób odpowiadający rzeczywistemu użytkowaniu, stanowi podstawę do częściowego zaliczania wydatków na lokal do kosztów uzyskania przychodów, o ile są one właściwie udokumentowane i mają związek z działalnością gospodarczą.

Zakres przepisu art. 7a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu od 1 stycznia 2024 r. nie obejmuje umów sprzedaży wynikających z umów zobowiązujących, zawartych przed dniem 1 stycznia 2024 r., nawet jeśli umowy sprzedaży są zawierane po tej dacie.